Yap soruları

Yap soruları çözümü


1. Soru: Oluş fiili kullanımı ve doğru işaretleme

Soruda, cümlelerde oluş fiilinin kullanılıp kullanılmadığı belirtilmiş ve tabloda “Var” ve “Yok” şeklinde işaretlemeler yapılmış. Görev, hatalı işaretlemeleri bulmaktır.

Önce cümleleri ve oluş fiillerini inceleyelim:

Cümle No Cümle Oluş Fiili Var Mı? Açıklama
I Soğuk havadan etkilenmesin diye balkondaki çiçekleri naylonla örttük. Yok (✓) “Örttük” işi fiildir, oluş fiili değildir.
II Yıllardır içinde kimsenin oturmadığı eski yapının duvarları küflenmişti. Var (✓) “Küflenmek” oluş fiili (kendiliğinden oluşur)
III Öğretmenin yaptığı açıklamayı tüm öğrenciler kulak kesilerek dinledi. Yok (✓) “Dinledi” iş (kılış) fiili, oluş fiili değil.
IV Fen bilimleri dersindeki proje ödevi için yetiştirdiğimiz domatesler kızardı. Yok (✓) “Kızardı” oluş fiilidir, burada “Yok” işaretlenmiş, bu hata.
V Beline kadar uzayan saçlarını kısacık kestirmişti. Var (✓) “Kestirmişti” iş fiili, oluş fiili değil; oluş fiili olmadığı halde “Var” işaretlenmiş.

Hatalı işaretlemeler:

  • IV. cümlede oluş fiili var ama “Yok” işaretlenmiş.
  • V. cümlede oluş fiili yok ama “Var” işaretlenmiş.

Bu durumda hatalı işaretleme yapılan cümleler: IV ve V’dir.


1. Soru cevabı:

D şıkkı: IV ve V


2. Soru: Fiillerin anlam özellikleri

Burada verilen açıklama:

  • “çıktı” fiili durum fiiliyken,
  • “çıktı” iş (kılış) fiili olarak da kullanılabilir.

Soruda, bu açıklamaya örnek olabilecek cümleyi bulmamız isteniyor.


Seçenekleri analiz:

Seçenek Cümle Fiilin Anlamı Açıklama
A Pistte ağır ağır ilerledikten sonra uçak, hızla yükseldi. İş (kılış) “Hızla yükseldi” eylemi… iş (kılış) fiiline örnek olabilir. (hareket belirtiyor)
B Yavru köpek, oyun oynamak için sahibinin etrafında zıplıyor. İş (kılış) “Zıplıyor” hareket, iş fiili örneği.
C Genç sporcu, yüz metrelik pisti bir dakikada koştu. İş (kılış) “Koştu” hareket anlamı, iş fiili.
D Mandıra’dan aldığı sütü ince bir bezle süzdü. İş (kılış) “Süzdü” iş fiili, hareket anlamı.

Ancak açıklamaya göre;

  • “Merdivenlerden koşarak çıktı” (durum fiili) ve
  • “Yokuşu hızlıca çıktı” (iş fiili) örneği verilmiş.

Yani, fiilin hem durum hem iş anlamı verebildiği cümle aranıyor.


Burada en uygun seçenek:

A şıkkı: “Pistte ağır ağır ilerledikten sonra uçak, hızla yükseldi.”

  • “İlerledikten sonra” kısmı durum fiiline benzer.
  • “Yükseldi” ise hareket (iş) fiili.

Bu seçenek, fiilin hem durum hem iş anlamını barındırabilecek örneğe en yakın.


2. Soru cevabı:

A şıkkı


Özet Tablosu

Soru No Doğru Cevap Açıklama
1 D (IV ve V) IV ve V cümlede oluş fiili işaretlemeleri hatalı
2 A Fiilin hem durum hem iş anlamını örnekleyen cümle

@emreeymen sorularının çözümü bu şekildedir. Yardım gerekirse yazabilirsin!