OÖZDEBİR
YAYINL ARI
FEN BİLİMLERİ
13. Belirli bir sicaklıkta aşağıda verilen üç farklı NaCI sulu cỞ-
zeltileri hazırlanıyor.
200 g saf su kullanılarak hazırlanan kütlece %20’lik NaC
çözeltisi
s Kütlece %30 NaCl içeren 150 gNaCl shlu çözeltisi
Bu çözeltilerde çözünen NaCl(k) kütleleri arasindaki ilişki
aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
A) 1> ||> ||
D)UA=
B)I> 1
(40)
CIl >|>D)
Ejittt
ek denilen
TYT- Deneme 1
el yörün-
dedir, bu
amadan
Çözeltilerde Çözünen Madde Kütlesi Hesabı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
\text{Kütlece Yüzde Derişim (\%)} = \frac{m_{\text{çözünen}}}{m_{\text{çözelti}}} \times 100
m_{\text{çözelti}} = m_{\text{çözünen}} + m_{\text{çözücü (su)}}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Çözeltide Çözünen \text{NaCl} Kütlesini Bulma
Soruda 200\text{ g} çözelti değil, 200\text{ g} saf su kullanıldığı belirtilmiştir. Çözelti kütlece \%20’lik olduğuna göre, geriye kalan \%80’lik kısım sudur. Çözünen tuz kütlesine m_{\text{I}} dersek:
\frac{m_{\text{I}}}{m_{\text{I}} + 200} = \frac{20}{100} = \frac{1}{5}
5 \cdot m_{\text{I}} = m_{\text{I}} + 200 \implies 4 \cdot m_{\text{I}} = 200 \implies m_{\text{I}} = 50\text{ g}
Adım 2 — II. Çözeltide Çözünen \text{NaCl} Kütlesini Bulma
Toplam 150\text{ g} çözeltinin \%30’u \text{NaCl} tuzudur:
m_{\text{II}} = 150 \times \frac{30}{100} = 45\text{ g}
Adım 3 — III. Çözeltide Çözünen \text{NaCl} Kütlesini Bulma
Çözelti kütlece \%80 su içeriyorsa, \%100 - \%80 = \%20 oranında \text{NaCl} içerir. Toplam 300\text{ g} çözelti için:
m_{\text{III}} = 300 \times \frac{20}{100} = 60\text{ g}
Adım 4 — Çözünen Kütlelerin Karşılaştırılması
Bulunan kütleleri sıralayalım:
m_{\text{III}} (60\text{ g}) > m_{\text{I}} (50\text{ g}) > m_{\text{II}} (45\text{ g})
\text{III} > \text{I} > \text{II}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — \text{III} > \text{I} > \text{II}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Çözelti Kütlesi vs. Çözücü Kütlesi: Formüldeki payda toplam çözelti kütlesidir (m_{\text{çözünen}} + m_{\text{su}}). Yalnızca su kütlesi verildiğinde doğrudan yüzde ile çarpılamaz.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: I. öncülde verilen 200\text{ g} ifadesini toplam çözelti sanıp 200 \times 0{,}20 = 40\text{ g} hesaplamak.- Doğru Yaklaşım: 200\text{ g} değerinin “saf su” olduğunu fark edip \%80’e eşitlemek ve tuzu 50\text{ g} bulmak.
Kütlece yüzde derişim ve çözünürlük ile ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?