Verilen görseli inceleyelim ve aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazalım.
Y Dünya dolanma hareketi yapmasaydı K şehrinde yıl boyu yaz mevsimi yaşanırdı.
Y Dünyanın II No.lu hareketi sonucunda gece ve gündüz oluşur.
D Dünyanın II No.lu hareketi dolanma hareketidir.
Y K şehrinde Güneş her mevsim doğudan doğup batıdan batar.
Y Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkının sebebi Güneş’in Dünya etrafındaki hareketinden dolayıdır.
Y Gece ve gündüzün oluşma sebebi Dünyanın Güneş’e yakın veya uzak olmasıdır.
D I No.lu hareket sonucunda Güneş gün içinde farklı yerlerde görünür.
Dünya’nın Hareketleri ve Sonuçları: Doğru / Yanlış Analizi
Görselde Dünya’nın iki temel hareketi gösterilmektedir:
- I Numaralı Hareket: Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönme hareketidir (günlük hareket).
- II Numaralı Hareket: Dünya’nın Güneş etrafındaki dolanma hareketidir (yıllık hareket).
- Görseldeki konumda Kuzey Yarım Küre (K şehri) Güneş’e doğru eğik olduğundan bu konumda K şehrinde yaz mevsimi yaşanmaktadır.
ÇÖZÜM ADIMLARI & İFADELERİN ANALİZİ:
-
[ D ] “Dünya dolanma hareketi yapmasaydı K şehrinde yıl boyu yaz mevsimi yaşanırdı.”
- Gerekçe: Görseldeki konumda Dünya’nın eksen eğikliğinden dolayı Kuzey Yarım Küre (K şehri) Güneş ışınlarını daha dik açıyla almakta ve yaz mevsimini yaşamaktadır. Eğer Dünya dolanma hareketi yapmayıp bu konumda sabit kalsaydı, mevsim döngüsü gerçekleşmez ve K şehri sürekli yaz mevsimini yaşardı.
-
[ Y ] “Dünya’nın II No.lu hareketi sonucunda gece ve gündüz oluşur.”
- Gerekçe: Gece ve gündüzün ardalanması Dünya’nın Güneş etrafında dolanması (II) ile değil, kendi ekseni etrafında dönmesi (I) sonucunda meydana gelir. II numaralı hareket mevsimleri ve bir yılı (365 gün 6 saat) oluşturur.
-
[ D ] “Dünya’nın II No.lu hareketi dolanma hareketidir.”
- Gerekçe: Bir gök cisminin başka bir gök cismi etrafında izlediği yörüngedeki harekete dolanma hareketi denir.
-
[ D ] “K şehrinde Güneş her mevsim doğudan doğup batıdan batar.”
- Gerekçe: Dünya kendi ekseni etrafında batıdan doğuya doğru döndüğü için yeryüzünün her yerinde (tüm mevsimlerde) Güneş daima doğudan doğar ve batıdan batar.
-
[ Y ] “Gece ve gündüz arasındaki sıcaklık farkının sebebi Güneş’in Dünya etrafındaki hareketinden dolayıdır.”
- Gerekçe: Güneş, Dünya’nın etrafında dönmez. Günlük sıcaklık farklarının asıl nedeni Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesidir (I numaralı hareket).
-
[ Y ] “Gece ve gündüzün oluşma sebebi Dünya’nın Güneş’e yakın veya uzak olmasıdır.”
- Gerekçe: Gece ve gündüz, Dünya’nın küresel şekli ve kendi ekseni etrafında dönmesiyle ışık alan ve almayan tarafların değişmesi sonucu oluşur. Dünya’nın Güneş’e olan mesafesiyle bir ilgisi yoktur.
-
[ D ] “I No.lu hareket sonucunda Güneş gün içinde farklı yerlerde görünür.”
- Gerekçe: Dünya’nın kendi ekseni etrafında batıdan doğuya dönmesi sebebiyle Güneş gün içerisinde gökyüzünde doğudan yükselip batıya doğru ilerliyor gibi görünür.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP LİSTESİ:
- D
- Y
- D
- D
- Y
- Y
- D
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Dönme Hareketi: Gece-gündüz oluşumu, gün içi sıcaklık ve gölge boyu değişimlerini sağlar.
- Dolanma Hareketi + Eksen Eğikliği: Mevsimlerin oluşumunu, yıllık sıcaklık farklarını ve gece-gündüz sürelerinin değişmesini sağlar.
Dünya’nın dönme ve dolanma hareketlerinin sonuçları arasındaki farkları daha detaylı incelemek ister misin?
