X, y ve Z pozitif tam sayıları için
X+y ifadesinin bir çift tam sayı,
X \cdot Z
ifadesinin bir tek tam sayı
olduğu bilinmektedir.
Buna göre
0:00/2:31
ifadelerinden hangileri her zaman çift
sayidır?
A) Yalnız |
B) Yalnız |ll
YKS DENEMESİ -TYT MATEMATİK
D) Il ve lII
C) I ve I
E) I, Il ve ll
x, y ve z Pozitif Tam Sayıları İçin Teklik-Çiftlik Analizi
KULLANILAN KURAL / TANIM:
- \frac{A}{B} = \text{Çift} ise A = B \cdot \text{Çift} \implies A kesinlikle Çift sayıdır.
- \text{Tek} \pm \text{Tek} = \text{Çift}, \text{Çift} \pm \text{Çift} = \text{Çift}, \text{Tek} \pm \text{Çift} = \text{Tek}
- \text{Tek} \cdot \text{Tek} = \text{Tek}, \text{Çift} \cdot (\text{Tam Sayı}) = \text{Çift}
- Pozitif tam sayılar için \text{Tek}^{\text{Pozitif Tam Sayı}} = \text{Tek}, \text{Çift}^{\text{Pozitif Tam Sayı}} = \text{Çift}
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Verilen ifadelerden x, y, z değişkenlerinin parite (teklik/çiftlik) durumlarını belirleme
-
\frac{x+y}{z} ifadesi bir çift tam sayı olduğuna göre:
x + y = z \cdot (\text{Çift}) \implies x + y = \text{Çift}Toplamları çift olduğu için x ve y aynı tür sayılardır:
- 1. Durum: x ve y ikisi de Tek sayıdır.
- 2. Durum: x ve y ikisi de Çift sayıdır.
-
\frac{x \cdot z}{y} ifadesi bir tek tam sayı olduğuna göre:
-
1. Durum için (x = \text{Tek}, y = \text{Tek}):
\frac{\text{Tek} \cdot z}{\text{Tek}} = \text{Tek} \implies z = \text{Tek}(Örnek sağlama: x = 3, y = 3, z = 1 \implies \frac{3+3}{1} = 6 \text{ (Çift)}, \frac{3 \cdot 1}{3} = 1 \text{ (Tek)})
-
2. Durum için (x = \text{Çift}, y = \text{Çift}):
z sayısı tek veya çift olabilir.
(Örnek sağlama: x = 6, y = 2, z = 1 \implies \frac{6+2}{1} = 8 \text{ (Çift)}, \frac{6 \cdot 1}{2} = 3 \text{ (Tek)})
-
Adım 2 — Öncülleri İnceleme
-
I. Öncül: x \cdot (y + z)
- x Çift ise: Çift bir sayının herhangi bir tam sayı ile çarpımı daima Çifttir (x \cdot (y+z) = \text{Çift}).
- x Tek ise: Bu durumda y = \text{Tek} ve z = \text{Tek} olmak zorundadır. Buradan y + z = \text{Tek} + \text{Tek} = \text{Çift} olur. Dolayısıyla x \cdot (y+z) = \text{Tek} \cdot \text{Çift} = \text{Çift} elde edilir.
- Her iki durumda da sonuç kesinlikle ÇİFTtir.
-
II. Öncül: x^y + z
- x = 6 (Çift), y = 2 (Çift), z = 1 (Tek) seçilirse:x^y + z = 6^2 + 1 = 36 + 1 = 37 \text{ (Tek)}
- Her zaman çift değildir.
- x = 6 (Çift), y = 2 (Çift), z = 1 (Tek) seçilirse:
-
III. Öncül: x + y + z
- x = 3 (Tek), y = 3 (Tek), z = 1 (Tek) seçilirse:x + y + z = 3 + 3 + 1 = 7 \text{ (Tek)}
- Her zaman çift değildir.
- x = 3 (Tek), y = 3 (Tek), z = 1 (Tek) seçilirse:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) Yalnız I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Tek ve Çift Sayıların Özellikleri
- Tanım: 2 ile kalansız bölünebilen tam sayılara çift (2k), bölünemeyenlere tek (2k+1) sayı denir.
- Bu problemde: İki sayının toplamının çift olması, o sayıların aynı pariteye (ikisi de tek veya ikisi de çift) sahip olduğunu göstermektedir.
SIK YAPILAN HATALAR:
z’nin Tek/Çift Durumunu Sabit Kabul Etmek
- Yanlış: Bölme işlemlerinde paydanın yalnızca tek veya çift olacağını varsayarak tek bir örnek üzerinden tüm öncülleri doğru kabul etmek.
- Doğru: İfadeyi sağlayan tüm x, y, z pozitif tam sayı olasılıklarını (özellikle ters örnekleri) test etmek.
- Neden yanlış: Tek bir durum üzerinden test yapmak, her zaman geçerli olmayan II ve III gibi öncüllerin elenmesini engeller.
Benzer mantıkta TYT tarzı bir teklik-çiftlik sorusu daha çözmemi ister misin?
