X ve Y metalleri ile H elementinin bileşiklerinden element haline geçme istekleri Y > H > X şeklinde sıralanmaktadır.
Buna göre;
I. Y bir soy metaldir.
II. Y’nin asitlerle tepkimesinden H_{2} gazı açığa çıkar.
III. Aktifliği en fazla olan X’dir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
X ve Y Metalleri ile Hidrojenin Aktiflik Sıralaması ve Tepkime Özellikleri
Metallerin bileşiklerinden element haline geçme isteği, pozitif değerlikten sıfır değerlikli elementel hale dönme yani indirgenme (elektron alma) eğilimini ifade eder.
- İndirgenme (elektron alma) eğilimi: Y > H > X
- Yükseltgenme (metalik aktiflik / elektron verme) eğilimi: X > H > Y
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Yargının Analizi (Y’nin Soy Metal Olması)
- Metalik aktifliği hidrojenden (H) daha düşük olan metallere soy metal (yarı soy metaller: \text{Cu, Hg, Ag} veya tam soy metaller: \text{Au, Pt}) denir.
- Aktiflik sıralamasında H > Y olduğundan Y metalinin elektron verme eğilimi hidrojenden azdır. Bu nedenle Y bir soy metaldir.
- Sonuç: I. yargı DOĞRUDUR.
Adım 2 — II. Yargının Analizi (Y’nin Asitlerle H_{2} Gazı Çıkarması)
- Bir metalin asitlerle tepkimesinden H_{2} gazı açığa çıkarabilmesi için o metalin hidrojenden daha aktif olması (Aktiflik > H) gerekir.
- Y metalinin aktifliği hidrojenden küçük (H > Y) olduğu için asit çözeltisindeki H^{+} iyonlarını indirgeyemez ve H_{2} gazı açığa çıkaramaz.
- Sonuç: II. yargı YANLIŞTIR.
Adım 3 — III. Yargının Analizi (Aktifliği En Fazla Olan Metal)
- Metalik aktiflik elektron verme eğilimidir. Bileşiklerinden element haline geçme isteği en küçük olan X, bileşik oluşturmaya yani elektron vermeye en yatkın elementtir.
- Aktiflik sıralaması X > H > Y şeklinde olduğundan aktifliği en yüksek olan element X’tir.
- Sonuç: III. yargı DOĞRUDUR.
Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması
A. Yalnız I — III. yargı da doğru olduğu için eksiktir.- B. Yalnız III — I. yargı da doğru olduğu için eksiktir.
C. I ve III — I ve III. yargılar doğru, II. yargı yanlıştır.- D. II ve III — II. yargı yanlış olduğu için elenir.
- E. I, II ve III — II. yargı yanlış olduğu için elenir.
Adım 5 — Son Doğrulama
Aktiflik sıralaması X > H > Y olarak netleştirildiğinde, H’den pasif olan Y soy metal grubundadır ve H_{2} gazı çıkaramaz; aktifliği en büyük olan ise X’tir. Bu doğrultuda I ve III. öncüller kesin olarak doğrudur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) I ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Soy metallerin (yarı soy ve tam soy) asitlerle verdikleri özel tepkimeleri ve açığa çıkan gazları detaylıca özetlememi ister misin?
Y en aktif değil mi ani sadece onu söyle kısa ve öz
Hayır, Y en aktif değildir; tam aksine en pasif olan elementtir.
Kısa ve net mantığı şudur:
- Bileşiklerinden element haline geçmek: Elektron alıp kenara çekilmek (indirgenmek) demektir.
- Metalik aktiflik: Elektron verip bileşik yapma isteğidir.
Soruda Y’nin element haline dönme isteği en büyük (Y > H > X) verildiği için, Y bileşik yapmayı hiç istemez. Bu da Y’nin en pasif (soy metal), X’in ise en aktif olduğunu gösterir.
Aktiflik sıralaması: X > H > Y
Aktiflik ile indirgenme/yükseltgenme kavramlarının karışmaması için pratik bir akıl kartı hazırlamamı ister misin?