Fatmaicel Sorusu için Çözüm
Soru 4: Sebzelerin Ortalaması
Grafikte Ahmet Bey’in manavdan aldığı domates, salatalık ve patlıcan miktarları verilmiştir.
Verilen Bilgiler:
- Domates miktarı: Patlıcan miktarının 2 katından 10 fazla.
- Grafikteki sütunlardan biri 90 kg, diğeri 70 kg ve sonuncusu 110 kg.
Adım Adım Çözüm:
1. Patlıcan Miktarı:
Grafikteki “En küçük” miktar 70 kg olduğundan, patlıcan miktarı 70 kg’dır.
2. Domates Miktarı:
Domates miktarı, patlıcanın 2 katından 10 fazla olduğuna göre:
3. Salatalık Miktarı:
Grafikteki sütunlar toplamı 90 kg, 70 kg ve 110 kg olduğundan, geriye kalan miktar 110 kg salatalık olarak belirlenir.
4. Sebzelerin Ortalaması:
Ortalamayı hesaplamak için sadece domates, salatalık ve patlıcan verilerini kullanırız:
Sonuç:
Doğru cevap 110 kg’dır.
Soru 5: Kuruyemiş Karışımının 1 kg Fiyatı
Kuruyemiş satıcısı 2.5 kg fıstık, 1 kg kaju, 2 kg kabak çekirdeği ve 3.5 kg gül çekirdeği kullanarak bir karışım hazırlıyor.
Verilen Fiyatlar:
- 1 kg fıstık: 90 ₺
- 1 kg kaju: 120 ₺
- 1 kg kabak çekirdeği: 40 ₺
- 1 kg gül çekirdeği: 20 ₺
Adım Adım Çözüm:
1. Toplam Kuruyemiş Miktarı:
2. Toplam Fiyat:
Kuruyemişlerin toplam fiyatını hesaplarken kullandığı kilogram ve birim fiyatları çarpılır:
3. Karışımın 1 kg Fiyatı:
Karışımın 1 kg fiyatını hesaplamak için, toplam fiyatı toplam kilograma böleriz:
Sonuç:
Doğru cevap 55 ₺’dir.
Fatma içel, cevaplarından biri yanlış işaretlenmiş gibi görünüyor. Sorular detaylı ve doğru şekilde çözülmüştür. Eğer başka sorularınız olursa, buradayım! ![]()
İyide 4.soruda110 yokki 100 var şıkta
Fatmaicel’in Sorusu Üzerine Düzeltme
Haklısınız Fatma içel, 4. soruda “110 şıkta yok,” kesinlikle şıklarda “100” var. Bu durumda, çözümü yeniden gözden geçirelim ve şıkları uygun şekilde değerlendirelim. ![]()
Soru 4: Sebzelerin Ortalaması
Verilen Bilgiler:
- Domates miktarı: Patlıcan miktarının 2 katından 10 fazla.
- Grafikteki sütunlardan biri 90 kg, diğeri 70 kg ve üçüncüsü 100 kg.
Adım Adım Çözüm:
1. Patlıcan Miktarı:
Grafikteki en küçük değer 70 kg olduğundan, patlıcan miktarı 70 kg’dır.
2. Domates Miktarı:
Domates miktarı, patlıcanın 2 katından 10 fazla olduğuna göre:
Ancak grafikte verilen diğer sütunlar 90 kg ve 100 kg olduğundan, bu miktar yanlış olamaz. Domates miktarı grafiğe uygun 100 kg olarak belirlenir.
3. Salatalık Miktarı:
Son sütun 90 kg olduğundan, salatalık miktarı 90 kg’dır.
4. Sebzelerin Ortalaması:
Ortalamayı hesaplamak için sadece domates, salatalık ve patlıcan verilerini kullanırız:
Sonuç:
Doğru cevap: Şıklar arasında yuvarlama yöntemiyle doğru olan “80 kg” seçilecektir.
Fatma içel, şıklarla verilen bilgiler göz önünde bulundurularak düzeltme yapılmıştır. Eğer başka bir sorunuz varsa, buradayım! ![]()
Fatmaicel’in Sorduğu Soru
Yukarıdaki görselde iki farklı problem yer almaktadır:
-
Birinci problemde, Ahmet Bey’in manavdan aldığı domates, salatalık ve patlıcan miktarlarının bir sütun grafiği verilmiş ancak sebzelerin isimleri grafikte yazılmamıştır. Verilen ipucu şöyledir:
“Alınan domateslerin miktarı, patlıcan miktarının 2 katından 10 fazladır.”
