X ve y pozitif tam sayı olmak üzere, \(xy - y - 5 = 0\) eşitliğini sağlayan kaç tane x sayısı vardır?

  1. x ve y pozitif tam sayı olmak üzere, xy - y - 5 = 0 eşitliğini sağlayan kaç tane x sayısı vardır?

A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5

Soru Fotoğrafı:

Verilen denklemi sağlayan x sayılarının sayısı

:light_bulb: Kullanılan Denklem: xy - y - 5 = 0

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Denklemi düzenleyelim
xy - y - 5 = 0
y(x-1) = 5

Adım 2 — 5’in pozitif tam sayı çarpanlarını düşünelim
y ve (x-1) pozitif tam sayı olmalı çünkü x ve y pozitif tam sayıdır.
$5$’in pozitif çarpanları:

  • 1 \times 5
  • 5 \times 1

Adım 3 — Her çarpan çifti için x’i bulalım

  1. y = 1, x-1 = 5 → x = 6
  2. y = 5, x-1 = 1 → x = 2

Buna göre x’in alabileceği değerler: 2 ve 6

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: Cevap: B) 2
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

1. Çarpanlara Ayırma

  • Tanım: Bir ifadeyi çarpım şeklinde yazma işlemidir.
  • Bu problemde: xy - y - 5 = y(x-1) - 5 biçimine getirilerek çözüldü.

2. Pozitif Tam Sayı

  • Tanım: 1, 2, 3, 4, … gibi sayıların her biridir.
  • Bu problemde: $5$’in yalnızca pozitif çarpanları kullanıldı.

:warning: Sık Yapılan Hatalar:

:cross_mark: x yerine tek bir değer bulup sayıyı 1 sanmak

  • Yanlış: Sadece bir çözüm varmış gibi düşünmek.
  • Doğru: Çarpan çiftlerinin her biri ayrı bir x değeri verir.
  • Neden yanlış: Hem x=2 hem de x=6 uygundur.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

X ve y pozitif tam sayı olmak üzere, xy - y - 5 = 0 eşitliğini sağlayan kaç tane x sayısı vardır?

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Denklem xy - y - 5 = 0’ı sadeleştirirsek:

y(x - 1) = 5

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Denklemi sadeleştir
xy - y = 5
y \cdot x - y \cdot 1 = 5

y(x - 1) = 5

(y ve (x-1) pozitif tam sayılar olduğundan, 5’in pozitif tam sayı bölen çiftlerini bulacağız.)

Adım 2 — 5’in pozitif tam sayı bölen çiftlerini listele
5 asal sayı olduğundan pozitif bölenleri: 1 ve 5.
Çiftler:

  • y = 1, x - 1 = 5 → x = 6
  • y = 5, x - 1 = 1 → x = 2

Adım 3 — Farklı x sayılarını belirle ve say
Olası x değerleri: x = 2 ve x = 6.
Toplam 2 farklı x sayısı.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 2 tane x sayısı vardır. (Doğru seçenek B)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Denklemde faktorizasyon

  • Tanım: İfade bir değişkene göre gruplandırılarak sadeleştirilir (burada y ortak faktör).
  • Bu problemde: xy - y = y(x-1) ile 5 = y · (x-1) haline getirildi.

2. Pozitif tam sayı çözümleri

  • Tanım: Sadece pozitif tam sayılarla ürünün tam bölünebilirliği aranır (bölenler yöntemi).
  • Bu problemde: 5’in pozitif bölenleri (1,5) kullanıldı; negatifler dışlandı.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Yanlış: Tüm bölenleri (negatif dahil) saymak

  • Yanlış: y=-1 veya y=-5 gibi negatifler eklemek (x=4 veya x=0 verir).
  • Doğru: Sadece pozitif tam sayılar: y=1,5.
  • Neden yanlış: Soru “pozitif tam sayı” der.

:cross_mark: Yanlış: x’i y’ye göre çözmek ve kesir kabul etmek

  • Yanlış: x = (y+5)/y = 1 + 5/y; y=2 için x=3.5 saymak.
  • Doğru: y tam bölen olmalı (5/y tam sayı).
  • Neden yanlış: x de tam sayı olmalı.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?