11:44 6Eyl Paz
2. Aşağıdakilerden hangisinde yazım yanlışı vardır?
A) Kasabanın yamaçlarında akşamüzeri gezmeye bayılı-
yordum.
B) Ölmeden önce yazdığı “Hasret” adlı kitabının ön sö-
zünde bol bol sevgi cümleleri kurmuştu.
C)
Gerçek tiyatro var olduğu sürece yaşama tutunma şan-
sIMIz her zaman var demektir.
D) Yaz sIcağının bile durduramadığı hayvancağız dört
nala gidiyordu.
E)
Duygularınızı apaçık bir biçimde muhatabinıza ifade et-
mekten kaçınmayinız.
Aşağ
vard
A)
B)1
Cümlelerdeki Yazım Yanlışının Tespiti
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin İncelenmesi
- Cümle: “Kasabanın yamaçlarında akşamüzeri gezmeye bayılıyordum.”
- İnceleme: Türk Dil Kurumu kurallarına göre somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözcüklerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik sözcükler bitişik yazılır (akşamüstü, akşamüzeri, ayaküstü vb.). Dolayısıyla “akşamüzeri” sözcüğünün yazımı doğrudur.
Adım 2 — B Seçeneğinin İncelenmesi
- Cümle: “Ölmeden önce yazdığı ‘Hasret’ adlı kitabının ön sözünde bol bol sevgi cümleleri kurmuştu.”
- İnceleme: Dilimizde “ön söz”, “ön ses”, “ön yargı” gibi sözcük grupları ayrı yazılır. Cümlede de ayrı yazıldığı için herhangi bir yazım yanlışı yoktur.
Adım 3 — C Seçeneğinin İncelenmesi
- Cümle: “Gerçek tiyatro var olduğu sürece yaşama tutunma şansımız her zaman var demektir.”
- İnceleme: Cümlede yer alan tüm sözcüklerin ve eklerin (-dı/di, -ce, demektir) yazımı kurallara uygundur.
Adım 4 — D Seçeneğinin İncelenmesi
- Cümle: “Yaz sıcağının bile durduramadığı hayvancağız dört nala gidiyordu.”
- İnceleme: Atın en hızlı koşma biçimini veya mecazen çok hızlı gitmeyi ifade eden “dörtnala” sözcüğü kalıplaşmış bir birleşik zarftır ve her zaman bitişik yazılmalıdır. Cümlede “dört nala” biçiminde ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
Adım 5 — E Seçeneğinin İncelenmesi
- Cümle: “Duygularınızı apaçık bir biçimde muhatabınıza ifade etmekten kaçınmayınız.”
- İnceleme: “Apaçık” bir pekiştirme sözcüğüdür ve pekiştirmeli sözcükler daima bitişik yazılır. “Muhatap” ve diğer sözcüklerin kullanımı da doğrudur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Kasabanın… — akşamüzeri sözcüğü doğru (bitişik) yazılmıştır.- B. Ölmeden önce… — ön söz sözcüğü doğru (ayrı) yazılmıştır.
- C. Gerçek tiyatro… — Tüm sözcükler doğru yazılmıştır.
D. Yaz sıcağının… — dört nala ifadesi yanlış yazılmıştır, doğrusu dörtnala olmalıdır.- E. Duygularınızı… — apaçık sözcüğü doğru (bitişik) yazılmıştır.
Adım 7 — Son Doğrulama
- Dilimizde kalıplaşmış birleşik zarflar (birdenbire, dörtnala, yüzüstü) bitişik yazılır. D seçeneğinde yer alan “dört nala” ifadesi bu kurala uymadığı için yazım yanlışı barındırmaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D şıkkı (dört nala \rightarrow dörtnala)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Yazım kurallarında sıkça karıştırılan birleşik sözcükler ve ikilemeler ile ilgili pratik bir kural listesi hazırlamamı ister misin?