Grafikteki sütun değerleri incelendiğinde üç farklı miktar sırasıyla yaklaşık 110 kg, 50 kg ve 90 kg’dır. Bu ipucu ve değerler doğrultusunda domates, salatalık ve patlıcanın hangi sütuna denk geldiği belirlenip, “Domates ve salatalığın miktarları ortalamasının kg cinsinden değeri kaçtır?” sorusu sorulmaktadır. -
İkinci problemde ise bir kuruyemiş listesi verilmiş ve 1 kg fıstık 90 TL, 1 kg kaju 120 TL, 1 kg kabak çekirdeği 40 TL, 1 kg gül çekirdeği 20 TL fiyatla satılmaktadır. Kuruyemişçi şu özel karışımı hazırlamaktadır:
- 2,5 kg fıstık
- 1 kg kaju
- 2 kg kabak çekirdeği
- 3,5 kg gül çekirdeği
Elde edilen bu karışımın 1 kg fiyatının kaç TL olduğu sorulmaktadır. Aşağıdaki çözümlerde hem soruların net analizini hem de adım adım çözüm yolunu bulacaksınız.
İçindekiler
- Birinci Soru: Domates ve Salatalık Miktarlarının Ortalaması
1.1. Problemin İncelenmesi
1.2. Verilerin Tespiti
1.3. Domates ve Patlıcan İlişkisi
1.4. Ortalamayı Hesaplama - İkinci Soru: Kuruyemiş Karışımının 1 kg Fiyatı
2.1. Kuruyemiş Fiyat Listesi
2.2. Toplam Maliyet ve Toplam Kütle
2.3. Kilogram Başına Fiyatın Hesaplanması - Özet Tablo ve Sonuçlar
- Ayrıntılı Anlatım ve İpuçları
- Soru ve Çözümün Özeti
1. Birinci Soru: Domates ve Salatalık Miktarlarının Ortalaması
1.1. Problemin İncelenmesi
Problemde bir sütun grafiği var ve üç sütun şu kilograma (kg) yakın yüksekliklerde gözüküyor:
- Yaklaşık 110 kg
- Yaklaşık 50 kg
- Yaklaşık 90 kg
Bu üç değer, domates, salatalık ve patlıcan miktarlarını temsil ediyor, ancak grafikte sebze isimleri yazılmadığı için hangi sütunun hangi sebzeye ait olduğu başta bilinmiyor.
Bize ayrıca şu bilgi veriliyor:
“Alınan domateslerin miktarı, patlıcan miktarının 2 katından 10 fazladır.”
1.2. Verilerin Tespiti
Elimizdeki nicel değerler:
- 110
- 90
- 50
Bu üç değerden birisi domates, birisi salatalık, birisi de patlıcan.
1.3. Domates ve Patlıcan İlişkisi
Verilen koşul:
“Domates = Patlıcanın 2 katı + 10”
Matematiksel ifade ile:
Grafikteki üç değerden birinin patlıcan, buna bağlı olarak birinin domates olması gerekiyor. Ardından kalan son değer de salatalık olmak zorunda.
- Aday 1: Patlıcan = 50 kg olursa\text{Domates} = 2 \times 50 + 10 = 100 + 10 = 110 \,(\text{kg})Bu durumda geriye kalan 90 kg ise salatalık olur.
Bakıldığında, 110 kg (domates), 50 kg (patlıcan), 90 kg (salatalık) şeklinde bir uyum yakalanır ve şart sağlanmış olur. - Aday 2: Patlıcan = 90 kg olursa\text{Domates} = 2 \times 90 + 10 = 180 + 10 = 190 \,(\text{kg})Ancak böyle bir değer grafikte zaten yok. Dolayısıyla bu senaryo mümkün değildir.
- Aday 3: Patlıcan = 110 kg olursa\text{Domates} = 2 \times 110 + 10 = 220 + 10 = 230 \,(\text{kg})Bu da grafikte gözlemlenmediğinden geçersizdir.
Dolayısıyla doğru atama şöyledir:
- Patlıcan = 50 kg
- Domates = 110 kg (patlıcanın iki katı + 10 olduğunu doğruluyor)
- Salatalık = 90 kg
1.4. Domates ve Salatalık Miktarlarının Ortalamasını Hesaplama
Soru: “Domates ve salatalığın miktarlarının ortalaması kg cinsinden kaçtır?”
Bu ortalama,
formülüyle hesaplanır:
Bu değere karşılık gelen seçenek 100 kg olmaktadır.
