- x, y ve z birer tam sayı olmak üzere,
sayılarından ikisinin tek sayı, birinin ise çift sayı
olduğu bilinmektedir.
Buna göre,
I. xy+z
IlI. x(y + 2)
ifadelerinden hangileri her zaman tek sayıdır?
A) Yalnızl
D) I ve Il
B) YalnızIl
C) Yalnız ll
E) lI ve Ill
y+z, x+y ve 2x+y+z İfadelerinde Tek-Çift Sayı Analizi
KULLANILAN TEMEL KURALLAR:
- Çift Sayı (Ç): 2n formundaki sayılar. (Örn: 2x her zaman çifttir.)
- Tek Sayı (T): 2n+1 formundaki sayılar.
- Toplama Kuralları: Ç + Ç = Ç, T + T = Ç, T + Ç = T.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen İfadeleri İlişkilendirme
Bize üç ifade verilmiş:
- y+z
- x+y
- 2x+y+z
Üçüncü ifadeyi şu şekilde parçalayabiliriz: 2x + (y+z).
Burada 2x ifadesi, x tam sayı olduğu sürece her zaman çifttir.
Adım 2 — Teklik ve Çiftlik Durumlarını Belirleme
2x + (y+z) ifadesinde 2x çift olduğu için, bu toplamın sonucu tamamen (y+z) ifadesine bağlıdır.
- Eğer y+z tek ise, 2x + (y+z) = Ç + T = \textbf{Tek} olur.
- Eğer y+z çift ise, 2x + (y+z) = Ç + Ç = \textbf{Çift} olur.
Yani y+z ile 2x+y+z ifadeleri aynı karakterdedir (ikisi de tek veya ikisi de çifttir).
Soruda bu üç sayıdan ikisinin tek, birinin çift olduğu söyleniyor.
- Eğer y+z çift olsaydı, 2x+y+z de çift olurdu. Bu durumda iki çift sayı olurdu ki bu soru köküyle çelişir.
- O halde y+z tek, 2x+y+z de tek olmalıdır.
- Geriye kalan x+y ifadesi ise çift olmak zorundadır.
Adım 3 — x, y ve z Değişkenlerinin Analizi
- y+z = \text{Tek} \implies (biri Tek, diğeri Çift)
- x+y = \text{Çift} \implies (ikisi de Tek veya ikisi de Çift)
Tablo oluşturalım:
- Durum: y Tek ise; x Tek olmalı (x+y çift olsun), z Çift olmalı (y+z tek olsun). (x, y, z) \to (T, T, Ç)
- Durum: y Çift ise; x Çift olmalı (x+y çift olsun), z Tek olmalı (y+z tek olsun). (x, y, z) \to (Ç, Ç, T)
Adım 4 — Öncüllerin Değerlendirilmesi
I. x \cdot y + z
-
- Durum: T \cdot T + Ç = T + Ç = \textbf{Tek}
-
- Durum: Ç \cdot Ç + T = Ç + T = \textbf{Tek}
(Her iki durumda da sonuç tektir.)
- Durum: Ç \cdot Ç + T = Ç + T = \textbf{Tek}
II. x + y + z
-
- Durum: T + T + Ç = Ç + Ç = \textbf{Çift}
-
- Durum: Ç + Ç + T = Ç + T = \textbf{Tek}
(Her zaman tek değildir.)
- Durum: Ç + Ç + T = Ç + T = \textbf{Tek}
III. x \cdot (y + z)
- y+z ifadesinin her zaman tek olduğunu Adım 2’de bulmuştuk.
-
- Durum: T \cdot T = \textbf{Tek}
-
- Durum: Ç \cdot T = \textbf{Çift}
(Her zaman tek değildir.)
- Durum: Ç \cdot T = \textbf{Çift}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) Yalnız I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tam Sayılarda Çarpma
- Tanım: Çarpanlardan en az biri çift ise sonuç çifttir. Sonucun tek olması için tüm çarpanların tek olması gerekir.
- Bu problemde: III. öncülde x değişkeninin çift olma ihtimali (2. durum) sonucu çift yapmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Değer Vermeden Çözmeye Çalışmak
- Yanlış: Sadece y+z üzerinden gidip x’i ihmal etmek.
- Doğru: Tüm değişkenlerin (x, y, z) birbirine bağlı olasılıklarını tablo şeklinde değerlendirmek.
- Neden: “Her zaman” sorularında tek bir karşıt örnek (x’in çift olduğu durum gibi) o öncülü eler.
Bu çözümdeki adımları anladın mı, yoksa x, y, z tablosunu daha detaylı incelememi ister misin?
