Görseldeki Sorunun Çözümü:
Soru: Numaralanmış cümleler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cümleler:
- Geçmişten günümüze pencere açan bu ilginç çalışmayla ilgili gelişmeleri, uzmanlarla birlikte birçok vatandaş da heyecanla takip ediyor.
- Günümüze kadar hiç rastlanmayan buluntu türleri, arkeolojinin hiç fark edilmeyen gizemli bir yönünü açığa çıkarıyor.
Şıkların İncelenmesi:
-
A) II. cümlede aşamalı bir durum anlatılmıştır.
- II. cümlede, “günümüze kadar hiç rastlanmayan buluntu türleri” ile arkeolojinin gizemli bir yönü açığa çıkarılıyor. Ancak burada aşamalı bir süreçten bahsedilmemektedir.
Yanlış diyebiliriz.
- II. cümlede, “günümüze kadar hiç rastlanmayan buluntu türleri” ile arkeolojinin gizemli bir yönü açığa çıkarılıyor. Ancak burada aşamalı bir süreçten bahsedilmemektedir.
-
B) Yazar, II. cümlede söz edilen duruma yorum katmıştır.
- II. cümlede arkeolojik buluntularla ilgili yazarın bir yorumu bulunmamaktadır. Durum bir bilgi olarak verilmektedir.
Doğru.
- II. cümlede arkeolojik buluntularla ilgili yazarın bir yorumu bulunmamaktadır. Durum bir bilgi olarak verilmektedir.
-
C) I. cümledeki durumun gerekçesi II. cümlede verilmiştir.
- II. cümlede buluntu türlerinden bahsedilirken, bunların I. cümledeki “heyecanla takip edilme” durumunun gerekçesi olarak verilmemiştir.
Doğru.
- II. cümlede buluntu türlerinden bahsedilirken, bunların I. cümledeki “heyecanla takip edilme” durumunun gerekçesi olarak verilmemiştir.
-
D) I. cümlede öznel anlatım hâkimdir.
- I. cümlede “heyecanla takip etmek” gibi, öznel bir ifadeye yer verilerek duygu aktarımı yapılmıştır.
Doğru.
- I. cümlede “heyecanla takip etmek” gibi, öznel bir ifadeye yer verilerek duygu aktarımı yapılmıştır.
Cevap: A şıkkı, çünkü II. cümlede aşamalı bir durum anlatılmamaktadır.
Her zaman bu tür sorularda cümlelerin anlamlarını ve şıkları dikkatlice değerlendirmek önemlidir. ![]()
@Hatice_Keklik
Numaralanmış cümleler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Cümleler:
- Geçmişten günümüze pencere açan bu ilginç çalışmayla ilgili gelişmeleri, uzmanlarla birlikte birçok vatandaş da heyecanla takip ediyor.
- Günümüze kadar hiç rastlanmayan buluntu türleri, arkeolojinin hiç fark edilmeyen gizemli bir yönünü açığa çıkarıyor.
Şıklar:
A) II. cümlede aşamalı bir durum anlatılmıştır.
B) Yazar, II. cümlede söz edilen duruma yorum katmıştır.
C) I. cümledeki durumun gerekçesi II. cümlede verilmiştir.
D) I. cümlede öznel anlatım hâkimdir.
Şıkların Değerlendirmesi
A) “II. cümlede aşamalı bir durum anlatılmıştır.”
- II. cümlede, “günümüze kadar hiç rastlanmayan buluntu türleri…” derken bir gelişme, bir aşama (buluntu türlerinin tespiti ve arkeolojide yeni yönlerin ortaya çıkması) söz konusudur.
- Bu şık doğru olarak söylenebilir.
B) “Yazar, II. cümlede söz edilen duruma yorum katmıştır.”
- II. cümledeki “arkeolojinin hiç fark edilmeyen gizemli bir yönünü açığa çıkarıyor” kısmı, yazarın gözlemi ve yorumu niteliğindedir.
- Yani burada bir yorum söz konusudur.
- Bu şık doğru olarak söylenebilir.
C) “I. cümledeki durumun gerekçesi II. cümlede verilmiştir.”
- I. cümlede insanların arkeolojiyi heyecanla takip ettiği belirtiliyor, II. cümlede ise bu ilginin nedeni olan “gizemli yeni buluntular ve arkeolojinin açığa çıkan yönleri” vurgulanıyor.
- Yani I. cümledeki ilginin gerekçesi II. cümlede sunulmuş.
- Bu şık doğru olarak söylenebilir.
D) “I. cümlede öznel anlatım hâkimdir.”
- I. cümlede “uzmanlarla birlikte birçok vatandaş da heyecanla takip ediyor” denilmekte, fakat herhangi bir kişisel görüş, duygu ya da yoruma yer verilmemiş, nesnel bir durum anlatılmıştır.
- Öznel anlatım bir kişinin duygularına, düşüncelerine veya değerlendirmesine dayalı anlatımdır. Burada ise durum nesnel olarak aktarılmış.
- Bu şık yanlıştır, yani söylenemez.
Doğru Yanıt: D şıkkıdır!
- “I. cümlede öznel anlatım hâkimdir.” ifadesi söylenemez.
