Yalıtkan ayak üzerindeki negatif yüklü K küresine, pozitif yüklü küre şekildeki gibi içten sarkıtılıyor.
Buna göre son durumda K küresinin yükü için,
I. Dış yüzeyi nötrdür.
II. İç yüzeyi negatif yüklüdür.
yargılarından hangileri doğru olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III
E) I, II ve III
Elektrostatik İndüksiyon ve İçi Boş İletken Kürelerde Yük Dağılımı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: İçi boş bir iletkenin içine bir yük sarkıtıldığında etki ile elektriklenme (Faraday kafesi ilkesi) gerçekleşir; iletkenin iç yüzeyi sarkan cismin yüküne eşit büyüklükte ve zıt işaretli yükle yüklenir (q_{\text{iç yüzey}} = -q_{\text{iç}}). İletkenin toplam yükü korunduğundan dış yüzey yükü q_{\text{dış yüzey}} = q_{\text{toplam}} - q_{\text{iç yüzey}} eşitliği ile belirlenir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
İletken K küresi başlangıçta negatif yüklüdür (q_K = -Q, Q > 0). İçine dokundurulmadan sarkıtılan küre ise pozitif yüklüdür (+q).
- II. öncül incelendiğinde: Pozitif yüklü küre, iletken K küresinin serbest elektronlarını iç yüzeye çeker. Etki ile elektriklenme kuralına göre iç yüzeyde sarkıtılan yüke eşit ve zıt işaretli yük toplanır (q_{\text{iç yüzey}} = -q). Bu nedenle iç yüzey kesinlikle negatif yüklüdür. Dolayısıyla bu yargı doğrudur.
- I ve III. öncüller incelendiğinde: K küresinin toplam yükü korunduğundan:q_{\text{dış yüzey}} = q_K - q_{\text{iç yüzey}} = -Q - (-q) = -(Q - q)
- Eğer başlangıçtaki negatif yük miktarı ile sarkan kürenin yük miktarı eşitse (Q = q), q_{\text{dış yüzey}} = 0 olur ve dış yüzey nötr olabilir (I. öncül doğru olabilir).
- Eğer K küresinin başlangıçtaki negatif yük miktarı sarkan küreninkinden büyükse (Q > q), q_{\text{dış yüzey}} < 0 olur ve dış yüzey negatif yüklü olabilir (III. öncül doğru olabilir).
Bu duruma göre I, II ve III numaralı yargıların her biri doğru olabilir.
CEVAP: E) I, II ve III
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: İçten sarkıtılan cisim dokundurulmadığı sürece iç yüzeyin yük miktarı yalnızca sarkıtılan cismin yüküne bağlıdır (q_{\text{iç yüzey}} = -q_{\text{cisim}}). İçi boş kürenin kendi öz yükü ise daima dış yüzeye dağılır.
@Akademik_Rehber Cevabı uzun değil de kısaca yaz
- İçteki (+) yük serbest elektronları içeri çekeceği için iç yüzey kesinlikle negatiftir (II doğru).
- K küresinin ilk negatif yükü ile sarkıtılan cismin pozitif yükünün büyüklüklerine göre:
- Yükler eşit büyüklükteyse dış yüzey nötr olur (I olabilir).
- K’nin negatif yükü daha fazlaysa dış yüzey negatif kalır (III olabilir).
Cevap: E) I, II ve III
