x ve y birer tam sayı olmak üzere bir mutfakta kullanılan küçük, orta ve büyük kabın santilitre cinsinden ölçebildikleri hacim aralıkları aşağıda verilmiştir.
Bu kapların cl cinsinden sıvı hacimleri ile ilgili aşağıdakiler bilinmektedir.
- Hem küçük hem de orta kap ile tam sayı cinsinden 23 farklı hacim değeri ölçülebilmektedir.
Buna göre x + y toplamı kaçtır?
A) 86
B) 84
C) 82
D) 80
E) 78
Kapların Hacim Aralıklarına Göre x + y Toplamının Bulunması
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Açık aralıkların kesişiminde yer alan tam sayıların adedi bulunurken terim sayısı formülü kullanılır:
\text{Terim Sayısı} = (\text{Son Terim} - \text{İlk Terim}) + 1
Açık aralık (a, b) için tam sayı değerleri a+1 ile b-1 arasındadır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Küçük ve Orta Kabın Ortak Ölçüm Aralığını Belirleme ve x Değerini Bulma
- Küçük kap: (10, x)
- Orta kap: (20, 50)
İki kap ile ortak ölçülebilen hacim aralığı bu iki aralığın kesişimidir:
\text{Kesişim} = (20, x)
Bu aralıktaki tam sayı değerleri 21’den başlayıp x - 1’e kadar gider.
Bu aralıkta 23 farklı tam sayı değeri olduğu verilmiştir:
(x - 1) - 21 + 1 = 23
x - 21 = 23
x = 44
Adım 2 — Orta ve Büyük Kabın Ortak Ölçüm Aralığını Belirleme ve y Değerini Bulma
- Orta kap: (20, 50)
- Büyük kap: (y, 60)
İki kap ile ortak ölçülebilen hacim aralığı bu iki aralığın kesişimidir:
\text{Kesişim} = (y, 50)
Bu aralıktaki tam sayı değerleri y + 1’den başlayıp 49’a kadar gider.
Bu aralıkta 9 farklı tam sayı değeri olduğu verilmiştir:
49 - (y + 1) + 1 = 9
49 - y = 9
y = 40
Adım 3 — x + y Toplamını Hesaplama
x + y = 44 + 40 = 84
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B şıkkı (84)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Aralık Kesişimi (Ortak Bölge)
- Tanım: İki farklı kümenin veya aralığın her ikisinde de aynı anda bulunan elemanların oluşturduğu kümedir.
- Bu problemde: Hem birinci hem de ikinci kapla ölçülebilen ortak hacim aralıkları (20, x) ve (y, 50) şeklinde kesişim kümesi alınarak hesaplanmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Aralık Uç Değerlerini Dahil Etmek
- Yanlış: (10, x) gibi açık aralıklarda sınır değerleri olan 10 ve x’i de ölçülebilir kabul edip doğrudan x - 20 = 23 yazmak.
- Doğru: Parantez ile gösterilen açık aralıklarda uç noktalar aralığa dahil değildir; bu yüzden ilk tam sayı 21, son tam sayı x - 1 olur.
- Neden Yanlış: Açık aralık tanımı gereği sınır değerler aralığın elemanı değildir.
Aralıklar veya küme problemleriyle ilgili benzer bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?