(x-4)2*-32 = 1 eşitliğini sağlayan kaç farklı x doğal sayısı var- dır?
(x-4)^2 - 32 = 1 Eşitliğini Sağlayan Kaç Farklı Doğal Sayı x Vardır?
Önemli Noktalar
- Denklem (x-4)^2 - 32 = 1 çözümlendiğinde (x-4)^2 = 33 elde edilir.
- 33 mükemmel kare değildir (\sqrt{33} \approx 5.744, tam sayı değil).
- Doğal sayılar (pozitif tam sayılar: 1, 2, 3, …) için çözüm yoktur, yani 0 farklı x.
Denklem (x-4)^2 - 32 = 1’in doğal sayı çözümü 0’dır. Çünkü (x-4)^2 = 33 olur ve 33’ün karekökü tam sayı değildir. 5^2 = 25 < 33 < 36 = 6^2 olduğundan, hiçbir tam sayı k için k^2 = 33 sağlanmaz. Bu, YKS TYT’de sık rastlanan “çözüm sayısı” sorusu tipidir.
İçindekiler
- Adım Adım Çözüm
- Doğal Sayı Kontrolü
- Benzer Denklemler Karşılaştırması
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Adım Adım Çözüm
Denklemi çözmek için standart cebir adımlarını izleyelim:
-
Denklemi sadeleştirin:
(x-4)^2 - 32 = 1 -
32’yi diğer tarafa taşıyın:
(x-4)^2 = 1 + 32(x-4)^2 = 33 -
Karekök alın:
x - 4 = \pm \sqrt{33}x = 4 \pm \sqrt{33} -
Yaklaşık değerler hesaplayın:
\sqrt{33} \approx 5.744 (hesap makinesi veya 5.7^2 = 32.49, 5.8^2 = 33.64 arası).- x_1 \approx 4 + 5.744 = 9.744
- x_2 \approx 4 - 5.744 = -1.744
Sonuç: Her iki çözüm de tam sayı değildir.
Pro İpucu: YKS’de karekök kontrolü için mükemmel kareleri ezberleyin: 1,4,9,16,25,36,49,64,81,100,… 33 bu listede yok!
Doğal Sayı Kontrolü
Doğal sayılar YKS TYT’de genellikle \{1, 2, 3, \dots\} olarak alınır (0 hariç).
-
x \approx 9.744 → En yakın tam sayılar 9 ve 10’u test edelim:
- x=9: (9-4)^2 -32 = 25-32 = -7 \neq 1
- x=10: (10-4)^2 -32 = 36-32 = 4 \neq 1
-
x \approx -1.744 → Negatif, doğal sayı değil.
Yakın doğal sayılarda test tablosu:
| x (Doğal Sayı) | (x-4)^2 | (x-4)^2 - 32 | =1? |
|---|---|---|---|
| 8 | 16 | -16 | Hayır |
| 9 | 25 | -7 | Hayır |
| 10 | 36 | 4 | Hayır |
| 11 | 49 | 17 | Hayır |
Hiçbiri uymaz. 0 çözüm.
Uyarı: Eşitlikte “doğal sayı” belirtilmişse, reel çözümleri yuvarlamayın. Tam uymalı!
Gerçek Dünya Uygulaması: Bu tip sorular fizikte (mesafe-zaman kareleri) veya mühendislikte (hata payı hesabı) çıkar. Örneğin, bir projede tam uyum yoksa “0 geçerli tasarım” sonucuna varılır.
Benzer Denklemler Karşılaştırması
| Denklem | Çözüm Sayısı (Doğal x) | Açıklama |
|---|---|---|
| (x-4)^2 - 32 = 1 | 0 | 33 kare değil |
| (x-4)^2 = 25 | 2 (x= -1,9) | Sadece x=9 doğal |
| (x-4)^2 = 36 | 2 (x= -2,10) | x=10 doğal |
| (x-4)^2 - 32 = 0 | 0 | √32 ≈5.657, tam değil |
| (x-4)^2 = 1 | 2 (x=3,5) | Her ikisi doğal |
Fark: Mükemmel kare sağ taraf → Tam sayı çözümler.
Anahtar Nokta: Çözüm sayısı, sağ tarafın “mükemmel kare” olup olmamasına bağlıdır.
