»
Yer Kabuğunun Yapisı -Madenler
A Koyaclarn d etkler yoluya porça-C
lanmos sonucu oluşmuş yenuzü ge-
killerinin isimlerini yazalurn1Snf
Agoğyda verlen maderlerin en yoygn
kullanım alanlarnı altlarina yazalim
B Aşağda verilen ifodelerden doğ-
ru olanlann kutucuğuna D, yanls
olanların kutucuğuna "Y yazalım.
|Kayaclar manto katmanından ckan
magmanin ueryuzunde sertlesrnesı so-
nucu olusur
Kayacların farkli rerk ve yopda olma-
sinin sebebi minerallerdir
Kayoclarin yapisindok mineraller kat,
v ve gaz seklinde olabilir
Ekornomik degeri olan minerallere mg-
den denir
Per kayaç tek tp mneralden olusur
Kayaclor ruzgar yağmur, okarsu
ve
scaklk fark gb oladarn sonucunda
parcalanr
KUVARR
4. Sınıf Fen Bilimleri: Yer Kabuğunun Yapısı ve Madenler Etkinlik Çözümleri
A Bölümü — Kayaçların Parçalanma Sıralaması
Kayaçlar sıcaklık farkı, rüzgâr ve yağmur gibi dış etkenlerle büyükten küçüğe doğru parçalanır. Ok yönünü takip ederek kutucuklara yazılması gereken isimler:
- 1. Kutu (Sol Üst - Dağ Görseli): Kayaç (veya Dağ / Kaya Kütlesi)
- 2. Kutu (Sağ Üst - Ayrılan Büyük Parça): Kaya
- 3. Kutu (Sağ Alt - Küçük Taşlar/Çakıllar): Taş (veya Çakıl)
- 4. Kutu (Sol Alt - En Küçük Parçalar): Kum (veya Toprak)
Sıralama Özeti: \text{Kayaç} \rightarrow \text{Kaya} \rightarrow \text{Taş} \rightarrow \text{Çakıl} \rightarrow \text{Kum} \rightarrow \text{Toprak}
B Bölümü — Doğru / Yanlış İfadeleri
-
[ D ] Kayaçlar manto katmanından çıkan magmanın yeryüzünde sertleşmesi sonucu oluşur.
(Doğru — Yerkabuğunun altındaki erimiş magma soğuyup katılaşarak kayaçları meydana getirir.) -
[ D ] Kayaçların farklı renk ve yapıda olmasının sebebi minerallerdir.
(Doğru — Kayaçların rengini, sertliğini ve parlaklığını yapısındaki mineraller belirler.) -
[ Y ] Kayaçların yapısındaki mineraller katı, sıvı ve gaz şeklinde olabilir.
(Yanlış — Mineraller doğal olarak oluşan katı inorganik maddelerdir.) -
[ D ] Ekonomik değeri olan minerallere maden denir.
(Doğru — Ekonomik kazanç sağlayan kayaç ve minerallere maden adı verilir.) -
[ Y ] Her kayaç tek tip mineralden oluşur.
(Yanlış — Kayaçlar bir ya da birden fazla farklı mineralin bir araya gelmesiyle oluşabilir.) -
[ D ] Kayaçlar rüzgâr, yağmur, akarsu ve sıcaklık farkı gibi olayların sonucunda parçalanır.
(Doğru — Bu dış etkenler kayaçların ufalanıp toprağa dönüşmesini sağlar.)
C Bölümü — Madenlerin En Yaygın Kullanım Alanları
- Altın: Kuyumculuk (takı ve süs eşyaları), diş hekimliği, madalya ve elektronik devreler.
- Bakır: Elektrik kabloları ve elektrik-elektronik sanayisi, mutfak kapları, süs eşyaları.
- Bor: Temizlik deterjanları, cam-seramik sanayisi, roket/uçak yakıtı, savunma sanayisi.
- Mermer: İnşaat sektörü, heykelcilik, mutfak tezgâhları, yer ve merdiven kaplamaları.
- Gümüş: Takı ve süs eşyaları, ayna üretimi, fotoğrafçılık ve madeni eşyalar.
- Çinko: Metal kaplama (galvanizleme / paslanmayı önleme), piller ve otomotiv sanayisi.
- Krom: Paslanmaz çelik üretimi, kaplama sanayisi, mutfak gereçleri ve otomotiv parçaları.
- Kurşun: Akü ve pil yapımı, radyasyon kalkanı (röntgen odaları), mühimmat üretimi.
- Nikel: Madeni para üretimi, paslanmaz çelik sanayisi ve batarya üretimi.
- Demir: İnşaat sektörü (bina, köprü yapımı), otomotiv, demiryolu rayları ve makineler.
- Kuvars: Cam ve seramik üretimi, saat yapımı, optik mercekler ve elektronik cihazlar.
- Alüminyum: Uçak ve otomotiv gövdeleri, içecek kutuları, mutfak folyoları ve pencere profilleri.
Bu konudaki fosiller veya yer kabuğunun diğer katmanları ile ilgili takıldığın başka bir soruya birlikte bakalım mı?
