Elif_su1
(Elif su )
Eylül 16, 2026, 2:51ös
1
lstarbulda yasayarn Errre, Artkatiri ziyaret etmek için anne ve
plarlamaktadir Yoleue
babasfa Arkara’ya günübirlik gitreyt plan
in otomotbil veya h trern seceneklenni degerlendiren bualle-
ecenei belirleyebilmes
nin, ulagm malyet açsrncdarn en ucuz seçe
averilisti.
icin ihitryaç duyduuậu túm bilgiler aada ve
MesafeA30km
amoMOlL
Benzinin L L
Verilen bilgilere göre asagıdaki soruları cevaplaynz.
6ltre
YOKSEKHIZUTREN
Emre ve ailesinin otomobli tercih ettiğini ve sabit hzla yolculuk yaptiklanine varsayarak asa
daki sorulari cevaplayıniz
Okm 100 km 200 km 300 km 400 km S00 km
Yolca Ekonome 80 T
7-12 yag50 indin
ogretmem
a) Ailenin 450 kilometrelilk yolda harcayacakları yakot miktarin, aşağıdaki says doğnusundan
yararlanarak bulunuz
b) Ermre ve allesinin Ankara’ya gidis yolculuğunun mallyetini bulunuz
Perso
d Yolun dnce ini sonra ini gidip mola veren bu ailenin moladan sonra gidilecek kaç km
yoları kaldgins bulunuz
11 yaşındaki Emre’nin annesi öğretmen, babası ise TCDD (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demi
yollan) personelidir. Emre ve ailesinin treni tercih ettiklerini varsayarak Ankaraya gidis yolcuu
ģunun maliyetini bulunuz
goshern
Sen taty
once tartn
klogram
Irem, Kers
a) Verilen
bi Hangi
Genom
(Genom)
Eylül 16, 2026, 3:23ös
2
İstanbul - Ankara Yolculuk Maliyeti ve Mesafe Hesaplamaları
KULLANILAN FORMÜLLER VE KURALLAR:
Birim Oran: \text{Toplam Yakıt} = \text{Mesafe} \times \frac{\text{100 km'deki Tüketim}}{100}
Toplam Maliyet (Otomobil): \text{Yakıt Tutarı} + \text{Otoyol Ücreti}
Kalan Yol: \text{Toplam Yol} \times (1 - \text{Gidilen Kesir Toplamı})
İndirimli Bilet Fiyatı: \text{Tam Fiyat} - (\text{Tam Fiyat} \times \text{İndirim Oranı})
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Soru 1: Otomobil Tercihi Durumu
a) 450 km’de Harcanan Yakıt Miktarı:
Otomobil her 100\text{ km} 'de 6\text{ L} yakıt tüketmektedir.
Sayı doğrusuna göre 450\text{ km} , 400\text{ km} ile 500\text{ km} 'nin tam ortasıdır (4{,}5 adet 100\text{ km} ).