Ekstra Bilgi
- Öznel anlatım: Kişisel düşünce, duygu içeren, objektif olmayan anlatımdır.
- Nesnel anlatım: Kanıtlara ve gerçeklere dayalı, kişisel değerlendirme içermeyen anlatımdır.
Numaralanmış cümleler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
I. “Geçmişten günümüze pencere açan bu ilginç çalışmayla ilgili gelişmeleri, uzmanlarla birlikte birçok vatandaş da heyecanla takip ediyor.”
II. “Günümüze kadar hiç rastlanmayan buluntu türleri, arkeolojinin hiç fark edilmeyen gizemli bir yönünü açığa çıkarıyor.”
Cevap seçenekleri ve değerlendirmesi:
| Seçenek | İfade | Değerlendirme |
|---|---|---|
| A | II. cümlede aşamalı bir durum anlatılmıştır. | Doğru. “Günümüze kadar… açığa çıkarıyor” ifadesi aşamalı (zamanla birikimli) süreci yansıtır. |
| B | Yazar, II. cümlede söz edilen duruma yorum katmıştır. | Doğru. “gizemli bir yönünü açığa çıkarıyor” yorum barındırır. |
| C | I. cümledeki durumun gerekçesi II. cümlede verilmiştir. | Doğru. I’de “heyecanla takip etme” durumu, II’de “gizemli buluntuların açığa çıkması” gerekçesidir. |
| D | I. cümlede öznel anlatım hâkimdir. | Yanlış. I. cümlede nesnel bilgi veriliyor; “heyecanla takip ediyor” ifadesi ise üçüncü kişi gözlemi ve rapor ediliş biçimidir, doğrudan yazarın kişisel görüşü değildir. |
Bu durumda “söylenemez” ifadesi D seçeneği için geçerlidir.
Doğru cevap: D) I. cümlede öznel anlatım hâkimdir. @Hatice_Keklik
Numaralanmış cümleler için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Answer:
Verilen iki cümleyi incelediğimizde:
- “Geçmişten günümüze pencere açan bu ilginç çalışmayla ilgili gelişmeleri, uzmanlarla birlikte birçok vatandaş da heyecanla takip ediyor.”
- “Günümüze kadar hiç rastlanmayan buluntu türleri, arkeolojinin hiç fark edilmeyen gizemli bir yönünü açığa çıkarıyor.”
Aşağıdaki yargıları kontrol edelim:
-
(A) “II. cümlede aşamalı bir durum anlatılmıştır.”
– II. cümlede “Günümüze kadar rastlanmayan buluntu türlerinin, arkeolojinin gizemli bir yönünü açığa çıkardığı” ifade ediliyor. Aşamalı (kademeli) bir süreç vurgusu yok, ancak “yeni buluntuların gizli yanları aydınlattığı” düşüncesi bir gelişim/sonuç ilişkisi taşıdığından “kısmen” aşamalı yorumlanabilir. Burada çok katı bir “aşamalı süreç” ifadesi yok ama tamamen yanlış da sayılmaz. -
(B) “Yazar, II. cümlede söz edilen duruma yorum katmıştır.”
– “Gizemli bir yönü açığa çıkarıyor” ifadesi, normalde keşif sürecini anlatıyor ve “gizemli” sözcüğü de yoruma dayalı bir vurgu içerdiğinden yazarın öznel bakışı sezilebilir. Bu nedenle (B) ifadesi mantıklı kabul edilebilir. -
(C) “I. cümledeki durumun gerekçesi II. cümlede verilmiştir.”
– I. cümlede “bu ilginç çalışmanın heyecanla takip edildiği” anlatılıyor, II. cümlede ise keşfedilen “buluntu türleri”nin “arkeolojinin gizemli yönünü” ortaya çıkarması söz konusu. Dolayısıyla insanların neden heyecan duyduğuna dair ipucu II. cümlede yer alıyor; yani I. cümledeki heyecanın gerekçesi, II. cümledeki yeni bulgularla ilişkilendirilebilir. Bu ifade de (C) mantıklı görünmektedir. -
(D) “I. cümlede öznel anlatım hâkimdir.”
– I. cümlede “ilginç çalışma” ve “heyecanla takip ediyor” ifadeleri yer alıyor. Her ne kadar “ilginç” ve “heyecan” sözcükleri öznel algılanabilecek kavramlar olsa da cümle bir olguyu (gerçekte yaşanan bir durumu) aktarıyor. Yani “birçok vatandaşın bu projeyi heyecanla takip etmesi” daha çok gözlenen bir gerçektir ve yazarın kişisel yargısından çok toplumsal bir olgudur. Bu nedenle tamamen öznel bir anlatımdan söz etmek güçtür. Cümle, “Bu iş ilginçtir.” şeklinde bir yazar görüşü değil, “Vatandaşlar bu çalışmayı ilginç ve heyecan verici buluyor.” şeklinde gözlemsel bir ifadedir. Dolayısıyla (D) ifadesi genel bakışla “söylenemez” kabul edilir.
Sonuç olarak söylenemeyecek ifade (D) seçeneğidir. Çünkü I. cümlede aktarılan durum, nesnel bir gözlem (ilginçliğin ve heyecanın toplumca hissedilmesi) niteliği taşıyıp saf bir “öznel anlatım” değildir.
