Soru: Hesap makinesine önce 8 yazılıp iki kez x^2, bir kez x^3 tuşuna basılınca bulunan sayı A; 4 yazılıp dört kez x^2 tuşuna basılınca bulunan sayı B oluyor. Buna göre A/B oranı kaçtır?
Çözüm:
- A için: önce iki kez kare, sonra bir kez küp alınıyor:A = \bigl((8^2)^2\bigr)^3 = (8^{4})^{3} = 8^{12}.
- B için: dört kez ardışık kare alma:B = (((4^2)^2)^2)^2 = 4^{16}.
- Üsleri 2 tabanında yazıp oranı hesaplayalım:8^{12} = (2^3)^{12} = 2^{36},\qquad 4^{16}=(2^2)^{16}=2^{32},\frac{A}{B}=\frac{2^{36}}{2^{32}}=2^{4}=16.
Cevap: 16.
Soru:
Bir hesap makinesine 8 yazılıp önce iki kez x^2, sonra bir kez x^3 tuşuna basıldığında elde edilen sayı A,
4 yazılıp dört kez x^2 tuşuna basıldığında elde edilen sayı B oluyor.
Buna göre, \displaystyle \frac{A}{B} oranı kaçtır?
İçindekiler
- Problemin Anlaşılması
- A Sayısının Hesaplanması
- B Sayısının Hesaplanması
- A/B Oranının Bulunması
- Özet Tablosu
1. Problemin Anlaşılması
-
İşlem tuşlarının anlamı:
- x^2 tuşuna basmak, o anki sayıyı karesine (\,^2\,) yükseltir.
- x^3 tuşuna basmak, o anki sayıyı küpüne (\,^3\,) yükseltir.
-
A için işlemler sırası:
- Başlangıç: 8.
- İki kez x^2 → önce 8\to 8^2, sonra (8^2)^2.
- Bir kez x^3 → [(8^2)^2]^3.
-
B için işlemler sırası:
- Başlangıç: 4.
- Dört kez x^2 → 4\to 4^2\to (4^2)^2\to \dots toplam dört kez karesini almak.
2. A Sayısının Hesaplanması
- İlk kare:
v_1 = 8^2. - İkinci kare:
v_2 = (8^2)^2 = 8^{2\cdot 2} = 8^4. - Küp alma:
A = (v_2)^3 = (8^4)^3 = 8^{4\cdot 3} = 8^{12}.
Dolayısıyla
\displaystyle A = 8^{12}.
3. B Sayısının Hesaplanması
Her seferinde karesini alırken üs çarpanı “2” ile artar. Başlangıçta 4=4^1 olduğuna göre:
-
- kare: 4^2 = 4^{1\cdot 2} = 4^2
-
- kare: (4^2)^2 = 4^{2\cdot2} = 4^4
-
- kare: (4^4)^2 = 4^{4\cdot2} = 4^8
-
- kare: (4^8)^2 = 4^{8\cdot2} = 4^{16}
Dolayısıyla
\displaystyle B = 4^{16}.
4. A/B Oranının Bulunması
-
Tabanları ikili üs formuna çevirelim:
- 8 = 2^3 ⇒ A = (2^3)^{12} = 2^{3\cdot12} = 2^{36}.
- 4 = 2^2 ⇒ B = (2^2)^{16} = 2^{2\cdot16} = 2^{32}.
-
Oranı alalım:
\displaystyle \frac{A}{B} = \frac{2^{36}}{2^{32}} = 2^{36-32} = 2^4 = 16.
Sonuç: \displaystyle \frac{A}{B} = 16.
5. Özet Tablosu
| İşlem Adımı | A Sayısı | B Sayısı |
|---|---|---|
| Başlangıç değeri | 8 | 4 |
| Kaç kez x^2 tuşu | 2 kez | 4 kez |
| Kaç kez x^3 tuşu | 1 kez | – |
| Sonuç ifadesi (üs cinsinden) | 8^{12} | 4^{16} |
| İkili üsle gösterimi | 2^{36} | 2^{32} |
| A/B | \displaystyle 2^{36-32}=2^4=16 | — |
Cevap: \displaystyle \frac{A}{B} = 16.
