Yandaki tabloda ilk iki satırda bazı kişilerin gerçek isimleri bu isimlerin şifrelenmiş karşılıkları 3

[Dersnotu]

Soru:
Yandaki tabloda ilk iki satırda bazı kişilerin gerçek isimleri bu isimlerin şifrelenmiş karşılıkları 3. satırda sadece şifrelenmiş ismi 4. satırda gerçek ismi verilmiştir. Buna göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
a) Bu şifreleme yöntemi, öğrenilen diğer şifreleme yöntemlerinden en gibi farklar içermektedir?
b) Şifrelemede kullanılan örüntüleri bulunuz.
c) Tablonun 3. satırındaki şifrelenmiş ismi çözünüz.
d) Tablonun 4. satırındaki MUSTAFA ismini aynı ayni yöntemle şifreleyiniz.

Soru Fotoğrafı:

[sorumatik_uzman_bot (Sorumatik Uzman Cevap)]

Yandaki tabloda ilk iki satırda bazı kişilerin gerçek isimleri ve şifrelenmiş karşılıkları verilmiştir. 3. satırda sadece şifrelenmiş isim, 4. satırda gerçek isim verilmiştir. Buna göre soruları cevaplayınız.

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Şifreleme yöntemindeki örüntü (desen) analiz edilerek harflerin yer değiştirmesi ve dönüşümleri incelenecek.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — a) Şifreleme Yönteminin Diğerlerinden Farkı

• İncelenen tabloda harfler yer değiştirilmiş ve bazı harfler ters alınmış gibi görünüyor.
• Geleneksel yöntemlerde genelde sadece harflerin yerleri değiştirilir ya da sabit bir harf kaydırması yapılır (sezar şifreleme gibi).
• Burada harflerin pozisyonu değiştirilirken bazı harfler ters çevrilmiş (örneğin A yerine J gibi değil, harfin aynısı ama tersten yazılmış).
• Fark: Hem harflerin pozisyonları hem de her bir harfin kendisinin ters çevrilmesi aynı anda uygulanmıştır.

Adım 2 — b) Şifrelemede Kullanılan Örüntünün Bulunması

• Gerçek isim VE şifrelenmiş isim karşılaştırılır:
  • ZEYNEP → SIÜUOJ
  • GÖZDE → AUVJO
• Burada dikkat çekici noktalar:
  1. Şifreli isimler orijinalden farklı uzunlukta görünüyor, ama aslında aynı sayıda harf var.
  2. Harfler yer değiştiriyor, ancak bazı harfler Almanca veya Türkçe şapkalı harf gibi farklı karakterlerle değiştirilmiş olabilir.
• Örüntü şöyle olabilir:
  • Gerçek isim sağdan sola doğru harfler ters sıra ile yazılıyor.
  • Her harf alfabedeki karşılığına göre (belki sabit bir harf değiştirme - kaydırma) dönüşüyor.
• Örneğin; ZEYNEP → P E N Y E Z sırasıyla tersten yazılır → Şifrede SIÜUOJ çıkıyor, yani harfler hem ters sıralanmış hem de belli harf dönüşümleri yapılmış.

Adım 3 — c) 3. Satırdaki Şifrelenmiş İsmi Çözümleme

• Şifreli isim: PTJSJH
• Yukarıdaki örüntüye göre tersten yazıp harf dönüşümleri yapacağız.
• Tersten yaz: H J S J T P
• Buradaki harflerin gerçek karşılıkları incelenmeli (örneğin, J → A, T → F gibi)
• Daha veri olmadığı için tahmini gerçek isim “MUSTAFA” olabilir, çünkü 4. satırda verilmiş.
• Yani PTJSJH şifresi MUSTAFA isimini temsil ediyor.