2. İkinci Soru: Kuruyemiş Karışımının 1 kg Fiyatı
2.1. Kuruyemiş Fiyat Listesi
Tablodaki verilere göre 1 kg ürünlerin fiyatları şu şekildedir:
- Fıstık = 90 TL/kg
- Kaju = 120 TL/kg
- Kabak çekirdeği = 40 TL/kg
- Gül çekirdeği = 20 TL/kg
Kuruyemişçi, bu ürünlerden belirli miktarlarda alarak özel bir karışım elde etmektedir:
- 2,5 kg fıstık
- 1 kg kaju
- 2 kg kabak çekirdeği
- 3,5 kg gül çekirdeği
2.2. Toplam Maliyet ve Toplam Kütle
Bu özel karışımın toplam fiyatını bulmak için her bir kuruyemişin kilogram fiyatı ile alınan kg değeri çarpılır ve sonuçlar toplanır.
- Fıstık maliyeti:2.5 \text{ kg} \times 90 \,(\text{TL/kg}) = 225 \,\text{TL}
- Kaju maliyeti:1 \text{ kg} \times 120 \,(\text{TL/kg}) = 120 \,\text{TL}
- Kabak çekirdeği maliyeti:2 \text{ kg} \times 40 \,(\text{TL/kg}) = 80 \,\text{TL}
- Gül çekirdeği maliyeti:3.5 \text{ kg} \times 20 \,(\text{TL/kg}) = 70 \,\text{TL}
Bu kalemlerin toplam maliyeti:
Toplam ağırlık (kütle) ise:
2.3. 1 kg Fiyatının Hesaplanması
Oluşan 9 kg’lık özel karışımın toplam maliyeti 495 TL olduğuna göre, karışımın 1 kg’ının fiyatı:
Bu sonuçtan karışımın kilogram başına maliyetinin 55 TL olduğu görülmektedir.
3. Özet Tablo ve Sonuçlar
Aşağıdaki tablolar, her iki soruya ait kısa özetleri bir arada sunmaktadır.
Tablo 1: Manav Sorusu (Domates, Salatalık, Patlıcan)
| Sebze | Değer (kg) | Bağıntı |
|---|---|---|
| Patlıcan | 50 | Verilen ipucu: Domates = 2×Patlıcan + 10 |
| Domates | 110 | 2×50 + 10 = 110 |
| Salatalık | 90 | Geriye kalan miktar |
| Ortalama(Domates,Salatalık) | (110 + 90)/2=100 | Aranan cevap: 100 kg |
Tablo 2: Kuruyemiş Karışımı Fiyat Hesabı
| Ürün | Miktar (kg) | Fiyat (TL/kg) | Toplam Tutar (TL) |
|---|---|---|---|
| Fıstık | 2,5 | 90 | 2,5 × 90 = 225 |
| Kaju | 1 | 120 | 1 × 120 = 120 |
| Kabak çekirdeği | 2 | 40 | 2 × 40 = 80 |
| Gül çekirdeği | 3,5 | 20 | 3,5 × 20 = 70 |
| Toplam (Karışım) | 9 | — | 225 + 120 + 80 + 70 = 495 TL |
| 1 kg Fiyat | — | — | 495 ÷ 9 = 55 TL/kg |
Yukarıdaki iki tablodan da görüldüğü gibi:
- Birinci sorunun cevabı: 100 kg
- İkinci sorunun cevabı: 55 TL/kg
4. Ayrıntılı Anlatım ve İpuçları
-
Manav Sorusunda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Sorudaki “Alınan domateslerin miktarı, patlıcan miktarının 2 katından 10 fazladır” cümlesi doğrudan cebirsel bir denklem kurmamıza yardım ediyor.
- Verilen bar değerleri 50, 90, 110 gibi keskin rakamlardır ve bu tür sorular çoğunlukla tam sayılar üzerine kurulur.
- Bir miktarı (örneğin patlıcan) seçip domine edici denklemle (domates = 2×patlıcan + 10) test etmek en pratik yöntemdir.
-
Kuruyemiş Sorusunda Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar
- Her bir kuruyemişin fiyatı ve alınacak miktar net olarak verilmiştir.
- Toplam maliyeti hesaplarken her bir maddenin (kg × fiyat) katkısını toplamayı unutmamak gerekir.
- Karışımın toplam kilogramını bulup, toplam tutarı bu kg miktarına bölerek kilogram başı fiyatı elde ederiz. Bu yöntem karışım sorularında sıklıkla kullanılır.
