x , y ve z pozitif tam sayılar olmak üzere
18x + 13 = 15y + 10 = 12z + 7
olduğuna göre, x + y + z toplamı en az kaçtır?
A) 44
B) 37
C) 54
D) 34
E) 14
EKOK Yardımıyla Bölünebilme ve Değişkenler Toplamı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Bir eşitlikte bölen ile kalan arasındaki farklar eşit olduğunda, eşitliğin her tarafına uygun bir sayı eklenerek ortak çarpan parantezine alınır ve \text{EKOK} kullanılır:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Katsayılar ile Kalanlar Arasındaki İlişkiyi Belirleme
Verilen eşitliğe A diyelim:
Katsayılar ile sabit sayılar arasındaki farkı inceleyelim:
- 18 - 13 = 5
- 15 - 10 = 5
- 12 - 7 = 5
Eşitliğin her bir tarafına 5 eklediğimizde ifadeler katsayıların tam katı haline gelir:
Adım 2 — En Küçük Ortak Katı (EKOK) Hesaplama
A + 5 sayısı; 18, 15 ve 12 sayılarının pozitif bir ortak katı olmalıdır. x, y, z pozitif tam sayılarının en küçük değerleri için en küçük ortak katı buluruz:
- 18 = 2 \cdot 3^2
- 15 = 3 \cdot 5
- 12 = 2^2 \cdot 3
Dolayısıyla en küçük değer için:
Adım 3 — Değişkenlerin Değerlerini ve Toplamını Bulma
Elde edilen eşitlikten x, y ve z değerlerini çekelim:
- 18(x + 1) = 180 \implies x + 1 = 10 \implies x = 9
- 15(y + 1) = 180 \implies y + 1 = 12 \implies y = 11
- 12(z + 1) = 180 \implies z + 1 = 15 \implies z = 14
Değerlerin toplamı:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D) 34
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- EKOK (En Küçük Ortak Kat): Farklı periyotlarla veya bölenlerle verilen sayıların aynı anda sağlandığı en küçük ortak değeri bulmak için kullanılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: (x+1) + (y+1) + (z+1) = 10 + 12 + 15 = 37 değerini bulup 1’leri çıkarmayı unutarak doğrudan 37’yi (B şıkkını) işaretlemek.
Doğru Yaklaşım: Her değişkenden eklenen 1 fazlalığı düşerek x=9, y=11, z=14 değerlerini ayrı ayrı hesaplayıp toplamak.
Benzer bir EKOK kalan problemiyle pratik yapıp pekiştirmek ister misin?
