Yandaki taban bloklarųla modellenen say
bulalım. Bu saynin yüzler basamağındaki ra-
kamı bir azaltip onlar basamağindaki rakamı
bes artıralım. Oluşan yeni sayy yazalım.
Uzerinde sauların yazilı olduğu balonlardan bir tanesi patlamıştır. Patlauyan
balon ile ilqili şu bilgiler verilmiştir:
• Birler basamağındaki rakamın basamak değeri üçün bes fazlasidır.
1. Taban Blokları ile Yeni Sayıyı Oluşturma
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Sayının değeri = (\text{Yüzlük Sayısı} \times 100) + (\text{Onluk Sayısı} \times 10) + (\text{Birlik Sayısı} \times 1)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Modellenen İlk Sayıyı Bulma
- Görseldeki yüzlük blok sayısı: 3 adet \rightarrow 3 \times 100 = 300
- Onluk blok sayısı: 1 adet \rightarrow 1 \times 10 = 10
- Birlik blok sayısı: 1 adet \rightarrow 1 \times 1 = 1
- Taban bloklarıyla modellenen sayı: 300 + 10 + 1 = 311
Adım 2 — Basamaklardaki Değişimleri Uygulama
- Yüzler basamağı (3): 1 azaltılır \rightarrow 3 - 1 = 2
- Onlar basamağı (1): 5 artırılır \rightarrow 1 + 5 = 6
- Birler basamağı (1): Değişiklik yok \rightarrow 1
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Oluşan yeni sayı 261’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Basamak Değeri
- Tanım: Bir rakamın sayıda bulunduğu basamağa göre aldığı değerdir.
- Bu problemde: Yüzler basamağındaki 1 azalış sayıyı 100 azaltırken, onlar basamağındaki 5 artış sayıyı 50 artırmıştır (311 - 100 + 50 = 261).
2. Patlayan Balondaki Sayıyı Bulma
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
\text{Sayı} = \text{Yüzler Basamağı Değeri} + \text{Onlar Basamağı Değeri} + \text{Birler Basamağı Değeri}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yüzler Basamağını Belirleme
- Yüzler basamağındaki rakamın basamak değeri: 300
- Yüzler basamağındaki rakam: 3
Adım 2 — Onlar Basamağını Belirleme
- Onlar basamağındaki basamak değeri beşin 4 katıdır:5 \times 4 = 20
- Basamak değeri 20 olduğuna göre onlar basamağındaki rakam: 2
Adım 3 — Birler Basamağını Belirleme
- Birler basamağındaki basamak değeri üçün 5 fazlasıdır:3 + 5 = 8
- Birler basamağındaki rakam: 8
Adım 4 — Sayıyı Oluşturma ve Balonlarla Eşleştirme
- Sayı: 300 + 20 + 8 = 328
- Balonlar kontrol edildiğinde yeşil renkli balonda 328 yazdığı görülür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: Patlayan balon üzerindeki sayı 328 (Yeşil Balon)'dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Kat ve Fazla Kavramı
- Tanım: “Katı” ifadesi çarpma işlemini, “fazlası” ifadesi toplama işlemini belirtir.
- Bu problemde: Onlar basamağı için çarpma (5 \times 4), birler basamağı için toplama (3 + 5) işlemi yapılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Basamak Değeri ile Sayı Değerini Karıştırmak
- Yanlış: Onlar basamağı değerine doğrudan 4 veya 5 yazmak.
- Doğru: “Beşin dört katı” işleminden çıkan 20 değerinin onlar basamağındaki 2 rakamını temsil ettiğini bilmek.
- Neden Yanlış: Basamak değeri, o basamaktaki rakam ile basamak ağırlığının çarpımıdır.
Bu konuyla ilgili basamak değeri pekiştirme soruları hazırlamamı ister misin?