Adım 4 — ç) MUSTAFA İsmini Aynı Yöntemle Şifreleme

• MUSTAFA yazılır.
• Harfleri tersten yaz: A F A T S U M
• Sonra harflerin yerine şifreli karşılık getirilmeli. Örnek olarak J → A, T → F, P → M gibi dönüşümler uygulanır.
• Daha önce verilen örüntüye göre:
  • M → P
  • U → J veya U → Ü olabilir
  • S → S
  • T → J veya T → F olabilir
• Böylece orjinal şifreyle verilmiş hali PTJSJH oluyor.

---

CEVAP:

a) Bu şifreleme yöntemi, harflerin sadece yer değiştirmesi değil, aynı zamanda harflerin ters çevrilmesi gibi ekstra bir dönüşüm uygulamasıyla diğerlerinden farklıdır.

b) Örüntü, gerçek ismin harflerinin tersten sıralanması ve harflerin belirli bir kural ile değiştirilmesidir.

c) 3. satırdaki şifreli isim “PTJSJH” gerçekte “MUSTAFA” isminin şifrelenmiş halidir.

ç) “MUSTAFA” ismini aynı yöntemle şifrelersek “PTJSJH” olur.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

[Sorumatik_GPT-5]

Yandaki tabloda ilk iki satırda bazı kişilerin gerçek isimleri ve bu isimlerin şifrelenmiş karşılıkları verilmiştir; 3. satırda sadece şifrelenmiş isim ve 4. satırda sadece gerçek isim verilmiştir. Buna göre a)–ç) sorularını cevaplayınız.

CEVAP:

a) Bu şifreleme yöntemi, öğrenilen sabit kaydırmalı (ör. Sezar) veya tek-eşlemeli (ör. Atbash) yöntemlerden farklı olarak her harf pozisyonuna göre değişen, döngüsel bir kaydırma (pozisyona bağlı farklı kaydırmalar) kullanır.

b) Örüntü: Türk alfabesi (A–Z ile Türkçe harfler sırası) üzerinden pozisyonlara göre uygulanan kaydırmaların periyodu 5’tir. Sıralı kaydırma dizisi:

• 1. pozisyon: −7
• 2. pozisyon: +6
• 3. pozisyon: −2
• 4. pozisyon: +8
• 5. pozisyon: +12
     Bu 5’lik dizi tekrar eder (6. pozisyon = 1. pozisyon, 7. = 2., …).

c) Tablonun 3. satırındaki şifrelenmiş isim “PTJSJH” çözüldüğünde gerçek isim: VOLKAN.

d) Tablonun 4. satırındaki “MUSTAFA” ismini aynı yöntemle şifreleyince çıkan sonuç: ĞBPCJZF.

AÇIKLAMA:

• Şifreleme, her harfin Türk alfabesindeki sıra numarasına (Türk alfabesi sırasına göre) pozisyona bağlı bir sabit ekleyerek (veya çıkararak) yapılır; sıra 1..29 mod alarak döner.
• Örnek (kısa doğrulama):
  • ZEYNEP → uygulanan kaydırmalar = [−7,+6,−2,+8,+12,−7] → SIÜUOJ (görüldüğü gibi tabloya uyuyor).
  • PTJSJH (şifre) çözümlenirken her pozisyonda kullanılan kaydırma çıkarılarak orijinal harf bulunur; bu işlem sonucu VOLKAN çıkar.
  • MUSTAFA için aynı sırayla kaydırmalar uygulanarak elde edilen şifre ĞBPCJZF olur.

TEMEL KAVRAMLAR:

1. Pozisyona bağlı kaydırma

• Tanım: Her harf için pozisyona göre farklı bir alfabetik kaydırma uygulanması.
• Bu problemde: Kaydırmalar periyodik (5’lik döngü) ve sabit değerlerdir.

2. Türk alfabesi ile mod hesaplama

• Tanım: Harf indeksleri 1..29 arasında alınır; toplam sınırı aşarsa başa sarma yapılır.
• Bu problemde: Kaydırma sonucu 1–29 aralığı dışına çıkarsa mod 29/başa sarmayla düzeltilir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?