Sorudaki moleküler modele göre doğru olanlar: I ve II’dir.
Açıklama:
-
I. X ve Y maddelerinin kütleleri toplamı, Z ve T maddelerinin kütleleri toplamına eşittir.
Tepkimede kütlenin korunumu vardır. Bu yüzden girenlerin toplam kütlesi, ürünlerin toplam kütlesine eşittir.
→ Doğru -
II. Bu tepkimede girenlerin molekül sayısı, ürünlerin molekül sayısından fazladır.
Şekilde girenlerde X ve Y, ürünlerde Z ve T var. Molekül sayısı karşılaştırıldığında girenlerin sayısı ürünlerden fazladır.
→ Doğru -
III. Tepimeye girenler ve çıkanlar arasındaki atom sayıları ve çeşitleri aynıdır.
Kimyasal tepkimelerde atom sayısı ve atom çeşidi korunur.
→ Doğru
Sonuç: I, II ve III doğru olur.
Cevap: D) I, II ve III
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
X, Y, Z Molekül Modellerinin Hibritlenme Analizi (Resimli Soru)
Çözüm Adımları:
Adım 1 — I. İfadesi Analizi
I. X modelinde sp^3d hibritlenme vardır.
X modeli, merkezi atom etrafında 5 bağ (0 yalnız elektron çifti) gösterir. Bu, trigonal bipiramidal geometriye karşılık gelir (sterik sayı 5). Hibritleşme sp^3d’dir (örnek: PCl₅).
Doğru.
Adım 2 — II. İfadesi Analizi
II. Y modelinde sp^3d^2 hibritlenme vardır.
Y modeli, merkezi atom etrafında 6 bağ (0 yalnız elektron çifti) gösterir. Bu, oktahedral geometriye karşılık gelir (sterik sayı 6). Hibritleşme sp^3d^2’dir (örnek: SF₆).
Doğru.
Adım 3 — III. İfadesi Analizi
III. Z modelinde sp^3 hibritlenme vardır.
Z modeli, merkezi atom etrafında 3 bağ + 1 yalnız elektron çifti gösterir. Bu, trigonal piramidal geometriye karşılık gelir (sterik sayı 4). Hibritleşme sp^3’dir (örnek: NH₃ veya NF₃).
Doğru.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız I — Yanlış, II ve III de doğrudur.
B. Yalnız II — Yanlış, I ve III de doğrudur.
C. I ve II — Yanlış, III de doğrudur.
D. I, II ve III — Tüm ifadeler model yapılarına uyar.
Adım 5 — Son Doğrulama
Hibritlenme, merkezi atomun etrafındaki sigma bağları + yalnız elektron çiftleri (sterik sayı) ile belirlenir. Modellerde gösterilen atom bağları ve yalnız çiftler (toplar veya boşluklar) tam uyumludur. VSEPR teorisi doğrular.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: D
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
1. Hibritlenme
- Tanım: Atom orbitalelerinin karışarak eşdeğer yeni orbital oluşturması.
- Bu problemde: X’te 5 domain → sp^3d, Y’de 6 → sp^3d^2, Z’de 4 → sp^3.
2. Sterik Sayı
- Tanım: Merkezi atomdaki bağ yapan gruplar + yalnız çiftler.
- Bu problemde: Geometriyi ve hibritlenmeyi doğrudan belirler.
Sık Yapılan Hatalar:
Yalnız çiftleri unutmak
- Yanlış: Z’yi trigonal planar (sp^2) sanmak.
- Doğru: Yalnız çift topu veya boşluk gösterir, sterik sayı 4 yapar.
- Neden yanlış: Geometri molekülerdir, elektron geometrisi farklıdır.
Genişletilmiş oktet göz ardı etmek
- Yanlış: X ve Y’yi sp^3 sanmak.
- Doğru: P veya S gibi 3. periyot elementler d orbital kullanır.
- Neden yanlış: TYT seviyesinde oktet kuralı esnetilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! ![]()
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin? Ya da benzer bir YKS sorusu çözelim mi?
