2
Yarısına kadar 2T sicakliğında su dolu olan bir kap
Isil dengededir.
dore27
Kap ve sudan oluşan sistemin iç enerjisíni
artırmak için
- kap doluncaya kadar kabaT sicaklığında su ilave
etmek,
Il. kap doluncaya kadar kaba 3T sIcaklığında su
nalaellave etmek.
. kabı isıticı ile bir süre isıtmak
işlemlerinden hangileri tek başına yapılabilir?
A) Yalnız ll
D)l ya da ll
B) I ya da ll
C) l ya da Ill
E) I ya da ll ya da lll
Sistemin İç Enerjisi ve Değişimi
ÇÖZÜM ADIMLARI & Öncül Analizi:
- Temel Tanım (İç Enerji): Bir sistemdeki tüm moleküllerin kinetik enerjileri ile moleküller arası potansiyel enerjilerinin toplamına iç enerji denir. Bir maddenin/sistemin iç enerjisi; madde miktarına (kütleye), maddenin cinsine ve sıcaklığına bağlıdır.
- I. Öncül: Kap doluncaya kadar kaba T sıcaklığında su ilave etmek
- Analiz: Eklenen suyun sıcaklığı (T), kaptaki suyun sıcaklığından (2T) daha düşük olduğu için karışımın son denge sıcaklığı 2T’den küçük olur.
- Ancak dikkat edilmelidir ki: Mutlak sıfırın (0\text{ K}) üzerindeki her maddenin pozitif bir iç enerjisi vardır. Kaba dışarıdan T sıcaklığında su eklendiğinde, eklenen su kendi bünyesindeki iç enerjiyi de sisteme katar.
- m kütleli 2T sıcaklığındaki suyun yanına m kütleli T sıcaklığında su eklendiğinde sistemin toplam kütlesi 2 katına çıkar. Dış çevreye enerji kaybı olmadığı sürece sisteme madde eklenmesi toplam molekül sayısını artırdığından sistemin toplam iç enerjisi artar.
- (I. öncül yapılabilir.)
- II. Öncül: Kap doluncaya kadar kaba 3T sıcaklığında su ilave etmek
- Analiz: Kaba hem daha yüksek sıcaklıkta (3T) su eklenmekte hem de sistemin toplam kütlesi artmaktadır.
- Sisteme dışarıdan hem kütle hem de yüksek enerjili moleküller dahil olduğu için sistemin toplam iç enerjisi kesinlikle artar.
- (II. öncül yapılabilir.)
- III. Öncül: Kabı ısıtıcı ile bir süre ısıtmak
- Analiz: Termodinamiğin birinci yasasına göre (\Delta U = Q - W), sisteme dışarıdan bir ısıtıcı vasıtasıyla Isı enerjisi (Q > 0) verildiğinde ve sistem çevreye karşı iş yapmadığında (W = 0), verilen bu enerji doğrudan sistemin iç enerjisini artırır (\Delta U > 0).
- (III. öncül yapılabilir.)
Doğrulama:
Her üç işlemde de sisteme dışarıdan enerji (madde veya ısı şeklinde) aktarıldığı için kap ve sudan oluşan sistemin toplam iç enerjisi artar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E — I ya da II ya da III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- İç Enerji (U): Bir sistemdeki tüm taneciklerin öteleme, dönme, titreşim kinetik enerjileri ve bağ potansiyel enerjilerinin toplamıdır. Yalnızca sıcaklığa değil, kütleye de bağlı bir büyüklüktür.
- Isı (Q): Sıcaklık farkından dolayı transfer edilen enerjidir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: “T sıcaklığında su eklenirse sistemin sıcaklığı düşer, dolayısıyla iç enerjisi de azalır.”
Doğru Yaklaşım: Sıcaklık ortalama kinetik enerjinin bir göstergesidir; iç enerji ise toplam enerjidir. Sıcaklık azalsa bile kütle arttığı için toplam tanecik sayısı ve dolayısıyla sistemin toplam iç enerjisi artmış olur.
Bu sorudaki “iç enerji - sıcaklık” ayrımıyla ilgili benzer bir termodinamik sorusu daha çözmek ister misin?