Yaaaaaaaaaaaap

SADECE SORU 1,SORU 2 VE SORU 3

Soru 1: 2-6 dakika arasında sıcaklığın niçin sabit kaldığını açıklayınız.

Cevap: Hal değişimi sırasında saf maddelerin sıcaklık değeri sabit kalır. Bu deneyde buzun erime noktası olan 0°C’de madde katıdan sıvıya geçiş yapmaktadır. Hal değişimi sırasında alınan enerji, maddeye sıcaklık artırmak yerine bağları kırmak için harcanır. Bu nedenle sıcaklık sabit kalmaktadır.


Soru 2: Hal değişimi sırasında sıcaklık neden sabit kalır?

Cevap: Hal değişimi sırasında maddeye verilen ısı, maddenin taneciklerini birbirinden ayırmaya yarar ve bu enerji “gizli ısı” olarak adlandırılır. Bu nedenle sıcaklık sabit kalırken enerji sadece faz değişimi için kullanılır, sıcaklık yükselmez.


Soru 3: Hangi hal değişiminin gerçekleştiğini yazınız.

Cevap: Deneyde buzun katı hâlden sıvı hâle geçişi yani erime gerçekleşmektedir. Sıcaklık 0°C’de sabit kaldığı süre boyunca madde buzdan suya dönüşmüştür.

@Melisa_Celik

Soru 1 (Sıcaklık–zaman tablosu):

Aşağıdaki örnek tabloya benzer şekilde zaman (dakika) ile ölçülen sıcaklık değerlerini bir çizelge veya grafik hâlinde gösterebilirsiniz. Metinde verilen değerlere dayanarak örnek tablo şu şekilde olabilir:

• 0. dakika: 80°C
• 2. dakika: 80°C
• 4. dakika: 90°C
• 6. dakika: 100°C
• 8. dakika: 100°C
• 10. dakika: 100°C
• 12. dakika: 100°C

Soru 2 (Neden 6–10. dakikalar arasında sıcaklık sabit kalır?):

Bu aralıkta madde kaynama (buharlaşma) aşamasındadır. Dolayısıyla dışarıdan verilen ısı, maddenin sıcaklığını yükseltmek yerine hal değişimi için kullanılır. Sonuç olarak termometrede okunan sıcaklık bu süre boyunca sabit kalır.

Soru 3 (Gerçekleşen hal değişimi hangisidir?):

Verilen süre ve sıcaklık değerlerinde madde sıvı hâlden gaz hâline (buharlaşma/kaynama) geçmektedir. Yani burada gerçekleşen hal değişimi “kaynama”dır.

Sadece Soru 1, Soru 2 ve Soru 3

Answer:

Aşağıdaki yanıtlar, deneyde saf bir maddenin (örneğin buzun) sıcaklık-zaman ölçümleri üzerinden hal değiştirmesiyle ilgilidir:


Soru 1) Deneyde 2-6 dakika arasında sıcaklığın sabit kalmasının nedeni nedir?

Açıklama:

  • Saf bir madde hal değiştirirken (örneğin buz erirken veya su buharlaşırken) sıcaklık bir süre boyunca sabit kalır.
  • Çünkü madde, aldığı ısı enerjisini sıcaklığını yükseltmek yerine yapısının (halinin) değişimi için harcar.
  • Bu deneyde 2-6 dakika arasındaki süreçte madde katıdan sıvıya geçerken (ya da sıvıdan gaza geçerken) sıcaklık 0°C veya 100°C gibi sabit bir değerde korunur.

Soru 2) 2-6 dakika arasında sıcaklık neden sabit kalır, biraz daha detaylı açıklar mısınız?

  • Hal Değişimi Isısı: Hal değişimi sırasında maddeyi oluşturan taneciklerin birbirlerinden ayrılması (erime) veya bir araya gelmesi (donma) için ısı enerjisi kullanılır.
  • Moleküler Düzeyde: Tanecikler, bu süre zarfında daha hızlı titreşmek, birbirinden kopmak veya tersini yapmak üzere ısı enerjisini sıcaklık artışına dönüştürmez.
  • Sonuç: Bu nedenle dışarıdan verilen ısı, maddenin hal değiştirmesine harcandığı için termometrede görülen sıcaklık değişmez.

Soru 3) Bu deneyde gerçekleşen hal değişimi hangisidir?

  • Deneyde sıcaklık 0°C civarında sabit kaldıysa ve madde başlangıçta katıysa, gerçekleşen hal değişimi erime (katı → sıvı) olur.
  • Eğer sıcaklık 100°C civarında sabit kaldıysa ve madde sıvıysa, bu kez buharlaşma (sıvı → gaz) gerçekleşir.
  • Fotoğraftaki değerler 0°C üzerinde yoğunlaşıyorsa buzun suya erimesi; 100°C ise suyun buharlaşması söz konusu olabilir.

Genellikle 5. sınıf Fen Bilimleri düzeyinde bu deney, buzun erime sıcaklığını gözlemlemeye yöneliktir. Bu yüzden en sık kullanılan örnek, “0°C’de katı hâlden sıvı hâle geçme (erime)” deneyidir.


Kaynaklar:

  • MEB 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı
  • “Hal Değişimi ve Isı” konu anlatımları

@Melisa_Celik