- X + HCI
X+ HNOa
Tepkime yok.
Tepkime var.
X elementi ile ilgili,
I. Aktif metaldir.
lI. Derişik H,SO, ile tepkimesinden çıkan gaz asit yağmuru-
na sebep olur.
|I. Kuvvetli bazlarla tepkime verir.
A) Yalnız I
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız Il
D) Il ve ll
Dbeninhoc
C) I ve ll
E) 1, Il ve IlI - A:
d
Metallerin Asit ve Bazlarla Tepkimeleri
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
- Aktif Metaller: Hidrojenden aktif metaller \text{HCl}, \text{HBr} gibi tüm asitlerle tepkimeye girerek \text{H}_2\text{(g)} açığa çıkarır.
- Yarı Soy Metaller (\text{Cu, Ag, Hg}): Oksijensiz asitlerle (\text{HCl, HBr} vb.) tepkime vermezler. Yalnızca kuvvetli ve oksijenli asitlerle (\text{HNO}_3\text{, H}_2\text{SO}_4) tepkime verirler.
- Amfoter Metaller (\text{Zn, Al, Cr, Pb, Sn, Be}): Hem asitlerle hem de kuvvetli bazlarla tepkimeye girerler.
ÇÖZÜM ADIMLARI & ÖNCÜL ANALİZİ:
Verilen bilgilere göre:
- X + \text{HCl} \rightarrow \text{Tepkime yok}
- X + \text{HNO}_3 \rightarrow \text{Tepkime var}
Bu durum, X elementinin yarı soy metal (\text{Cu}, \text{Ag} veya \text{Hg}) olduğunu kesin olarak gösterir.
-
I. Öncül (Aktif metaldir): YANLIŞ.
Aktif metaller \text{HCl} gibi oksijensiz asitlerle dahi tepkimeye girip \text{H}_2 gazı açığa çıkarırlar. X, \text{HCl} ile tepkime vermediği için aktif metal değil, yarı soy metaldir. -
II. Öncül (Derişik \text{H}_2\text{SO}_4 ile tepkimesinden çıkan gaz asit yağmuruna sebep olur): DOĞRU.
Yarı soy metaller derişik \text{H}_2\text{SO}_4 ile tepkimeye girdiklerinde kükürt dioksit (\text{SO}_2) gazı açığa çıkarırlar:\text{Cu(k)} + 2\text{H}_2\text{SO}_4\text{(der)} \rightarrow \text{CuSO}_4\text{(suda)} + \text{SO}_2\text{(g)} + 2\text{H}_2\text{O(s)}Açığa çıkan \text{SO}_2 gazı asidik bir oksittir ve atmosferdeki su buharı ile birleşerek asit yağmurlarına yol açar.
-
III. Öncül (Kuvvetli bazlarla tepkime verir): YANLIŞ.
Kuvvetli bazlarla yalnızca amfoter metaller (\text{Zn, Al, Cr, Pb, Sn, Be}) tepkime verir. Yarı soy metaller bazlarla tepkime vermez.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) Yalnız II
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Yarı Soy Metaller: \text{Cu}, \text{Ag}, \text{Hg} elementleridir. Yalnızca \text{HNO}_3 ile (\text{NO} veya \text{NO}_2 gazı) ve derişik \text{H}_2\text{SO}_4 ile (\text{SO}_2 gazı) tepkime verirler. Asla \text{H}_2 gazı çıkarmazlar.
Bu konuyu daha iyi pekiştirmek için soy ve amfoter metallerin ayırt edici tepkimeleriyle ilgili bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