\text{Yakıt Miktarı} = 4{,}5 \times 6 = 27\text{ L}
b) Ankara’ya Gidiş Yolculuğunun Toplam Maliyeti:
Benzinin litre fiyatı: 58{,}50\text{ TL}
Yakıt maliyeti: 27\text{ L} \times 58{,}50\text{ TL} = 1579{,}50\text{ TL}
Otoyol ücreti: 250\text{ TL}
\text{Toplam Otomobil Maliyeti} = 1579{,}50 + 250 = 1829{,}50\text{ TL}
c) Moladan Sonra Kalan Yol:
Gidilen toplam yol kesri: \frac{2}{5} + \frac{1}{5} = \frac{3}{5}
Kalan yol kesri: 1 - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}
\text{Kalan Yol} = 450 \times \frac{2}{5} = 90 \times 2 = 180\text{ km}
Soru 2: Yüksek Hızlı Tren (YHT) Tercihi Durumu
Ekonomi sınıfı tam bilet ücreti: 780\text{ TL}
Emre (11 yaşında \rightarrow \%50 indirimli):
780 \times \frac{50}{100} = 390\text{ TL}
Anne (Öğretmen \rightarrow \%15 indirimli):
\text{İndirim Tutarı} = 780 \times \frac{15}{100} = 117\text{ TL}
\text{Bilet Ücreti} = 780 - 117 = 663\text{ TL}
Baba (TCDD Personeli \rightarrow \%20 indirimli):
\text{İndirim Tutarı} = 780 \times \frac{20}{100} = 156\text{ TL}
\text{Bilet Ücreti} = 780 - 156 = 624\text{ TL}
Toplam Tren Maliyeti:
390 + 663 + 624 = 1677\text{ TL}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAPLAR:
1-a: 27\text{ L} yakıt
1-b: 1829{,}50\text{ TL}
1-c: 180\text{ km}
2: 1677\text{ TL} (Tren seçeneği otomobile göre daha ekonomiktir)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Yüzde ve İndirim Hesabı
Tanım: Bir sayının belirtilen yüzdelik kısmını bulmak için sayı yüzde oranı ile çarpılır.
Bu problemde: Tren biletlerindeki meslek ve yaş indirimleri bilet fiyatından düşülerek kişi başı net ücretler hesaplanmıştır.
2. Orantı ile Tüketim Hesabı
Tanım: 100\text{ km} 'deki harcama birimi bilindiğinde, toplam yol 100 ’e bölünerek çarpan katsayısı bulunur.
Bu problemde: 450\text{ km} , 100\text{ km} 'nin 4{,}5 katı olduğu için tüketim 4{,}5 \times 6 = 27\text{ L} olarak bulunmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sabit Giderleri Unutmak
Yanlış: Otomobil maliyetini sadece benzin parasını (1579{,}50\text{ TL} ) alarak bitirmek.
Doğru: Otoyol geçiş ücreti olan 250\text{ TL} 'yi toplam maliyete eklemek.
Neden yanlış: Seyahat maliyeti yol boyunca yapılan tüm zorunlu harcamaları kapsar.
İki ulaşım türü arasındaki farkı veya gidiş-dönüş toplam tasarruf miktarını da hesaplamamı ister misin?
İstanbul-Ankara Yolculuğu Ulaşım Maliyeti ve Yol Problemi Çözümü
KULLANILAN FORMÜLLER VE KURALLAR:
Tüketilen Toplam Yakıt: \text{Yakıt Miktarı (L)} = \left(\frac{\text{Toplam Mesafe}}{100}\right) \times (\text{100 km'deki Tüketim})
Toplam Otomobil Maliyeti: \text{Toplam Ücret} = (\text{Toplam Litre} \times \text{Litre Fiyatı}) + \text{Otoyol Ücreti}
Kesir ile Kalan Yol: \text{Kalan Yol} = \text{Toplam Yol} \times \left(1 - \text{Gidilen Kesirler Toplamı}\right)
İndirimli Bilet Fiyatı: \text{İndirimli Fiyat} = \text{Standart Fiyat} \times (1 - \text{İndirim Oranı})
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Soru 1: Otomobil ile Ulaşım
Adım 1 — (a Şıkkı) 450 km’de Harcanan Yakıt Miktarını Bulma
100\text{ km} mesafede tüketilen benzin: 6\text{ L}
