Yazı sanatları içinde bize en fazla ait olanı şiirdir

Yazı sanatları içinde bize en fazla ait olanı şiirdir. Bu
nderline{I}
yüzden şairin birçok noktada bir şeyin sürdürücüsü
nderline{II}
olması, eskiye yaslanması gerekir. Kullanılan eski
nderline{III}
sözcüklerin çoğunda denenmiş değerler yatıyor.
nderline{IV}
Yazdıklarımız yüzyıllardan bu yana sürüp gelen diri
sözcüklerden, söz sanatlarından beslensin.
nderline{V}
Bu parçadaki altı çizili sözcüklerle ilgili
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) I. sözcük, üçüncü çoğul kişi iyelik eki almıştır.
B) II. sözcük, tamlayan eki almıştır.
C) III. sözcük, geniş zaman eki almıştır.
D) IV. sözcük, bulunma durumu eki almıştır.
E) V. sözcük, üçüncü tekil kişi emir eki almıştır.

Sözcükte Yapı ve Ekler

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:

  • A Seçeneği: “Yazı sanatları” belirtisiz bir isim tamlamasıdır. Bu tamlamada tamlayan (“yazı”) tekildir. Dolayısıyla “sanat-lar-ı” sözcüğündeki “-lar” çokluk (çoğul) eki, “-ı” ise 3. tekil kişi iyelik ekidir. Bir sözcüğün 3. çoğul kişi iyelik eki (“-ları”) alabilmesi için tamlayanın da çoğul olması gerekir (Örn: onların sanatları). Bu nedenle I. sözcük 3. çoğul kişi iyelik eki değil, çokluk eki ve 3. tekil iyelik eki almıştır. Bu ifade yanlıştır.
  • B Seçeneği: “şairin (…) sürdürücüsü” tamlamasında “şair-in” sözcüğü tamlayan (ilgi) eki almıştır. Bu ifade doğrudur.
  • C Seçeneği: “gerek-ir” sözcüğündeki “-ir” eki, fiile zaman anlamı katan geniş zaman ekidir. Bu ifade doğrudur.
  • D Seçeneği: “çoğ-u-n-da” sözcüğünün sonundaki “-da” eki, ismin bulunma durumu (hâl) ekidir. Bu ifade doğrudur.
  • E Seçeneği: “(o) beslen-sin” fiili, 3. tekil şahıs emir kipi ile çekimlenmiştir. Bu ifade doğrudur.

Sonuç ve Doğrulama:
“Sanatları” sözcüğündeki ek “-ları” şeklinde kalıplaşmış bir 3. çoğul iyelik eki olmayıp “-lar” (çoğul eki) ve “-ı” (3. tekil iyelik eki) olmak üzere iki ayrı çekim ekidir. Dolayısıyla A seçeneğindeki bilgi söylenemez.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: A — I. sözcük, üçüncü çoğul kişi iyelik eki almıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

İyelik ekleri ile çokluk ekinin ayrımı konusunda başka örnekler incelemek ister misin?