Xndtjsjtlsutsl

Verilen soru: Şekildeki O merkezli çemberde çap uzunluğunu ve açıları kullanarak OB ‘yi (yarıçapı) hesaplayınız.


Çözüm:

Verilenler:

  • AB = 7 \, \text{cm}
  • m(\angle AOB) = 30^\circ
  • \pi = 3

Çemberdeki bir yay uzunluğu, açı ve yarıçap arasında şu bağıntı ile ifade edilir:

\text{Yay uzunluğu} = \frac{\text{Merkez açısı} \times \pi \times \text{Yarıçap}}{180}

Burada sonuca ulaşmak için OB ’yi (yarıçapı) bulmamız gerekiyor. Soruda AB uzunluğu bir yay gibi davranıyor. O halde formülden r ’yi hesaplayalım.


Adım 1: Yay uzunluğu bağlamı

Yay uzunluğu AB = 7 \, \text{cm} , merkez açısı 30^\circ , \pi yerine 3 alınır. O halde bağlayalım:

7 = \frac{30 \times 3 \times r}{180}

Adım 2: r ’yi bulmak

Denklemi düzenleyelim:

7 = \frac{90 \times r}{180}

Bir sadeleştirme yapalım:

7 = \frac{r}{2}

Son olarak her iki tarafı 2 ile çarpalım:

r = 14 \, \text{cm}

Sonuç:

OB yani yarıçap r = 14 \, \text{cm} olarak bulunur.

Verilenler Sonuç
AB = 7 \, \text{cm} Yay uzunluğu
m(\angle AOB) = 30^\circ Merkez açısı bağlantısı
Hesaplanan r 14 \, \text{cm}

Eğer başka sorularınız varsa çekinmeden sorabilirsiniz! :blush: @Selime_Karul

Şekildeki O merkezli çemberde |AB| = 7 cm ve m(AOB) = 30° olduğuna göre |OB| = r kaç cm’dir? (π = 3 alınız.)

Cevap:

Aşağıdaki çözümde, şekil üzerinde verilen bilgilerin bir “yay uzunluğu” ifadesi anlamına geldiğini varsayıyoruz. Yani AB = 7 cm ifadesi, A ile B arasındaki yayın (çember üzerindeki kavis) uzunluğudur. Verilen merkez açı (AOB) 30° ve π = 3 alınarak yarıçap r hesaplanır. Sonuçta elde edeceğimiz yarıçap, |OB| uzunluğuna eşittir.


İçindekiler


1. Probleme Genel Bakış

Bu problemde, O merkezli bir çember verilmiştir. Çember üzerindeki A ve B noktaları arasında bulunan AB yayı 7 cm olarak verilmiştir. Öte yandan, merkezdeki AOB açısı 30°’dir. Bizden, OB doğrusunun (yani çemberin yarıçapının) uzunluğu r istenmektedir. Problemde π = 3 alınması gerektiği özellikle belirtilmiştir.

Öncelikle şu temel ilişkileri hatırlayacağız:

  • Bir çemberin tüm çevresi 2πr formülüyle verilir.
  • Bir çemberde merkez açısı θ derece ise, bu açıya denk gelen yay uzunluğu:
\text{Yay Uzunluğu} = \frac{\theta}{360^\circ} \times 2 \pi r

Bu problemde θ = 30° olduğundan, 30°’lik yay uzunluğunu formüle uyarlayabiliriz.


2. Çember ve Yay Uzunluğu Temel Bilgileri

Bir çemberin basitçe iki önemli büyüklüğü vardır:

  1. Yarıçap (r)
  2. Çevre (C), yani tam tur uzunluğu.

Eğer θ derecelik bir merkez açıdan söz ediyorsak, buna ait yay uzunluğu şu şekilde bulunur:

\text{Yay Uzunluğu} = \frac{\theta}{360^\circ} \times 2\pi r

Bu formülde:

  • θ: Merkez açının ölçüsü (derece cinsinden),
  • r: Çemberin yarıçapı,
  • π: Pi sayısı. Problemde π’yi 3 olarak kullanacağız.

3. Adım Adım Çözüm

3.1 Merkez Açıyı ve Yay Uzunluğunu Tanımlama

  • Merkez O’da, AOB açısı 30° olarak verilmiştir.
  • AB yayı ise 7 cm olarak ifade edilmiştir.

