- Cevaplarını beğenmedim.
Yeni okulumuz çok güzel.
Trafik kurallarına uyuyor musun?
Yukarıdaki cümleler türleriyle eşleştirilecektir.
Buna göre doğru eşleştirme nasıl olmalıdır?
A) B)
C) 8. Hangisi yukarıdaki görselle ilgili kurulabilecek olumsuz cümledir?
A) Öğrenciler kitapları inceliyor.
B) Sıranın üzerinde kalem yok.
C) Sırada iki kitap var. - Kış mevsimini sevmez misin?
Yukarıdaki cümlenin olumlu hâli hangisidir?
A) Kış mevsimini sever misin?
B) Kış mevsimini sevmezsin.
C) Kış mevsimini sever mi? - Bu kazak benim1…
Yukarıdaki söz dizisinde boş bırakılan yere hangi sözcük getirilirse olumsuz cümle olur?
A) olmalı
B) değil
C) mi - Yukarıdaki trene hangi vagon eklenirse vagonların oluşturduğu cümle soru cümlesi olur?
A) içer mi
B) içerim
C) içmem - Yarın akşam bize dedemler gelecek.
Yukarıdaki cümle hangi çocuğun sorusunun yanıtıdır?
A) Dedenler size kiminle gelecek?
B) Dedenler size mi gelecek?
C) Yarın akşam size kim gelecek?
2. Sınıf Türkçe — Cümle Türleri ve Anlam Özellikleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türkçede cümleler anlamlarına göre olumlu, olumsuz ve soru cümlesi olarak ayrılır. Eylemin yapıldığını/var olduğunu bildiren cümleler olumlu; “-me/-ma”, “yok”, “değil” gibi ek ve sözcüklerle eylemin gerçekleşmediğini/bulunmadığını bildiren cümleler olumsuzdur. Soru eki (-mı, -mi, -mu, -mü) veya soru sözcükleri (kim, ne, ne zaman) içeren cümleler ise soru cümlesidir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
7. Soru:
- “Cevaplarını beğenmedim.” \rightarrow Eylemin gerçekleşmediğini bildirir (Olumsuz Cümle).
- “Yeni okulumuz çok güzel.” \rightarrow Durumun var olduğunu bildirir (Olumlu Cümle).
- “Trafik kurallarına uyuyor musun?” \rightarrow Soru eki almıştır (Soru Cümlesi).
- Eşleştirme: 1. cümle ortadaki kutuya (olumsuz), 2. cümle üstteki kutuya (olumlu), 3. cümle alttaki kutuya (soru) bağlanır. Bu çapraz ve düz eşleştirme A seçeneğinde doğru gösterilmiştir.
CEVAP: A
8. Soru:
- A) Öğrenciler kitapları inceliyor: Eylemin gerçekleştiğini bildiren olumlu cümledir.
- B) Sıranın üzerinde kalem yok: “Yok” ifadesi olumsuzluk bildirir ve görselde sırada kalem bulunmadığı için görselle uyumlu bir olumsuz cümledir.
- C) Sırada iki kitap var: “Var” ifadesi durumu doğruladığı için olumludur.
CEVAP: B
9. Soru:
- “Kış mevsimini sevmez misin?” cümlesi olumsuz soru biçimindedir (2. tekil şahıs: sen).
- Cümlenin soru yapısı korunarak olumsuzluk eki kaldırıldığında olumlu hâli “Kış mevsimini sever misin?” olur.
CEVAP: A
10. Soru:
- İsim cümlelerinde olumsuzluk “değil” edatı ile yapılır. Boşluğa “değil” getirildiğinde “Bu kazak benim değil.” şeklinde olumsuz bir cümle kurulur.
CEVAP: B
11. Soru:
- Lokomotif ve vagonlardaki sözcükler: “Sabahları süt …”
- A) içer mi: Sözcük eklendiğinde “Sabahları süt içer mi?” olur ve soru cümlesi kurulmuş olur.
- B ve C: “içerim” olumlu, “içmem” olumsuz bildirme cümlesi yapar.
CEVAP: A
12. Soru:
- Cevap cümlesi: “Yarın akşam bize dedemler gelecek.”
- Bu cümlede bildirilen kişi unsuru **“dedemler”**dir. Bu nedenle yöneltilen soru “kim?” sorusunu içermelidir: “Yarın akşam size kim gelecek?”
CEVAP: C
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Bir cümlenin olumlu ya da olumsuz olması cümlenin iyi veya kötü bir durumu ifade etmesiyle ilgili değildir; eylemin yapılıp yapılmadığına (-me eki) veya varlığın bulunup bulunmadığına (var / yok / değil) bakılır.
