16. Derhal buradan uzaklaş!
Cümle Çözümlemesi:
-
Yüklemin Yerine Göre: Kurallı cümle
- Yüklem (“uzaklaş”) sonda yer almaktadır.
-
Yüklemin Türüne Göre: Fiil cümlesi
- Yüklem bir fiildir (“uzaklaş!”).
-
Anlamına (Amacına) Göre: Emir cümlesi
- Karşı taraftan bir eylemin yapılması istenmektedir.
-
Yapısına Göre: Basit cümle
- Tek bir yargı (tek yüklem) içerir; içinde yan cümlecik yoktur.
17. Yarın hava güneşli olursa yürüyüşe çıkalım.
Cümle Çözümlemesi:
-
Yüklemin Yerine Göre: Kurallı cümle
- Yüklem (“çıkalım”) sonda yer alır.
-
Yüklemin Türüne Göre: Fiil cümlesi
- Yüklem bir fiildir (“çıkalım”).
-
Anlamına (Amacına) Göre: Dilek-şart (istek) cümlesi
- “Olursa” ile koşul bildirilir ve “çıkalım” ifadesi isteği ifade eder.
-
Yapısına Göre: Birleşik cümle
- “Yarın hava güneşli olursa” kısmı koşul yan cümleciğidir; “yürüyüşe çıkalım” ana cümle. Dolayısıyla şartlı birleşik cümle görünümündedir.
18. Kaymağı seven mandayı yanında taşır.
Cümle Çözümlemesi:
-
Yüklemin Yerine Göre: Kurallı cümle
- Yüklem (“taşır”) sonda yer alır.
-
Yüklemin Türüne Göre: Fiil cümlesi
- Yüklem bir fiildir (“taşır”).
-
Anlamına (Amacına) Göre: Haber (bildirme) cümlesi
- Bir durum bildirir, emir veya soru içermez.
-
Yapısına Göre: Birleşik cümle
- “Kaymağı seven” ifadesi “manda”yı niteleyen bir sıfat-fiil yapısı (yan cümlecik) içerir.
Özet Tablo
| Cümle | Yüklemin Yerine Göre | Yüklemin Türüne Göre | Anlamına Göre | Yapısına Göre |
|---|---|---|---|---|
| 16. Derhal buradan uzaklaş! | Kurallı Cümle | Fiil Cümlesi | Emir Cümlesi | Basit Cümle |
| 17. Yarın hava güneşli olursa yürüyüşe çıkalım. | Kurallı Cümle | Fiil Cümlesi | Dilek-Şart Cümlesi | Birleşik Cümle |
| 18. Kaymağı seven mandayı yanında taşır. | Kurallı Cümle | Fiil Cümlesi | Haber (Bildirme) Cümlesi | Birleşik Cümle |
