Yukarıdaki kule sorusuna göre A sayısı kaçtır?
Cevap:
Soruda verilen kulede 5. satıra soldan sağa doğru artan şekilde ardışık tam sayılar yazılıyor. Yan yana bulunan iki karedeki sayılar toplanıp, üstteki karenin içine yazılıyor. Buna göre A sayısını bulmamız isteniyor.
Table of Contents
1. Sorunun Özeti ve Anlamı
Kulenin 5. satırına ardışık tam sayılar yazılıyor. Şu ana kadar 5. satırdaki bazı sayılar verilmiş:
-
- satırdaki 1. kare: 2
-
- satırdaki 2. kare: bilinmiyor (ama ardışık sayı olacak)
-
- satırdaki 3. kare: 5 (verilmiş)
Burada iki bitişik 5. satırdaki karelerin topları 4. satırdaki sayıları oluşturuyor; aynı şekilde bu toplar 3., 2. ve 1. satırları oluşturuyor.
Ama bazı karelerin sayısı verilmemiş, onları bulacağız.
2. Verilen Bilgiler ve Tanımlar
-
- satırda ardışık tam sayılar var
-
- satırdaki bilinen sayılar: 2, ?, 5, ?, ?
- İstenen: 1. satırdaki A sayısı
3. Adım Adım Çözüm
3.1. 5. Satırdaki Sayıları Bulma
- satırdaki ilk sayı 2 verilmiş. Ardışık tam sayılar artıyor, yani sırayla:
Burada bilinmeyen 2 sayı var: x, y, z
Ardışık tam sayılar demek 2’den başlayınca sırasıyla 2, 3, 4, 5, 6 olur.
Fakat 3. sayı 5 verilmiş. 2’den sonra 3 ve 4 gelmeli ama burada 3. sayı 5, demek ki bir yerde hata var.
Alternatif olarak verilen ikinci sayı 5. satır 3. karede 5 yazıyor. Yani sıralama: 2, 3, 4, 5, 6 ise 3. karede 4 olması gerekir ama 5 verilmiş.
Soruda belirtilmiş “soldan sağa doğru artan ardışık tam sayılar.”
5. satırda 5 kare var, dolayısıyla ardışık 5 tam sayı yazacağız ve ilk sayı 2 ise satır böyle olmalı:
Ama verilen 3. kareye bakılırsa 5 yazıyor.
Demek ki 5. satırdaki sayılar şu şekilde sıralanmıştır:
Fakat bu da soru ile uyumsuz.
Burada görselde 2. karede 5 görünmekte ve 3. kare içi boş.
Bu nedenle 5. satırda ardışık sayı dizisi şu şekildedir:
Ancak karelerin üstündeki iki kare toplamları ile üst satırdaki sayılar oluşacak. Daha net ilerleyelim.
3.2. 5. Satırdaki Satır Tam Sayılar (Ardışık Tam Sayılar Yazma)
- satırda ardışık tam sayılar yazılıyor, sol baştan 2 verilmiş, yani:
Bu şekilde 5. satır tamamlandı.
3.3. 4. Satırdaki Sayıları Hesaplama
- satırdaki her kare, 5. satırdaki yan yana 2 sayının toplamı.
Bu durumda:
| 5. satır kareleri | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|
| 4. satır 1. kare = 2+3 = 5 | |||||
| 4. satır 2. kare = 3+4 = 7 | |||||
| … | |||||
| 4. satır 3. kare = 4+5 = 9 | |||||
| 4. satır 4. kare = 5+6 = 11 |
Yani:
3.4. 3. Satırdaki Sayıları Hesaplama
- satırdaki sayı her seferinde üstündeki iki sayının toplamı olacak:
| 4. satır kareleri | 5 | 7 | 9 | 11 |
|---|---|---|---|---|
| 3. satır 1. kare = 5+7=12 | ||||
| 3. satır 2. kare = 7+9=16 | ||||
| 3. satır 3. kare = 9+11=20 |
Üç tane sayı olacak:
3.5. 2. Satırdaki Sayıları Hesaplama
| 3.satır kareleri | 12 | 16 | 20 |
|---|---|---|---|
| 2. satır 1. kare = 12+16=28 | |||
| 2. satır 2. kare = 16+20=36 |
3.6. 1. Satırdaki Sayıyı (A) Hesaplama
Son olarak 1. satırın tek sayısı olan A sayısı:
Sonuç:
Sonuç ve Özet Tablo
| Satır No | Kare Sayısı | Sayılar |
|---|---|---|
| 5. Satır | 5 | 2, 3, 4, 5, 6 |
| 4. Satır | 4 | 5 (2+3), 7 (3+4), 9 (4+5), 11 (5+6) |
| 3. Satır | 3 | 12 (5+7), 16 (7+9), 20 (9+11) |
| 2. Satır | 2 | 28 (12+16), 36 (16+20) |
| 1. Satır | 1 | 64 (28+36) |
Özet:
- Yukarıdaki kulede 5. satıra ardışık tam sayılar 2,3,4,5,6 sırasıyla yazıldı.
- Alt satırdaki sayılar, altındaki yan yana iki sayının toplamı.
- Tüm toplamalardan sonra tepede A=64 bulunur.
Verilen kulede A sayısı kaçtır?
Cevap:
-
- (en alt) satıra soldan sağa ardışık tam sayılar k,k+1,k+2,k+3,k+4 şeklinde yazılıyor.
- Üst hücreler her zaman altındaki iki yan yana hücrenin toplamı olduğuna göre, en üstteki A hücresini tabandaki hücrelerin lineer kombinasyonu olarak bulalım.
Alt satır hücrelerini b_1,\dots,b_5 ile gösterirsek (yani b_i=k+(i-1)) ara satır ifadeleri şöyle olur:
-
- satır: c_1=b_1+b_2,\ c_2=b_2+b_3,\ c_3=b_3+b_4,\ c_4=b_4+b_5
-
- satır: d_1=c_1+c_2=b_1+2b_2+b_3,\ d_2=c_2+c_3=b_2+2b_3+b_4,\ d_3=c_3+c_4=b_3+2b_4+b_5
-
- satır: e_1=d_1+d_2=b_1+3b_2+3b_3+b_4,\ e_2=d_2+d_3=b_2+3b_3+3b_4+b_5
- Üst: A=e_1+e_2
Bunları toplarsak katsayılarla ifade:
A = b_1 + 4b_2 + 6b_3 + 4b_4 + b_5.
Şimdi b_i=k+(i-1) olduğu için
Toplam katsayı 1+4+6+4+1=16 ve sabit toplam
0+4+12+12+4=32. Dolayısıyla
Resimde tabanın bir hücresinde 2 ve başka bir hücresinde 5 veriyor; soldan sağa ardışık yazıldığına ve görselde en soldaki hücreye 2 yazılı olduğuna göre k=2 (yani taban 2,3,4,5,6). Bu durumda
Sonuç: A = 64.
