ORTA SORULAR
X+ iyonu ile ilgili bazı bilgiler aşağıda verilmiştir.
Soy gaz elektron dizilimine sahiptir.
Elektron dizilimindeki en büyük baş ku-
antum sayisı (n) 3’tür.
Buna göre X atomuyla ilgili aşağıdaki ifade-
lerden hangisi doğrudur?
A) Açısal momentum kuantum sayısi () 0 olan
orbitallerde toplam 10 elektron vardik
B) Değerlik elektronlarının baş kuantum sası
(n) 3’tür.
C) Manyetik kuantum sayısı (m) 0 olarí 12
elektron vardır.
D) Açısal momentum kuantum sayıSı () 1 olan
toplam 10 elektron vardır.
dogrudut
Ap oi
d orbi
elekt
Dsorb
E) s
topla
X^{2+} İyonu ve X Atomu Elektron Dizilimi Analizi
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — X^{2+} İyonunun Elektron Dizilimini Belirleme
Verilen bilgilere göre X^{2+} iyonu bir soy gaz düzenindedir ve en büyük baş kuantum sayısı (n) 3’tür. Bu durumda iyonun elektron dizilimi 3p^6 ile bitmelidir:
X^{2+}: 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6
İyonun toplam elektron sayısı: 2 + 2 + 6 + 2 + 6 = 18 elektron.
Adım 2 — X Atomunun Proton Sayısını Bulma
İyon yükü (+2) ile elektron sayısının (18) toplamı atomun proton sayısını verir:
Proton sayısı (Z) = 18 + 2 = 20. Yani X atomu Kalsiyum (_{20}Ca) elementidir.
Adım 3 — X Atomunun Elektron Dizilimini Yazma
Nötr X atomunun (Z=20) elektron dizilimi:
X: 1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2
Adım 4 — Seçeneklerin Analizi
- Seçenek A: Açısal momentum kuantum sayısı (\ell) 0 olan (s orbitalleri) elektronlar: 1s^2, 2s^2, 3s^2, 4s^2 \rightarrow Toplam 2+2+2+2 = 8 elektron. (Yanlış, 10 değil).
- Seçenek B: Değerlik elektronlarının baş kuantum sayısı (n): En dış katman 4s^2 olduğu için n=4’tür. (Yanlış, 3 değil).
- Seçenek C: Manyetik kuantum sayısı (m_\ell) 0 olan elektronlar:
- s orbitallerinden (1s, 2s, 3s, 4s): Her birinden 2 elektron (2 \times 4 = 8)
- p orbitallerinden (2p, 3p): Her birinden 2 elektron (2 \times 2 = 4)
- Toplam: 8 + 4 = 12 elektron. (Doğru).
- Seçenek D: Açısal momentum kuantum sayısı (\ell) 1 olan (p orbitalleri) elektronlar: 2p^6 ve 3p^6 \rightarrow Toplam 6+6 = 12 elektron. (Yanlış, 10 değil).
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
A. s orbitallerinde 8 elektron vardır.
B. Değerlik baş kuantum sayısı 4’tür.
C. m_\ell = 0 olan toplam 12 elektron bulunur.
D. p orbitallerinde 12 elektron vardır.
Adım 6 — Son Doğrulama
X atomu (_{20}Ca) için m_\ell=0 olanlar; 1s^2(2), 2s^2(2), 2p^6(2), 3s^2(2), 3p^6(2), 4s^2(2) olmak üzere tam olarak 12 elektrondur. Hesaplama doğrulanmıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] C seçeneği (Manyetik kuantum sayısı (m_\ell) 0 olan 12 elektron vardır.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Açısal Momentum Kuantum Sayısı (\ell):
- [Tanım:] Orbitalin türünü belirler. \ell=0 (s), \ell=1 (p), \ell=2 (d).
- [Bu problemde:] X atomunun dizilimindeki s ve p orbitallerini belirlemek için kullanıldı.
2. Manyetik Kuantum Sayısı (m_\ell):
- [Tanım:] Orbitalin uzaydaki yönelimini belirler. s için sadece 0; p için -1, 0, +1 değerlerini alır.
- [Bu problemde:] Her dolu orbital alt kabuğunda mutlaka bir adet m_\ell=0 olan orbital bulunduğu gerçeğiyle hesaplama yapıldı.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
İyon ve Atom Karıştırma
- [Yanlış:] Soruyu X^{2+} iyonunun elektron dizilimine göre çözmek.
- [Doğru:] Bilgiler iyon içindir ancak soru X atomunu sormaktadır. Atomun nötr halini mutlaka yazmalısınız.
- [Neden yanlış:] Elektron koparılmadan önceki (4s^2) halini hesaba katmazsanız değerlik elektronu ve m_\ell sayısı hatalı çıkar.
Bu atomun periyodik sistemdeki yeri veya kimyasal özellikleri hakkında daha detaylı bilgi vermemi ister misin?