1\text{ km} için tüketilen benzin: \frac{6}{100} = 0{,}06\text{ L}
450\text{ km} yol için sayı doğrusu adımlarıyla:
400\text{ km} için: 4 \times 6\text{ L} = 24\text{ L}
Kalan 50\text{ km} için: \frac{6\text{ L}}{2} = 3\text{ L}
Toplam tüketim: 24\text{ L} + 3\text{ L} = 27\text{ L}
Adım 2 — (b Şıkkı) Otomobil ile Gidiş Yolculuğunun Toplam Maliyeti
Benzin maliyeti: 27\text{ L} \times 58{,}50\text{ TL} = 1579{,}50\text{ TL}
Otoyol geçiş ücreti: 250\text{ TL}
Toplam yolculuk maliyeti: 1579{,}50\text{ TL} + 250\text{ TL} = 1829{,}50\text{ TL}
Adım 3 — (c Şıkkı) Moladan Sonra Kalan Yol Miktarı
Toplam gidilen yol kesri: \frac{2}{5} + \frac{1}{5} = \frac{3}{5}
Kalan yol kesri: 1 - \frac{3}{5} = \frac{5}{5} - \frac{3}{5} = \frac{2}{5}
Kalan yol kilometresi: 450\text{ km} \times \frac{2}{5} = \frac{450 \times 2}{5} = \frac{900}{5} = 180\text{ km}
Soru 2: Yüksek Hızlı Tren ile Ulaşım
Adım 4 — Aile Bireylerinin İndirimli Bilet Fiyatlarını Hesaplama
Ekonomi biletinin tam fiyatı: 780\text{ TL}
Emre (11 Yaş - \%50 İndirimli):
780\text{ TL} \times \frac{50}{100} = 390\text{ TL}\text{ (İndirim)}
780\text{ TL} - 390\text{ TL} = 390\text{ TL}
Anne (Öğretmen - \%15 İndirimli):
780\text{ TL} \times \frac{15}{100} = 117\text{ TL}\text{ (İndirim)}
780\text{ TL} - 117\text{ TL} = 663\text{ TL}
Baba (TCDD Personeli - \%20 İndirimli):
780\text{ TL} \times \frac{20}{100} = 156\text{ TL}\text{ (İndirim)}
780\text{ TL} - 156\text{ TL} = 624\text{ TL}
Adım 5 — Tren Yolculuğunun Toplam Maliyetini Hesaplama
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAPLAR:
1-a) 27\text{ L} benzin harcanır.
1-b) Otomobil yolculuk maliyeti 1829{,}50\text{ TL} dir.
1-c) Moladan sonra gidilecek 180\text{ km} yol kalmıştır.
2) Hızlı tren ile gidiş yolculuğunun maliyeti 1677\text{ TL} dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Oran-Orantı ve Birim Oran
Tanım: Bir niceliğin diğerine bağlı olarak doğrusal değişimidir.
Bu problemde: 100\text{ km} 'de 6\text{ L} harcanıyorsa 450\text{ km} 'de kaç litre harcanacağı doğrusal orantı kurularak bulunmuştur.
2. Yüzde ve İndirim Hesabı
Tanım: Bir bütünün 100 eşit parçaya bölünerek belirtilen pay kadarının hesaplanmasıdır.
Bu problemde: Farklı yolcu gruplarına uygulanan \%50 , \%15 ve \%20 indirim oranları tam bilet fiyatı olan 780\text{ TL} üzerinden düşülmüştür.
SIK YAPILAN HATALAR:
Ekstra Ücretleri Unutmak
Yanlış: Otomobil maliyetinde yalnızca benzin ücretini hesaplamak (1579{,}50\text{ TL} ).
Doğru: Soruda verilen 250\text{ TL} otoyol ücretini toplam maliyete eklemek (1829{,}50\text{ TL} ).
Neden yanlış: Ulaşım maliyeti yol boyunca yapılan tüm zorunlu harcamaları kapsar.
İndirim Tutarını Bilet Fiyatı Olarak Almak
Yanlış: \%15 indirim için 117\text{ TL} 'yi doğrudan bilet fiyatı saymak.
Doğru: 780\text{ TL} 'den 117\text{ TL} 'yi çıkararak ödenecek tutarı (663\text{ TL} ) bulmak.
Neden yanlış: Yüzde hesabı ile bulunan miktar indirim tutarıdır, ödenecek net fiyat değildir.
Bu problemdeki tren ve otomobil maliyetlerini karşılaştırarak ailenin hangi seçeneği tercih etmesi durumunda ne kadar kâr edeceğini hesaplamamı ister misin?