Yaş üzüm kuruyunca kütlesi %60 azalıyor. Yaş üzümün kilogramını 300 kuruştan alan bir kişi kuru üzümün kilogramını kaç kuruştan satarsa %20 kâr elde eder?
A) 750 B) 800 C) 850 D) 900 E) 950
Yaş ve Kuru Üzüm Kâr-Zarar Problemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Başlangıç Miktarı ve Toplam Maliyetin Hesaplanması
Hesaplamayı pratikleştirmek adına 100\text{ kg} yaş üzüm alındığı varsayılırsa, kilogramı 300\text{ kuruş} olduğundan toplam maliyet:
Adım 2 — Kuruma Sonrası Kalan Kütlenin Hesaplanması
Yaş üzüm kuruduğunda kütlesi \%60 azaldığı için geriye orijinal kütlenin \%40’ı kalır:
Adım 3 — %20 Kâr İçin Gereken Toplam Satış Tutarının Belirlenmesi
Tüm alışverişten \%20 kâr elde etmek için toplam maliyete \%20 kâr payı eklenir:
Adım 4 — Kuru Üzümün 1 Kilogram Satış Fiyatının Bulunması
Toplam 36\,000\text{ kuruş} gelirin elde kalan 40\text{ kg} kuru üzümün satışından karşılanması gerekir:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 900
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Fire / Kütle Kaybı: Ürün kuruduğunda miktarı azaldığı için birim maliyet yükselir. Bu tip sorularda en güvenli yöntem daima toplam maliyet ve hedeflenen toplam ciro üzerinden ilerlemektir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Alış fiyatı olan 300\text{ kuruş} üzerinden doğrudan \%60 ve \%20 oranlarını toplayarak ya da çıkararak fiyat belirlemeye çalışmak.
Doğru Yaklaşım: Miktara 100\text{ kg} gibi somut bir değer verip, toplam kasadan çıkan para ile kasaya girmesi gereken parayı netleştirerek kalan kiloya bölmek.
Bu soru tipini pekiştirmek için benzer bir fireli kâr-zarar problemi çözmek ister misin?
