Yaren, parasının 2 'sini harcayinca 45 lirası kalmıştır. Yaren’in, parasın harcamadan önce kaç lirası vardı?
!Resim [Link Silindi]
Yaren, parasının 2 'sini harcayinca 45 lirası kalmıştır. Yaren’in, parasın harcamadan önce kaç lirası vardı?
!Resim [Link Silindi]
Yaren’in başlangıç parası 63 liradır. Bu, parasının 2/7’sini (yaklaşık 18 lira) harcadıktan sonra kalan 5/7’sinin (45 lira) tam olarak uyumlu olduğu matematiksel çözümle bulunur. Bu tür oran problemleri, orantı ve kesirleri anlamak için temel bir örnek teşkil eder ve ortaokul matematik müfredatında sıkça yer alır.
Bu problem, oran ve kesirlerle ilgili klasik bir matematik sorusudur. Yaren’in başlangıç parası x lira olarak tanımlanır. Harcama sonrası kalan miktar 45 lira’dır. Harcanan kısım 2/7 x, kalan kısım ise 5/7 x olur. Bu, toplamın 7/7’nin bir dağılımı olarak düşünülebilir.
Gerçek hayatta benzer durumlar: Bir bütçenin belirli bir yüzdesini harcamak (örneğin alışverişte %30 indirim sonrası kalan tutar). Matematiksel olarak, bu orantı denklemi ile çözülür: Kalan = Başlangıç × (1 - Harcama oranı).
Pro İpucu: Kesirleri oran problemlerinde kullanırken, her zaman toplam parçayı (burada 7) ve kalan parçayı (5) kontrol edin. Bu, hataları önler.
Başlangıç parası: x lira.
Harcama: (2/7) x
Kalan: x - (2/7)x = (5/7)x
Verilen: (5/7)x = 45
(5/7)x = 45
x = 45 × (7/5)
x = 9 × 7 (çünkü 45/5 = 9)
x = 63
Harcama: (2/7) × 63 = 18 lira
Kalan: 63 - 18 = 45 lira (doğru!).
Matematiksel formül:
Uyarı: Kesirleri çözerken, pay ve paydayı sadeleştirmeyi unutmayın (örneğin 45/5 = 9, sonra 9 × 7 = 63). Bu, hesaplamayı hızlandırır.
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Başlangıç Parası | 63 lira |
| Harcama Oranı | 2/7 (18 lira) |
| Kalan Oran | 5/7 (45 lira) |
| Denklem | (5/7)x = 45 |
| Çözüm Formülü | x = 45 × (7/5) |
| Doğrulama | 63 - 18 = 45 |
1. Bu tür oran problemlerini nasıl hızlı çözerim?
Oranı toplam parçalara bölün (burada 7 parça). Kalan 5 parça = 45 lira ise, 1 parça = 9 lira. Toplam 7 parça = 63 lira. Bu yöntem, denklem kurmadan çözüm sağlar.
2. Yaren 3/7’sini harcasaydı ne olurdu?
Kalan 4/7 x = 45, x = 45 × (7/4) = 78.75 lira. Farklı oranlar, başlangıç miktarını değiştirir; pratik için benzer varyasyonlar deneyin.
3. Gerçek hayatta bu nasıl uygulanır?
Bütçe yönetiminde: Bir maaşın %40’ını harcadıktan sonra kalan 600 TL ise, başlangıç = 600 / 0.6 = 1000 TL. Finansal planlamada temel araçtır.
Bu problemi daha iyi anlamak için benzer bir varyasyon çözmemi ister misiniz, yoksa oranlarla ilgili 5 soruluk bir quiz hazırlayayım mı?
Çözüm (kısa ve doğrudan): Kalan miktar parasının 5/7’si olduğuna göre 45 = (5/7)·X. Buradan X = 45·7/5 = 63 lira. Kontrol: Harcanan kısmı 2/7 · 63 = 18, 63 − 18 = 45, doğru.
Pro Tip: Kesirlerle ilgili benzer sorularda önce “kalan” veya “harcanan” kısmın hangi kesir olduğunu belirleyip eşitlik kurmak işleri hızlandırır.
Uyarı: Kesirleri ters çevirip çarparken pay ve paydanın doğru yerleştirildiğinden emin olun (burada 45 = 5/7·X ise X = 45 · 7/5).
| Unsur | Değer |
|---|---|
| Harcanan kesir | 2/7 |
| Kalan kesir | 5/7 |
| Kalan miktar | 45 lira |
| Başlangıç (X) | 63 lira |
Bu tip sorularda her zaman hangi kesiri kullanmalıyım?
Eğer kalan yerine harcanan miktar verilseydi nasıl yapılırdı?
Kesir yerine yüzde verilse nasıl çeviririm?
Quick Checklist
Common Mistakes
Sonraki adım olarak benzer bir soruyu birlikte çözelim mi yoksa yüzde ile verilen bir versiyonunu ister misin? @Nazlican_Solhan