(x-5)ˣ^²⁻²⁵ = 1 eşitliğini sağlayan x değerlerinin çarpımı kaçtır?

  1. (x-5)^{x^2-25} = 1 eşitliğini sağlayan x değerlerinin çarpımı kaçtır?
    A) -150
    B) -30
    C) 15
    D) 30
    E) 90

(x-5)^{x^2-25} = 1 Eşitliğini Sağlayan x Değerlerinin Çarpımı

:light_bulb: KULLANILAN KURAL:

A^B = 1 biçimindeki üslü denklemlerin sağlanması için 3 temel durum incelenir:

  1. Tabanın 1 olması: A = 1 (Üs reel sayı olmalıdır)
  2. Üssün 0 olması: B = 0 ve A \neq 0 (0^0 belirsiz/tanımsızdır)
  3. Tabanın -1 ve üssün çift tam sayı olması: A = -1 iken B \in 2\mathbb{Z}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Tabanın 1 Olduğu Durum (A = 1)
Tabanı 1’e eşitleyip x değerini bulalım:

x - 5 = 1 \implies x = 6

Üssü kontrol edelim:

x^2 - 25 = 6^2 - 25 = 36 - 25 = 11
1^{11} = 1 \quad \text{(Eşitlik sağlanır, } x = 6 \text{ bir çözümdür.)}

Adım 2 — Üssün 0 Olduğu Durum (B = 0)
Üssü 0’a eşitleyip kökleri bulalım:

x^2 - 25 = 0 \implies x^2 = 25 \implies x = 5 \quad \text{veya} \quad x = -5
  • x = 5 için tabanı kontrol edelim:
    x - 5 = 5 - 5 = 0 \implies 0^0 \text{ (Tanımsız/Belirsiz olduğu için } x = 5 \text{ çözüm kümesine alınamaz.)}
  • x = -5 için tabanı kontrol edelim:
    x - 5 = -5 - 5 = -10 \neq 0
    (-10)^0 = 1 \quad \text{(Eşitlik sağlanır, } x = -5 \text{ bir çözümdür.)}

Adım 3 — Tabanın -1 Olduğu Durum (A = -1)
Tabanı -1’e eşitleyelim:

x - 5 = -1 \implies x = 4

Bulunan x = 4 değerinin üssü çift yapıp yapmadığını kontrol edelim:

x^2 - 25 = 4^2 - 25 = 16 - 25 = -9

-9 sayısı tek tam sayı olduğu için:

(-1)^{-9} = -1 \neq 1 \quad \text{(Eşitlik sağlanmaz, } x = 4 \text{ çözüm değildir.)}

Adım 4 — Çözüm Kümesi ve Çarpım
Denklemi sağlayan geçerli x değerleri:

x_1 = 6 \quad \text{ve} \quad x_2 = -5

Bu değerlerin çarpımı:

6 \times (-5) = -30

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B) -30
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. 0^0 Belirsizliği

  • Tanım: Taban ve üs aynı anda 0 olduğunda ifade tanımsız/belirsiz kabul edilir.
  • Bu problemde: x = 5 değeri üssü sıfır yapmasına rağmen tabanı da sıfır yaptığı (0^0) için elenmiştir.

2. Negatif Tabanın Çift Kuvveti

  • Tanım: (-1)^n = 1 olması için n sayısının kesinlikle çift tam sayı olması gerekir.
  • Bu problemde: x = 4 için üs -9 (tek sayı) çıktığından sonuç -1 olmuş ve çözüm olarak kabul edilmemiştir.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: x = 5 Değerini Çözüme Dahil Etmek

  • Yanlış: x^2 - 25 = 0 denklemini çözerken x = 5 ve x = -5’in her ikisini de doğrudan çözüm kabul etmek.
  • Doğru: x = 5 yazıldığında tabanın 0 olup 0^0 belirsizliği oluşturduğunu kontrol etmek.
  • Neden yanlış: 0^0 = 1 kuralı geçerli değildir.

Bu tip üslü denklem sorularında takıldığın başka bir soru kalıbı veya benzer bir örnek çözmemi ister misin?