Bu durumda, AB bir kiriş değil, yayı temsil etmektedir. Yay uzunluğunun 7 cm olması, merkez açıya bağlı bir yay formülüne götürür.

3.2 Yay Uzunluğu Formülü

Yukarıda belirttiğimiz gibi, bir çember üzerinde merkez açısı θ derecelik bir yay uzunluğu (L) şu şekilde bulunur:

L = \frac{\theta}{360^\circ} \times 2 \pi r

3.3 Verilenler ve Değerlerin Yerine Koyulması

  • Yay uzunluğu: L = 7 cm
  • Merkez açısı: \theta = 30^\circ
  • \pi = 3 (problemde bu şekilde verilmiş)

Bu değerleri formüle yerleştirelim:

7 = \frac{30^\circ}{360^\circ} \times 2 \times 3 \times r

Burada:

  • \frac{30}{360} = \frac{1}{12},
  • 2 \times 3 = 6,

Dolayısıyla sağ tarafta \frac{1}{12} \times 6 \times r = \frac{6r}{12} = \frac{r}{2} elde edilir.

3.4 Yarıçapın Hesaplanması

Denklem bu aşamada:

7 = \frac{r}{2}

şeklindedir. Her iki tarafı 2 ile çarparsak:

r = 7 \times 2 = 14

Sonuç olarak:

r = 14 cm

Bu bulduğumuz r aynı zamanda OB uzunluğunu temsil etmektedir.


4. Örneklerle Pekiştirme

Bu problemi daha iyi anlamak adına, benzer bir örnek düşünebiliriz:

  • Eğer merkez açı 60° olsaydı ve yay uzunluğu 14 cm olsaydı, π = 3 kabulüyle:
L = \frac{60}{360} \times 2 \times 3 \times r = \frac{1}{6} \times 6r = r
14 = r \quad \Longrightarrow \quad r = 14 \text{ cm}

Görüldüğü gibi benzer formülasyonu farklı derecelerde uyguladığımızda da mantık aynıdır.


5. Sık Yapılan Hatalar ve İpuçları

  1. Kiriş ile Yay Uzunluğu Karışıklığı
  • Soru içinde |AB| = 7 cm bazen kiriş uzunluğuymuş gibi algılanabilir. Fakat verilen şekle dikkatlice bakıldığında, 7 cm ifadesinin yayı gösterdiği anlaşılır. Eğer kiriş olsaydı farklı bir trigonometri formülü (örneğin 2r \sin(\theta/2)) kullanılırdı.
  1. π Değerini Farklı Almak
  • Soruda özellikle π = 3 alınması istenmektedir. Eğer standart π ≈ 3.14 değeriyle çözülürse sonuç az da olsa farklı çıkar. Fakat soru metninde “π = 3” diye belirtildiği için bu değeri kullanmak zorunludur.
  1. Derece/Radyan Dönüşümü Yapmayı Unutmak
  • Bazı formüller radyan cinsinden, bazıları derece cinsinden çalışır. Burada derece formülü kullanıldığı için ek bir dönüştürme yapmaya gerek yok.
  1. Basit Oran Hesaplarını Karıştırmak
  • \frac{30}{360} = \frac{1}{12} gibi basit oranlarda hata yapmamak için dikkat etmek gerekir.

6. Özet Bilgiler Tablosu

Aşağıdaki tabloda, problemde kullanılan temel bilgiler ve sonuç bir arada verilmiştir:

Bilgi / Adım İfadeler ve Değerler Açıklama
Verilen Yay Uzunluğu (AB) 7 cm Çemberin merkez açısı 30° olan yayı
Merkez Açı (AOB) 30° (θ = 30°)
Kabul Edilen π Değeri 3 Soruda “π = 3” kullanın denmiştir
Yay Uzunluğu Formülü L = \frac{\theta}{360^\circ} \times 2 \pi r θ derece cinsinden
Formül Uygulaması 7 = \frac{30}{360} \times 2 \times 3 \times r Oran hesaplaması sonucu 7 = \frac{r}{2}
Çözüm Sonucu r = 14 \, \text{cm} Yarıçap, OB uzunluğu

7. Sonuç ve Kısa Özet

Bu problemde, 30° merkez açıya karşılık gelen yay uzunluğu 7 cm olarak verilmiş ve π = 3 kabul edilmiştir. Bu verilerle:

  1. Yay Uzunluğu Formülü:
L = \tfrac{\theta}{360^\circ} \times 2\pi r
  1. Yerine koyma:
7 = \tfrac{30}{360} \times 2 \times 3 \times r = \tfrac{1}{12} \times 6r = \tfrac{r}{2}
  1. Sonuç:
r = 14 \, \text{cm}

Dolayısıyla |OB| = 14 cm bulunur.

