x = karekök içinde 5 ve y = karekök içinde 20 olduğuna göre aşağıdakilerden hangisi bir rasyonel sayıdır
x = √5 ve y = √20 Olduğuna Göre Rasyonel Sayı Bulma
[KULLANILAN FORMÜL:] Bir sayının rasyonel olabilmesi için karekök dışına tam olarak çıkabilmesi gerekir. Köklü sayılarda çarpma işlemi için \sqrt{a} \cdot \sqrt{b} = \sqrt{a \cdot b} ve bölme işlemi için \frac{\sqrt{a}}{\sqrt{b}} = \sqrt{\frac{a}{b}} kuralları kullanılır.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Verilen Değerleri Düzenleme
x = \sqrt{5}
y = \sqrt{20} değerini sadeleştirelim:
y = \sqrt{4 \cdot 5} = 2\sqrt{5}
Adım 2 — x + y İşlemini Kontrol Etme
x + y = \sqrt{5} + 2\sqrt{5} = 3\sqrt{5}
\sqrt{5} dışarı çıkamadığı için sonuç İrrasyoneldir.
Adım 3 — x · y İşlemini Kontrol Etme
x \cdot y = \sqrt{5} \cdot \sqrt{20} = \sqrt{100}
\sqrt{100} = 10
10 bir tam sayıdır, dolayısıyla sonuç Rasyoneldir.
Adım 4 — y / x İşlemini Kontrol Etme
\frac{y}{x} = \frac{2\sqrt{5}}{\sqrt{5}} = 2
2 bir tam sayıdır, dolayısıyla sonuç Rasyoneldir.
(Not: Seçenekler belirtilmediği için rasyonel sonuç veren temel işlemler gösterilmiştir.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] x \cdot y veya \frac{y}{x} işlemleri birer rasyonel sayıdır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Rasyonel Sayı
- [Tanım:] İki tam sayının oranı şeklinde yazılabilen (\frac{a}{b}), kök dışına tam çıkan sayılardır.
- [Bu problemde:] \sqrt{100} sayısı 10 olarak çıktığı için rasyonel olmuştur.
2. İrrasyonel Sayı
- [Tanım:] Kök dışına tam çıkamayan ve virgülden sonrası düzenli tekrar etmeyen sayılardır.
- [Bu problemde:] \sqrt{5} sayısı tek başına irrasyoneldir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Köklü Sayılarda Toplama Hatası
- [Yanlış:] \sqrt{5} + \sqrt{20} = \sqrt{25} = 5
- [Doğru:] Kök içleri aynı olmadan toplama yapılamaz. \sqrt{5} + 2\sqrt{5} = 3\sqrt{5} olur.
- [Neden yanlış:] Köklü sayılarda toplama yaparken kök içleri toplanmaz, katsayılar toplanır.
Bu soruda sana verilen seçenekler nelerdir? Eğer farklı bir işlem varsa kontrol etmemi ister misin?