E) Genellikle yarim
uyak
kullanilmıştır.
Yazılı ve sözlü ürünler olarak ortaya ko
o Yabancı
dillerin etkisi sınirlıdır.
8) Nazim birimi dörtlüktür.a
tédir.
A Şiirler, hece ölçüsüyle söylenmiş ve an
hangisi söytehemez?
13. İslamiyet öncesi Türk şiiri ile ilgili aşag
İslamiyet Öncesi Türk Şiirinin Özellikleri
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
- A Seçeneği: İslamiyet öncesi Türk şiirinde milli ölçümüz olan hece ölçüsü (özellikle 7’li, 8’li ve 11’li kalıplar) kullanılmıştır ve dil oldukça yalın, yabancı etkilerden uzaktır. Bu bilgi doğrudur.
- B Seçeneği: Bu dönem Türk şiirinin temel nazım birimi dörtlüktür. Bu bilgi doğrudur.
- C Seçeneği: İslamiyet öncesi dönemde Türkler başka kültür ve dillerle yoğun bir etkileşimde bulunmadığı için Türkçe en saf dönemini yaşamıştır, dolayısıyla yabancı dillerin etkisi yok denecek kadar azdır (sınırlıdır). Bu bilgi doğrudur.
- D Seçeneği: İslamiyet öncesi Türk şiiri (koşuk, sagu vb.) sözlü gelenek ürünüdür. Şaman, kam, baksı veya ozan adı verilen din adamı-şairler tarafından kopuz eşliğinde söylenmiş ve kulaktan kulağa aktarılmıştır. Bu dönemdeki yazılı ürünler (Orhun Abideleri ve Uygur metinleri) esas itibarıyla şiir değil; kitabe, dinî metin ve hitabet türündedir. Dolayısıyla Türk şiirinin hem yazılı hem sözlü olarak eşit ağırlıkta ortaya konduğu söylenemez; şiir bütünüyle sözlü dönemin karakteristik ürünüdür. Bu ifade yanlıştır.
- E Seçeneği: Bu dönem şiirlerinde ahenk sağlamak için genellikle tek ses benzerliğine dayanan yarım uyak ve redif kullanılmıştır. Bu bilgi doğrudur.
Sonuç ve Doğrulama:
İslamiyet öncesi Türk şiiri (özellikle koşuk ve sagu türleri) sözlü edebiyat geleneğinin ürünüdür; yazılı şiir geleneği bu dönem için belirleyici bir nitelik taşımaz.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D — Yazılı ve sözlü ürünler olarak ortaya konmuştur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
İslamiyet öncesi Türk şiirine ait koşuk ve sagu türlerinin Divan ve Halk edebiyatındaki karşılıklarını da birlikte incelemek ister misin?