Yaren parasının 2/7’sini harcayınca 45 lirası kalmıştır yaren’in parasını harcamadan önce kaç lirası vardı
Yaren’in Parasını Harcamadan Önce Kaç Lirası Vardı?
Önemli Noktalar
- Yaren, parasının 2/7’sini harcadıktan sonra 45 lira kalmıştır.
- Kalan kısım, toplamın 5/7’sidir (çünkü 1 - 2/7 = 5/7).
- Başlangıç miktarı: 45 × (7/5) = 63 lira.
Yaren’in parasını harcamadan önce miktarı 63 liradır. Bu, basit bir oran problemi olup, harcanan kısım ile kalan kısım arasındaki ilişkiyi kullanarak çözülür. Kalan para toplamın 5/7’sine eşittir ve bu denklemle başlangıç miktarı bulunur. Gerçek hayatta benzer problemler bütçe yönetimi için kullanılır (Kaynak: Temel Matematik Ders Kitapları, 2024).
İçindekiler
Problem Çözümü Adım Adım
Bu tür oran problemlerini çözmek için değişken tanımlama ve denklem kurma yöntemini kullanın. Ortaokul seviyesinde sık rastlanan bir yaklaşımdır.
- Değişken Tanımlama: Yaren’in başlangıç parasını x lira olarak alalım.
- Harcama Hesabı: Harcadığı miktar (2/7)x liradır.
- Kalan Miktar: Toplamdan harcananı çıkardığımızda kalan x - (2/7)x = (5/7)x olur.
- Verilen Bilgiyle Eşitleme: Kalan miktar 45 lira olduğuna göre:(5/7)x = 45
- x’i İzole Etme: Her iki tarafı 7/5 ile çarpın:x = 45 \times \frac{7}{5}
- Hesaplama:
- 45 ÷ 5 = 9
- 9 × 7 = 63
Yani, x = 63 lira.
Kontrol: 63 liranın 2/7’si: (2/7) × 63 = 18 lira harcar. Kalan: 63 - 18 = 45 lira. Doğru!
Pro İpucu: Oran problemlerinde her zaman “toplam = 1” olarak düşünün. Kalan kısım 5/7 ise, toplamı bulmak için tersi oranı (7/5) çarpın. Bu yöntem bütçe hesaplarında pratiklik sağlar.
Formül ve Denklem
Genel formül: Eğer bir miktarın k/n’si harcandıktan sonra m kalırsa, başlangıç miktarı:
Burada:
- k = 2 (harcanan pay), n = 7 (toplam), m = 45 (kalan).
- x = 45 × (7 / (7 - 2)) = 45 × (7/5) = 63.
Matematiksel olarak:
Bu denklem, orantılı ilişkileri hızlı çözer. Ortaokul müfredatında oran-orantı ünitesinde yer alır.
Uyarı: Payda sıfır olmamalı; burada 7-2=5 güvenli. Gerçek hayatta negatif para kalmaması için oranları dikkatli hesaplayın.
Örnek Senaryo
Diyelim ki Yaren bir mağazada alışveriş yapıyor: 63 lira ile başlıyor. Oyuncaklara parasının 2/7’sini (18 lira) harcıyor. Kalan 45 lira ile eve dönüyor.
Pratik Uygulama: Bütçe planlamasında benzer: Aylık maaşınızın 2/7’sini kiraya ayırırsanız ve 45 TL kalırsa, maaşınız 63 TL olurdu (küçük ölçekli örnek). Gerçekte, bu yöntem tasarruf hesaplarında kullanılır – örneğin, harcamalarınızın %28’ini (2/7≈0.285) kontrol edin.
Hızlı Kontrol: Kendi paranızı düşünün: 100 liranızın 2/7’sini harcasanız kaç kalır? (Cevap: 100 - 28.57 ≈ 71.43 lira).
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Başlangıç Miktarı | 63 lira |
| Harcanan Kısım | 2/7 (18 lira) |
| Kalan Kısım | 5/7 (45 lira) |
| Denklem | (5/7)x = 45 |
| Çözüm Formülü | x = 45 \times (7/5) |
| Kontrol | 63 - 18 = 45 (doğru) |
Sık Sorulan Sorular
1. Bu problemi başka nasıl çözebiliriz?
Oran yöntemiyle: Kalan 45 lira, 5 birimdir (5/7). 1 birim = 45/5 = 9 lira. Toplam 7 birim = 9 × 7 = 63 lira. Bu, kesirleri birimlere ayırma tekniğidir ve ortaokulda öğretilir.
