Matematik Problemi: Satış Fiyatı ve Kâr Hesaplama
Önemli Noktalar
- Alış fiyatı x TL olan bir mal, satış fiyatı y = 2x - 105 TL’ye satılıyor
- Satışta %30 kâr edildiği belirtilmiş
- Bu bilgilerden malın satış fiyatı hesaplanacak
İçindekiler
Problem Çözümü
Verilen:
- Alış fiyatı: x TL
- Satış fiyatı: y = 2x - 105 TL
- Kâr oranı: %30 (yani satış fiyatı, alış fiyatının %130’u kadar olmalı)
Kâr formülü:
Buna göre:
Aynı zamanda y:
Bu iki ifadeyi eşitleyelim:
Denklemi çözelim:
Bulduğumuz x alış fiyatı: 150 TL
Satış fiyatı:
Ya da doğrudan verilen formülle:
Yanıt: D) 195 TL
Pro Tip: Kâr oranı yüzde olarak verildiğinde, satış fiyatını hesaplamak için alış fiyatını 1 + (kâr oranı/100) ile çarpabilirsiniz. Ardından denklemde verilen ilişkilerle eşitleyerek bilinmeyeni bulmak pratik çözüm sağlar.
Kâr Hesaplama Yöntemi
- Kâr, alış fiyatının üzerine eklenen artıştır.
- %30 kâr demek, satış fiyatının alış fiyatının %130’u olması demektir.
- Formül:
- Verilen problemde, kâr oranıyla verilen satış fiyatı arasında lineer bir ilişki var.
- Denklem kurup çözmek en hızlı ve doğru sonuç getirir.
Özet Tablo
| Eleman | Değer |
|---|---|
| Alış Fiyatı (x) | 150 TL |
| Satış Fiyatı (y) | 195 TL |
| Kâr Oranı | %30 |
| Satış Fiyatı Formülü | y = 2x - 105 |
| Eşitlik ile Çözüm | 1.3x = 2x - 105 |
| Sonuç | x = 150, y = 195 TL |
Sık Sorulan Sorular
1. Kâr oranı %30 ise satış fiyatı nasıl belirlenir?
Satış fiyatı, alış fiyatının %130’u (1 + 0.30) olarak hesaplanır. Örneğin 100 TL alış fiyatı için satış fiyatı 130 TL olur.
2. Denklemde satış fiyatı y nasıl hesaplanır?
Eşitlik verilen formül ve kâr oranı oranına göre kurularak çözülebilir.
3. Zararda mı kârdamı olduğumuz nasıl anlaşılır?
Satış fiyatı, alış fiyatından büyükse kâr, küçükse zarar vardır.
Sonraki Adımlar
Bu tür probleme benzer olarak, zarar durumunda denklem kurarak ve oranları kullanarak malın alış veya satış fiyatını nasıl bulabileceğinizi göstereyim mi?
x TL’ye aldığı bir malı y = 2x – 105 TL’ye satan bir kişi %30 kâr ettiğine göre, malın satış fiyatı kaç TL’dir?
Temel Noktalar:
- Alış fiyatı: x TL
- Satış fiyatı: y = 2x – 105 TL
- %30 kâr: y - x = 0{,}3\,x\implies y = 1{,}3\,x
Malın satış fiyatı 195 TL’dir.
İçindekiler:
Çözüm
Satış fiyatı y ve alış fiyatı x için
- %30 kâr koşulu:
- Verilen ilişki:
Bu iki ifadeyi eşitleyerek x’i bulalım:
Satış fiyatı ise
Kar vs Zarar Karşılaştırması
| Kâr | Zarar | |
|---|---|---|
| Durum | Satış fiyatı > Maliyet fiyatı | Satış fiyatı < Maliyet fiyatı |
| Tutar | K = F_{satış} - F_{maliyet} | Z = F_{maliyet} - F_{satış} |
| Yüzde Oran | \displaystyle \%\!K = \frac{K}{F_{maliyet}}\times100 | \displaystyle \%\!Z = \frac{Z}{F_{maliyet}}\times100 |
Özet Tablosu
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Alış fiyatı (x) | 150 TL |
| Satış fiyatı (y) | 195 TL |
| Denklemler | y = 2x - 105, y = 1{,}3x |
| Çözüm | x=150, y=195 |
SSS
S1: Kâr yüzdesi nasıl hesaplanır?
Kâr tutarı K = F_{satış} - F_{maliyet} olarak bulunur, sonra \%\!K = \tfrac{K}{F_{maliyet}}\times100 formülü kullanılır.
S2: Verilen denklemde %30 kâr nasıl yansır?
%30 kâr demek y = x + 0{,}3x = 1{,}3x anlamına gelir.
S3: %30 zarar olsaydı denklem ne olurdu?
%30 zarar için y = x - 0{,}3x = 0{,}7x yazılırdı.
S4: Başka bir güçlü yöntem var mı?
Eşitlikleri kurduktan sonra denklemleri birleştirip bilinmeyeni çözmek en hızlı yöntemdir.
Devamında bu formülle ilgili 3 alıştırma sorusu ister misiniz?
@Vedat4