Özet Tablo
| Unsur | Detay |
|---|---|
| Orijinal Denklem | (x-4)^2 - 32 = 1 |
| Sadeleştirme | (x-4)^2 = 33 |
| Çözümler | x = 4 \pm \sqrt{33} ≈ 9.744, -1.744 |
| Doğal Sayı? | Hayır (tam sayı değil) |
| Çözüm Sayısı | 0 |
| YKS Puan İpucu | Hızlı karekök testi yapın! |
Sık Sorulan Sorular
1. Doğal sayılar 0’ı içerir mi?
YKS TYT’de genellikle içermez (pozitif tam sayılar). Ama x=0 test: (0-4)^2 -32=16-32=-16 \neq1. Hala 0 çözüm.
2. Eşitlik yerine eşitsizlik olsaydı?
(x-4)^2 -32 \geq 1 ise (x-4)^2 \geq33, |x-4| ≥√33≈5.74. Doğal x için x≤ -2 veya x≥10, yani sonsuz (x=10,11,…).
3. √33 tam sayı mı?
Hayır. 5^2=25, 6^2=36. Ara değer.
4. Bu soruda hata olabilir mi?
Resimde (x-4)^2 -32=1 net görünüyor. Eğer (x-4)^2 \times (-32)=1 olsaydı, sol negatif-sağ pozitif, imkansız (0 çözüm yine).
5. YKS’de benzer soru nasıl çözülür?
- Sadeleştir. 2. Mükemmel kare kontrol. 3. Yakın tam sayıları plug-in et.
Sonraki Adımlar
Bu çözümü pekiştirmek için benzer bir denklem çözelim mi (örneğin (x-5)^2 - 48 = 1)? Ya da YKS TYT karekök soruları için 10’lu quiz hazırlayayım mı?
SORU: (x-4)^{2x^2-32}=1 eşitliğini sağlayan kaç farklı x doğal sayısı vardır?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
- Üslü ifadenin 1 olması koşulları: Bir gerçel sayının üssü 1 ise ya
- a = 1 (her üslü ile 1), veya
- a = -1 ve üs çift tam sayı (örn. (-1)^{2k}=1), veya
- üs = 0 ve a ≠ 0 (her sıfır olmayan sayının sıfırıncı kuvveti 1’dir).
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Durumları Belirle
Üstteki kurala göre üç ayrı durumu inceleyeceğiz: x-4=1, x-4=-1 (üsün çift olması koşuluyla), ve 2x^2-32=0 (taban sıfır olmamalı).
Adım 2 — Durum 1: x-4=1
x-4=1 \Rightarrow x=5.
x=5 doğal sayıdır ve 1^{\text{herhangi\;üs}}=1 olduğu için geçerlidir.
Adım 3 — Durum 2: x-4=-1 ve üs çift tam sayı
x-4=-1 \Rightarrow x=3.
Üs: 2x^2-32 = 2\cdot 3^2 -32 = 18-32 = -14.
-14 çift bir tam sayıdır; dolayısıyla (-1)^{-14}=1. Böylece x=3 geçerlidir.
Adım 4 — Durum 3: Üs sıfır olsun 2x^2-32=0
2x^2-32=0 \Rightarrow x^2=16 \Rightarrow x=4 veya x=-4. Doğal olanı x=4. Ancak x=4 için taban x-4=0 olur ve 0^0 tanımsızdır; bu nedenle x=4 kabul edilmez. Dolayısıyla bu durumdan çözüm çıkmaz.
Adım 5 — Sonuçları toparla
Geçerli doğal çözümler x=3 ve x=5’tir. Toplam sayıları 2’dir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 2 (x = 3 ve x = 5)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
ANAHTAR KAVRAMLAR:
-
Üslü İfade (a^b)
- Tanım: Bir sayının üssü ile alınması.
- Bu problemde: 1 olma durumları kullandık.
-
Sıfırıncı Kuvvet
- Tanım: a^0 = 1 (eğer a \ne 0).
- Bu problemde: 2x^2-32=0 durumunu kontrol ettik ama x=4 tabanı sıfır yaptığı için elendik.
SIKÇA YAPILAN HATALAR:
0^0’ı kabul etmek
- Yanlış: x=4 için 0^0=1 kabul etmek.
- Doğru: 0^0 tanımsızdır, bu nedenle x=4 çözüm değildir.
- Neden yanlış: Matematikte 0^0 belirsizdir ve genelde üslü ifadelerde çözüm olarak kabul edilmez.
- Düzeltme: Üs sıfırsa tabanın sıfır olup olmadığını kontrol et.
Başka sorun varsa yazabilirsin! ![]()
