\frac{x}{2} + \frac{y}{3} square 1 (1)
-2x + 3y square 6 (2)
Yukarıda verilen (1) ve (2) ifadelerinde kare sembolleri yerine <, leq , >, geq sembollerinden uygun olanlar yazıldığında, çözüm kümesi aşağıdaki dik koordinat düzleminde boyalı olarak gösterilen eşitsizlik sistemi elde edilmektedir.
Buna göre (1) ve (2) ifadelerindeki boş karelere yazılması gereken semboller aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
(1) (2)
A) < \geq
B) \leq <
C) leqquad quad geq
D) \leq >
E) \geq <
İki Değişkenli Doğrusal Eşitsizlik Sistemleri ve Grafik Çözümü
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir doğrunun grafiğinde sınır çizgisi düz (sürekli) ise eşitsizlikte eşitlik vardır (\le veya \ge); sınır çizgisi kesikli ise kesin eşitsizlik vardır (< veya >). Çözüm kümesinin sınır doğrusunun üstünde mi yoksa altında mı kaldığını belirlemek için bölgeden bir test noktası seçilir veya y’nin katsayısının işaretine göre yön tayini yapılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Doğruların Denklemlerini ve Çizgi Türlerini Belirleme
- 1. Doğru: Grafikte x eksenini 2, y eksenini 3 noktasında kesen doğru \frac{x}{2} + \frac{y}{3} = 1 denklemine aittir. Grafikte bu sınır çizgisi düz (sürekli) çizildiğinden sembol \le veya \ge olmalıdır.
- 2. Doğru: Grafikte x eksenini -3, y eksenini 2 noktasında kesen doğru -2x + 3y = 6 denklemine aittir. Grafikte bu sınır çizgisi kesikli çizildiğinden sembol < veya > olmalıdır.
Adım 2 — Eşitsizlik Yönlerinin Tespiti
Boyalı bölgeden bir test noktası seçelim; örneğin ikinci bölgedeki (-2, 2) noktası boyalı alanın içindedir:
-
(1) İfadesi için:
\frac{-2}{2} + \frac{2}{3} = -1 + \frac{2}{3} = -\frac{1}{3}Bulunan -\frac{1}{3} değeri 1’den küçük olduğundan ve sınır çizgisi düz olduğundan:
\frac{x}{2} + \frac{y}{3} \le 1 -
(2) İfadesi için:
-2(-2) + 3(2) = 4 + 6 = 10Bulunan 10 değeri 6’dan büyük olduğundan ve sınır çizgisi kesikli olduğundan:
-2x + 3y > 6
Buna göre (1) yerine \le, (2) yerine > sembolü gelmelidir.
CEVAP: D) \le , >
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Kesikli çizgilerde asla eşitlik (\le veya \ge) bulunmaz. Bu kuralı hatırlamak, A ve C seçeneklerini doğrudan elemenizi sağlayarak sınavda büyük zaman kazandırır.
