“Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel olduğunu.” cümlesinin türleri nedir?
Answer:
1. Adım: Cümlenin İncelenmesi
• Cümlede asıl yargıyı veren yüklem: “bilmezdim”
• Yan cümle (iç cümlecik): “şarkıların bu kadar güzel olduğunu”
2. Yüklemin Yerine Göre
Türkçede yüklem cümlenin sonunda bulunduğunda kurallı cümle, sonunda değilse devrik cümle adını alır. Bu cümlede yüklem başta kullanılmıştır:
• Devrik cümle
3. Yüklemin Türüne Göre
Yüklem bir fiil (eylem) veya isim soylu sözcük olabilir. Burada “bilmezdim” bir fiildir (“bilmek” fiilinin çekimli hâli).
• Fiil cümlesi
4. Anlamına (İfade Edilen Duyguya) Göre
Cümleler anlam bakımından olumlu, olumsuz, soru, emir, istek vb. şeklinde sınıflandırılır. “Bilmezdim” ifadesi olumsuzluk eki (-mez) içerir ve bildirim cümlesi (haber cümlesi) özelliğindedir:
• Olumsuz (Haber) cümlesi
5. Yapısına Göre
Yapısına göre cümleler “basit”, “birleşik”, “sıralı”, “bağlı” şeklinde ayrılır. “Bilmezdim” ana cümle, “şarkıların bu kadar güzel olduğunu” ise bir isim (yan) cümleciktir. Bu, girişik birleşik cümle örneğidir:
• Girişik birleşik cümle
Özet Tablo
| Tür | Açıklama | Örnek Cümleden Sonuç |
|---|---|---|
| Yüklemin Yerine Göre | Yüklem sondaysa kurallı, değilse devrik cümle | Devrik cümle |
| Yüklemin Türüne Göre | Fiil veya isim cümlesi | Fiil cümlesi |
| Anlamına Göre | Olumlu, olumsuz, soru, emir, istek, ünlem vb. | Olumsuz (Haber) cümlesi |
| Yapısına Göre | Basit, birleşik, sıralı, bağlı | Girişik birleşik cümle |
Kısa Özet
“Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel olduğunu.” cümlesi; yüklemin yeri bakımından devrik, fiil türüne sahip, olumsuz (& haber) anlam taşıyan, yapısı itibarıyla ise girişik birleşik bir cümledir.