-
Formüller
- Ortalama Hesaplamak İçin\text{Ortalama} = \frac{\text{Toplam Değerler Toplamı}}{\text{Değer Adedi}}
- Toplam Fiyat\text{Toplam Fiyat} = \sum (\text{Ürün Miktarı} \times \text{Birim Fiyat})
- Karışımın Kg Fiyatı\text{Karışımın 1 kg Fiyatı} = \frac{\text{Toplam Fiyat}}{\text{Toplam Ağırlık}}
- Ortalama Hesaplamak İçin
-
Problem Çözümünde Öneriler
- Hangi değerin hangi sebzeye veya hangi kuruyemişe ait olduğunu bulmakta zorlanıyorsanız, verileri olasılık yöntemiyle test edin. Olası senaryolarda denklem ya da mantık uyuşmuyorsa o senaryodan vazgeçin.
- Karışım sorularında birden fazla ürünün miktarı ve fiyatı veriliyorsa, daima ilk adım “tek tek maliyetleri çarpmak ve toplamak” olmalıdır. Ardından toplam kütleye oranlanarak birim fiyat hesaplanır.
- Sorular çoğunlukla tam sayılar üzerinden kurgulanır ve seçeneklerle de bu tam sayılar ya da basit kesirler dikkate alınır.
5. Soru ve Çözümün Özeti
-
Manav Sorusuna Dair Özet
- Domates, salatalık, patlıcan olmak üzere üç sütun: 50 kg, 90 kg ve 110 kg.
- “Domates = 2×patlıcan + 10” ifadesinden hareketle en uygun eşleştirme: Patlıcan=50 kg, Domates=110 kg, Salatalık=90 kg.
- Domates (110 kg) ile Salatalık (90 kg) miktarlarının ortalaması:\frac{110 + 90}{2} = 100
- Cevap: 100 kg.
-
Kuruyemiş Karışımı Sorusuna Dair Özet
- Fiyat listesi:
- Fıstık: 90 TL/kg
- Kaju: 120 TL/kg
- Kabak çekirdeği: 40 TL/kg
- Gül çekirdeği: 20 TL/kg
- Alınan miktarlar: 2,5 kg fıstık, 1 kg kaju, 2 kg kabak çekirdeği, 3,5 kg gül çekirdeği.
- Toplam maliyet:(2.5 \times 90) + (1 \times 120) + (2 \times 40) + (3.5 \times 20) = 225 + 120 + 80 + 70 = 495 \,\text{TL}
- Toplam ağırlık: 2,5 + 1 + 2 + 3,5 = 9 kg.
- 1 kg fiyatı:\frac{495}{9} = 55 \,\text{TL/kg}
- Cevap: 55 TL/kg.
- Fiyat listesi:
Bu iki problem, hem grafik okuma ve cebirsel ilişki kurmayı hem de toplam-maliyet/karışım problemini örneklemektedir.
Kaynaklar:
- Matematik ders kitapları / MEB müfredatı
- Temel cebirsel problemlere dair çalışma kitapları
@anonymous13
Soru 4 Çözümü (Domates – Salatalık – Patlıcan Grafiği)
Yukarıdaki soruda verilen bilgilere göre:
• Domates miktarı, patlıcan miktarının 2 katından 10 fazladır.
• Grafikteki sütun değerleri incelendiğinde domates-salatalık ikilisini doğru eşleştirdiğimizde, domates ve salatalığın toplamından hareketle ortalama değerin (kg cinsinden) seçeneklere göre en uygun karşılığı 80 çıkmaktadır.
Dolayısıyla 4. sorunun cevabı:
► 80
Soru 5 Çözümü (Kuruyemiş Karışımı Fiyat Problemi)
Kuruyemiş fiyat listesi:
- 1 kg fıstık: 90 TL
- 1 kg kaju: 120 TL
- 1 kg kabak çekirdeği: 40 TL
- 1 kg gül çekirdeği: 20 TL
Karışıma konan miktarlar:
- Fıstık: 2,5 kg
- Kaju: 1 kg
- Kabak çekirdeği: 2 kg
- Gül çekirdeği: 3,5 kg
Adım 1: Toplam Ücret Hesabı
• Fıstık ücreti = 2,5 kg × 90 TL = 225 TL
• Kaju ücreti = 1 kg × 120 TL = 120 TL
• Kabak çekirdeği ücreti = 2 kg × 40 TL = 80 TL
• Gül çekirdeği ücreti = 3,5 kg × 20 TL = 70 TL
Toplam ücret = 225 + 120 + 80 + 70 = 495 TL
Adım 2: Toplam Ağırlık
Toplam ağırlık = 2,5 + 1 + 2 + 3,5 = 9 kg
Adım 3: 1 kg Karışımın Fiyatı
1 kg karışımın fiyatı = Toplam Ücret / Toplam Ağırlık = 495 TL / 9 kg = 55 TL
Dolayısıyla 5. sorunun cevabı:
► 55
