SORU: Rastgele seçilen 4 polinomun çarpımı P(x) olarak tanımlanıyor. P(x) polinomunun katsayılar toplamı sıfır değilse, P(x)'in (x - 6) ile bölümünden kalan nedir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Bir polinomun katsayılar toplamı, polinomun 1 sayısı yerine konduğunda elde edilen değere eşittir: P(1)
- Bir polinomun (x - a) ile bölümünden kalan, polinomun a sayısı yerine konduğunda elde edilen değerdir: P(a)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenekleri incele
Verilenler:
- Kâğıtlar: (x-1), (x-2), (x-3), (x-4), (x-5)
- Rastgele 4 tane seçiliyor, 5’ten 4’lü seçmeler var.
- 4 ifade seçilip çarpılıyor, sonuç polinom P(x) .
- P(x) polinomunun katsayılar toplamı sıfır değil.
Adım 2 — Tüm 4’lü kombinasyonları yaz
5 ifade var, 4 tanesi seçiliyor:
- (x-1)(x-2)(x-3)(x-4)
- (x-1)(x-2)(x-3)(x-5)
- (x-1)(x-2)(x-4)(x-5)
- (x-1)(x-3)(x-4)(x-5)
- (x-2)(x-3)(x-4)(x-5)
Adım 3 — Her bir polinomun katsayılar toplamı bulunur
Katsayılar toplamı = P(1) 'dir.
Örneğin 1. polinom için:
- polinom da hesaplayalım:
- polinom:
- polinom:
- polinom:
İşlem yapalım:
Yani:
Adım 4 — Verilen şartı sağlayan tek polinom 5. seçenektir
Katsayılar toplamı sıfır olmayan tek polinom (x-2)(x-3)(x-4)(x-5).
Adım 5 — Kalanı hesapla P(6)
İstenen şey: P(x) 'in (x-6) ile bölümünden kalan, yani P(6) :
CEVAP: B) 4! (24)
TEMEL KAVRAMLAR:
- Polinomun katsayılar toplamı
- Polinomdaki tüm katsayıların toplamıdır.
- Polinomun 1 sayısı yerine konarak bulunabilir.
- Polinom bölme işlemi
- (x - a) polinomuna bölümünden kalan P(a) ile bulunur.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
SORU: Ahmet panodaki (x-1),(x-2),(x-3),(x-4),(x-5) ifadelerinden rastgele dört tanesini seçiyor. Seçilenlerin çarpımı P(x) polinomunun katsayılar toplamı sıfır olmadığına göre, P(x) polinomunun (x-6) ile bölümünden kalan kaçtır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Kural 1: Bir polinomun katsayılar toplamı polinomun x=1 değerine eşittir, yani katsayılar toplamı = f(1).
- Kural 2 (Bölme teoremi): Bir polinomun (x-a) ile bölümünden kalan f(a)'dır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Katsayılar toplamı koşulunu uygula
Polinomun katsayılar toplamı sıfır değil demek P(1)\neq 0.
Her bir faktörü x=1 için değerlendir: (1-1)=0, diğerleri (1-2)=-1,(1-3)=-2,(1-4)=-3,(1-5)=-4.
Eğer seçime (x-1) dahil olsaydı P(1)=0 olurdu; o halde seçilen dört ifade (x-1) içermemelidir, yani atılan ifade (x-1) olmalıdır.
Adım 2 — P(x) ifadesini yaz
Seçilen dört ifade (x-2),(x-3),(x-4),(x-5) olduğuna göre
P(x)=(x-2)(x-3)(x-4)(x-5).
Adım 3 — Bölme teoremine göre kalan için nokta belirle
(x-6) ile bölümün kalanı P(6) olacaktır.
Adım 4 — P(6)'yı hesapla
P(6)=(6-2)(6-3)(6-4)(6-5)
=\;4\times3\times2\times1
=\;24.
Adım 5 — Şıklara tek tek bak
A Seçeneği: 3! = 6. 6 ≠ 24 ⇒ YANLIŞ.
B Seçeneği: 4! = 24. 24 = P(6) ⇒ DOĞRU.
C Seçeneği: 5! = 120. 120 ≠ 24 ⇒ YANLIŞ.
D Seçeneği: 6! = 720. 720 ≠ 24 ⇒ YANLIŞ.
E Seçeneği: 7! = 5040. 5040 ≠ 24 ⇒ YANLIŞ.
Adım 6 — Son doğrulama
B seçeneği olan 4! = 24, hesaplanan kalan P(6)=24 ile tam uyumludur; bu nedenle doğru cevap B seçeneğidir.
CEVAP: B) 4!
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
