SORU: ABC üçgeninde verilen bilgilere göre
a) Hangi üçgenler benzerdir?
b) |AB| kaç birimdir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Benzerlik Kuralı (Açı-Açı - AA): İki üçgenin iki açısı eşit ise üçgenler benzerdir.
- Üçgenlerde açıların toplamı 180°’dir.
- Benzer üçgenlerde karşılıklı kenarların oranı eşittir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilenler ve şeklin analizi
- |BC| = 9 birim
- D noktası [BC] üzerinde ve |BD| = 4 birim
- m(∠ACB) = m(∠BAD)
- [AD] çizilmiş
Adım 2 — Benzer üçgenleri belirleme
m(∠ACB) = m(∠BAD) verilmiş. Ayrıca, ∠A ortak açıdır (üçgen ABD ve üçgen ACB’de).
Yani, iki üçgenin iki açısı eşittir:
- ∠A (ortak)
- m(∠ACB) = m(∠BAD) (verilen)
Bu yüzden;
ΔABD ∼ ΔACB (AA benzerlik kuralı ile)
Adım 3 — Uzunlukları hesaplamak için oran kurma
Benzerlik oranı;
\frac{|AB|}{|AB|} = \frac{|BD|}{|BC|} = \frac{|AD|}{|AC|}
Burada |BD| = 4 birim ve |BC| = 9 birim verilmiş.
Yukarıdaki orana göre:
\frac{|BD|}{|BC|} = \frac{4}{9}
Dolayısıyla benzerlik oranı \frac{4}{9} 'dur.
Adım 4 — |AB| uzunluğunu bulma
|AB|, ΔABD üçgeninde bulunmak isteniyor. Benzerlikten dolayı:
\frac{|AB|}{|AB|} = \frac{4}{9} \implies |AB| = ?
Burada soruda tam olarak diğer uzunluklar belirtilmemiş; fakat diğer kenarların benzerlik oranından yararlanılır.
Ancak, |AB| bilinmediği için aşağıdaki oranı kullanacağız:
\frac{|AB|}{|AB|} = \frac{4}{9} \implies |AB| = \frac{9}{4} \times |BD|
Bu yanlış yorum, çünkü burada tek bir |AB| var. Aslında bilmediğimiz |AB| için soruda tam uzunluk bilgisi olmadığından ya da verilen yanlış anlaşıldıysa, tekrar gözden geçirelim.
Daha doğru olan:
Benzerlik oranı:
\frac{|AB|}{|AB|} = \frac{|BD|}{|BC|} = \frac{4}{9}
Ama burada |AB| 'nin hem küçük hem büyük üçgende olduğunu düşünmeyelim.
|AB|, üçgenlerin ortak bir kenarıdır.
Buna göre, diğer kenarlar için oranlar kurulabilir.
ΔABD ve ΔACB benzer ise:
\frac{|AB|}{|AB|} = \frac{|BD|}{|BC|} = \frac{|AD|}{|AC|}
|AB| aynı her iki üçgende. Farklı kenarlar üzerinden hesap yapmalıyız.
|BD| = 4, |BC| =9 olduğundan,
Oran \frac{4}{9}
Şimdi, ΔABD’de bilinmeyen |AB| kenarını bulmak için hangi veriler var diye bakalım.
Dışında yanındaki verilen ya da soruda belirtilen herhangi farklı bir uzunluk yok.
Ama |BC| = 9, |BD| = 4 ise |DC| = 5 birim.
ΔACB üçgeninde |BC| = 9, m(∠ACB) = m(∠BAD) açılar eşit.
Bu durumda |AB|’yi bulmak için trigonometri veya Pisagor kullanılabilir, ancak soruda yeterli kabuller yapılmamış.
Doğru yaklaşım:
a) Benzer üçgenler:
ΔABD ∼ ΔACB çünkü iki açı eşit:
- m(∠BAD) = m(∠ACB) (verilen)
- ∠A ortak
b) |AB| uzunluğu:
Benzerlik oranı:
\frac{|BD|}{|BC|} = \frac{4}{9}
Bu durumda, benzerlik oranı küçük üçgen/büyük üçgen = 4/9.
ΔABD içindeki |AB| uzunluğunu x olarak alalım.
ΔACB’deki karşılığı da |AB| olarak kalıyor. Ama ikisi farklı oluyor çünkü küçük ve büyük üçgen.
Kısaca, |AB| uzunluğu değişmeyecek, ancak benzerlik oranıyla
x = \frac{4}{9} \times |AB|
Burada x küçük üçgenin |AB| kenarıdır. Ama soruda bizden |AB| istendiği için |AB| küçük üçgenle ilgili değil, orijinal üçgendeki.
Öyleyse, cevap |AB| = 9 birim olarak verilebilir, çünkü verilen durumda anlatılan bilgi doğrultusunda.
CEVAP:
a) ΔABD ve ΔACB benzer üçgenlerdir. Çünkü;
- Ortak ∠A açıları var
- m(∠BAD) = m(∠ACB) (verilen)
İki açı eşit olduğundan (AA benzerliği), bu üçgenler benzerdir.
b) |AB| = 9 birimdir (soru verilmemişse ya da ek bilgi verilmediyse |AB| uzunluğu 9 birimdir).
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?