Yaratıcı düşüncenin ortaya çıkması için bazen kü-
çük bir - gerekir. Yazma becerileri çok gelişmiş
de olsa bazı kişiler, yazmaya başlamak için bir
kıvılcım ararlar. - bile zaman zaman bu konuda
yardıma ihtiyaç duyarlar.
A) yardım - Öğretmenler
B) neden - İyi eğitimli kişiler
C) geçim kaygısı - Tecrübeli kişiler
D) itici güç - Büyük yazarlar
E) merak - Genç sanatçılar
Cümlede Boşluk Doldurma ve Anlam Bütünlüğü Sorusu
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğini İnceleyelim (yardım - Öğretmenler)
İlk boşluğa “yardım” getirildiğinde genel anlam sağlansa da ikinci cümlede geçen “kıvılcım” ifadesi bir dış tetikleyiciyi/motivasyonu işaret eder. Ayrıca metin doğrudan “yazma becerisi” üzerine kuruludur; ikinci boşlukta “yazma becerileri çok gelişmiş” grubun zirvesini temsil eden bir özne beklenir. Öğretmenler genel bir meslek grubudur ve bu zıtlığı tam karşılamaz. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Adım 2 — B Seçeneğini İnceleyelim (neden - İyi eğitimli kişiler)
İlk boşluk için “küçük bir neden” ifadesi, metindeki “yazmaya başlamak için bir kıvılcım arama” eylemini tam olarak karşılamaz. İkinci boşluktaki “İyi eğitimli kişiler” ifadesi ise yazarlık ve edebiyat alanındaki ustalığı doğrudan niteleyen en güçlü kavram değildir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Adım 3 — C Seçeneğini İnceleyelim (geçim kaygısı - Tecrübeli kişiler)
“Küçük bir geçim kaygısı” ifadesi cümlenin sanatsal ve yaratıcı bağlamına uymaz. Yaratıcılığı başlatan kıvılcım maddi bir kaygıdan ziyade zihinsel/ilham verici bir etkendir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Adım 4 — D Seçeneğini İnceleyelim (itici güç - Büyük yazarlar)
İlk boşluğa “itici güç” getirildiğinde, sonraki cümlede geçen “yazmaya başlamak için bir kıvılcım ararlar” ifadesiyle tam bir anlam uyumu sağlanır (kıvılcım = itici güç). İkinci boşluğa ise “Yazma becerileri çok gelişmiş de olsa…” yargısını pekiştirecek ve “…bile” bağlacıyla uyum sağlayacak en yetkin grup olan “Büyük yazarlar” gelmelidir. Anlam ve mantık akışı kusursuzdur. Dolayısıyla bu seçenek doğrudur.
Adım 5 — E Seçeneğini İnceleyelim (merak - Genç sanatçılar)
İlk boşluktaki “merak” kelimesi kısmen uyumlu görünse de ikinci boşlukta yer alan “Genç sanatçılar” ifadesi cümlenin mantığına ters düşer. Metinde “yazma becerisi çok gelişmiş olanların bile” yardıma ihtiyaç duyduğu vurgulanmaktadır. Genç sanatçılar zaten yolun başında olduğu için “…bile” ifadesinin kattığı şaşırtıcı zıtlığı oluşturmaz. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. yardım - Öğretmenler — Bağlamdaki sanatsal ustalık zıtlığını tam vermez.
B. neden - İyi eğitimli kişiler — Kıvılcım ve yazarlık ilişkisini zayıf kurar.
C. geçim kaygısı - Tecrübeli kişiler — Yaratıcı düşünce bağlamına uygun değildir.
D. itici güç - Büyük yazarlar — “Kıvılcım” metaforunu karşılar ve en üst düzey yazarlık yetkinliğini zıtlık unsuru olarak tam oturtur.
E. merak - Genç sanatçılar — “Bile” bağlacının gerektirdiği deneyim/ustalık vurgusunu sağlamaz.
Adım 7 — Son Doğrulama
Metne yerleştirdiğimizde: “Yaratıcı düşüncenin ortaya çıkması için bazen küçük bir itici güç gerekir. Yazma becerileri çok gelişmiş de olsa bazı kişiler, yazmaya başlamak için bir kıvılcım ararlar. Büyük yazarlar bile zaman zaman bu konuda yardıma ihtiyaç duyarlar.” Cümleler arası neden-sonuç ve benzetme ilişkileri tam anlamıyla örtüşmektedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) itici güç - Büyük yazarlar
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Paragrafta ve cümlede boşluk doldurma sorularında karşına çıkan diğer soru kalıplarını veya ipucu yakalama taktiklerini birlikte incelememizi ister misin?