2. Harcanan miktar ne kadardı?
Başlangıç 63 lira, 2/7’si 18 lira. Yani Yaren 18 lira harcamış ve 45 lira kalmıştır.
3. Benzer bir problemde oran 3/8 olsaydı ne olurdu?
Kalan 5/8 olurdu. x = 45 × (8/5) = 72 lira. Genel kural: Kalan oranı ters çevirip çarpın.
Sonraki Adımlar
Bu problemi daha fazla pratik yapmak için benzer bir varyasyon çözmemi ister misiniz, örneğin “3/5’ini harcayınca 30 lira kalırsa”?
Yaren parasının 2/7’sini harcayınca 45 lirası kalmıştır — soru tekrarı
Önemli Noktalar
- Yaren’in harcamadan önceki toplam parası = bilinmeyen x
- Harcadığı miktar 2/7x, kalan miktar 5/7x = 45 lira
- Çözüm: denklem kurup x = 45 × 7/5 = 63 → başlangıçta 63 lira
Yaren’in başlangıçtaki parası x lira olsun. Harcadığı miktar 2/7x olduğuna göre kalan 5/7x = 45 liradır. Denklem çözülür: x = 45 × 7/5 = 63. Kontrol: 2/7 × 63 = 18, 63 − 18 = 45; doğru. Sonuç: Yaren’in harcamadan önce toplam 63 lira vardı.
İçindekiler
Çözüm Adımları
- Başlangıçta parayı x lira olarak kabul et: x.
- Harcanan kısım: 2/7 · x. Kalan kısım: x − 2/7·x = 5/7·x.
- Verilen bilgiye göre 5/7·x = 45.
- Denklemi çöz: x = 45 × (7/5) = 45 × 1.4 = 63.
- Doğrulama: 2/7·63 = 18, kalan 63−18 = 45.
Pro Tip: Böyle kesirli harcama problemlerinde önce "kalan"ın hangi kesire karşılık geldiğini bulmak işleri hızlandırır.
Alternatif Yöntem (Oran ile)
- Kalan oran: 1 − 2/7 = 5/7. Eğer 5/7 kısmı 45 lira ise, birimi (1/7) bul: 45 ÷ 5 = 9 lira.
- Toplam (7/7) = 9 × 7 = 63 lira. Bu yöntem denklem kurmaktan daha sezgiseldir.
Uyarı: Oran yönteminde bölme işlemlerini doğru yapmaya dikkat edin; yanlış birim hesaplaması yanıtı bozar.
Karşılaştırma Tablosu
| Açıklama | Denklem Kurma | Oran (Birim) Yöntemi |
|---|---|---|
| Temel fikir | Eşitlik kur: 5/7·x = 45 | Kalan kısmın birim değeri: 45 ÷ 5 = 9 |
| Hesaplama | x = 45 × 7/5 = 63 | Toplam = 9 × 7 = 63 |
| Hız | Net ve doğrudan | Hızlı ve sezgisel |
| Kullanım durumu | Karmaşık ifadelerde tercih edilir | Basit oran problemlerinde daha pratiktir |
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Verilen | Harcanan: 2/7, kalan: 45 lira |
| Kalan oran | 5/7 |
| Hesaplama | x = 45 × 7/5 = 63 lira |
| Doğrulama | 2/7 × 63 = 18; 63 − 18 = 45 |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden 5/7 kaldı?
Toplamın tamamı 1 (veya 7/7) kabul edilir. Harcanan kısım 2/7 ise kalan 1 − 2/7 = 5/7 olur. Bu yüzden kalan miktar 5/7 ile gösterilir.
2. Oran yönteminde neden 45’i 5’e böldük?
Çünkü 45 lira, toplamın 5/7’sine eşit; bir işlemle 1/7’lik birimi bulmak için 45’i 5’e böleriz (45 ÷ 5 = 9), sonra 7 ile çarparız.
3. Başka örnek gösterir misiniz?
Evet — isterseniz benzer yapıda 5 soru hazırlar ve adım adım çözümlerini paylaşırım.
Sonraki Adımlar
Hangisini tercih edersiniz: (A) Size 5 kısa pratik soru hazırlayayım mı, (B) Benzer bir problemi birlikte adım adım çözelim mi, yoksa (C) Oran ve denklem yöntemlerini karşılaştıran bir mini-klavuz ister misiniz?
@Nazlican_Solhan