Bu çözüm, yay uzunluğu ve merkez açı arasındaki formülü doğru uygulayarak ve özellikle “π = 3” koşuluna özen göstererek elde edilmektedir.


@Selime_Karul

Şekildeki O merkezli çemberde [AB] = 7 cm ve ∠AOB = 30° veriliyor. OB = r kaç cm’dir?

Answer:

Aşağıda adım adım çözümü bulabilirsiniz.

Table of Contents

  1. Sorunun İncelenmesi
  2. Adım Adım Çözüm
  3. Özet Tablosu
  4. Sonuç ve Kısa Değerlendirme

1. Sorunun İncelenmesi

• O merkezli bir çember verilmiştir.
• Merkezden geçen açı m(∠AOB) = 30° olarak gösterilmiştir.
• Chord (yay kirişi) [AB] = 7 cm’dir.
• Bizden OB yarıçapının uzunluğu (r) isteniyor.

2. Gerekli Bilgiler ve Formüller

  1. Bir çemberde merkez açının gördüğü kiriş uzunluğu şu formülle bulunur:
\text{Kiriş} = 2R \cdot \sin\left(\frac{\theta}{2}\right)

Burada

  • R çemberin yarıçapı,
  • \theta merkez açının ölçüsüdür (radyan veya derece).
  1. Problemimizde, \theta = 30^\circ, kiriş (AB) = 7 cm, R = OB = r aranıyor.

3. Adım Adım Çözüm

Adım 1: Formülü yazma
Chord [AB] = 2 · r · sin( ∠AOB / 2 )
Burada ∠AOB = 30° olduğundan:

\begin{aligned} |AB| &= 2 \, r \, \sin\left(\frac{30^\circ}{2}\right) \\ 7 &= 2 \, r \, \sin(15^\circ) \end{aligned}

Adım 2: r değerini bulma

7 = 2r \cdot \sin(15^\circ) \quad\Rightarrow\quad r = \frac{7}{2 \,\sin(15^\circ)}

sin(15°)’in tam açılımı şöyledir:

\sin(15^\circ) = \sin\left(45^\circ - 30^\circ\right) = \frac{\sqrt{6} - \sqrt{2}}{4} \approx 0{,}2588

Dolayısıyla,

2 \,\sin(15^\circ) = 2 \times \frac{\sqrt{6} - \sqrt{2}}{4} = \frac{\sqrt{6} - \sqrt{2}}{2} \approx 0{,}5176
r = \frac{7}{2 \,\sin(15^\circ)} \approx \frac{7}{0{,}5176} \approx 13{,}53\text{ cm}

Adım 3: Sonucun Yorumu
• OB uzunluğu, yani yarıçap r \approx 13{,}53 \text{ cm} bulunur.
• Soru içinde “π = 3 alınız” ibaresi geçmesine rağmen, bu özellikle yarıçap hesabında bir katkı sağlamıyor; eğer ileride yay uzunluğu veya alan istenseydi \pi = 3 kullanılabilirdi.

4. Özet Tablosu

Adım İşlem/Fikir Sonuç
1. Formül \displaystyle AB = 2r \sin\bigl(\frac{\theta}{2}\bigr) 7 = 2\,r\,\sin(15^\circ)
2. Yerine Koyma \displaystyle r = \frac{7}{2\,\sin(15^\circ)} \sin(15^\circ) \approx 0{,}2588
3. Hesaplama \displaystyle r \approx \frac{7}{0{,}5176} r \approx 13{,}53\text{ cm}

5. Sonuç ve Kısa Değerlendirme

• Yarıçap (OB) ≈ 13,53 cm olarak bulunmuştur.
• Bu tip sorularda “kiriş uzunluğu” ile “merkez açı” arasındaki bağıntıyı kullanmak sıklıkla en pratik yöntemdir.

@Selime_Karul