x ve y birer doğal sayıdır.
\frac{x!}{y!} = 24
olduğuna göre, x + y toplamının alabileceği en büyük değer en küçük değerden kaç fazladır?
A) 41
B) 43
C) 45
D) 47
E) 48
Faktöriyel Bölümü ve Doğal Sayı Değerleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Faktöriyel açılımı: x! = x \cdot (x-1) \cdot (x-2) \dots (y+1) \cdot y! \implies \frac{x!}{y!} = x \cdot (x-1) \dots (y+1)
- Doğal sayılar kümesi: \mathbb{N} = \{0, 1, 2, 3, \dots\}
- Özel durum: 0! = 1 ve 1! = 1
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Eşitliğin Düzenlenmesi
Verilen eşitlikte içler dışlar çarpımı yapalım:
Bu eşitliğin sağlanabilmesi için 24 sayısını ardışık sayıların çarpımı biçiminde yazmamız gerekir.
Adım 2 — En Büyük x + y Değerinin Bulunması
x ve y değerlerini en büyük yapmak için 24 sayısını tek bir çarpan olarak düşünürüz:
Buradan:
elde edilir. Bu durumda en büyük toplam:
Adım 3 — En Küçük x + y Değerinin Bulunması
24 sayısını ardışık doğal sayıların çarpımı şeklinde çarpanlarına ayıralım:
Bu ifade faktöriyel tanımına göre:
Buradan y! = 1 olmalıdır.
y bir doğal sayı olduğuna göre:
- y = 1 \implies 1! = 1 \implies x + y = 4 + 1 = 5
- y = 0 \implies 0! = 1 \implies x + y = 4 + 0 = 4
Toplamın en küçük olması istendiğinden y = 0 alınır:
Adım 4 — Farkın Hesaplanması
En büyük değer ile en küçük değer arasındaki fark:
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 43
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- 0! = 1 Kuralı: 0 bir doğal sayıdır ve faktöriyeli 1’e eşittir. En küçük değer aranırken 0 mutlaka hesaba katılmalıdır.
- Ardışık Çarpanlar: Faktöriyellerin bölümü daima ardışık azalan sayıların çarpımını verir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Doğal sayı dendiğinde y = 0 durumunu unutup en küçük değeri y = 1 için 4 + 1 = 5 olarak almak ve farkı 47 - 5 = 42 bulmak.
Doğru Yaklaşım: Sıfırın bir doğal sayı olduğunu ve 0! = 1 eşitliğini unutmayarak y = 0 değerini değerlendirmek.
Benzer bir faktöriyel sorusuyla pratik yapmak ister misin?
