Bu açıklamaya göre, bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi kendisinden önceki cümlenin gerekçesidir?
Cevap:
Öncelikle sorunun konusu “gerekçe” yani bir yargının sebebi, nedenine işaret eden cümleyi bulmak.
Parçadaki cümleler şöyledir:
(I) Türkçenin doğru kullanımı benim için çok önemlidir.
(II) Yeni bir dil bilgisi kitabında bildiklerimi açıklayabilirdim, öyle yapmadım.
(III) Deneme tarzı bir kitabın daha çok okuru olacağını bildiğim için.
(IV) Medyaya yönelik eleştirilerimle okunabilecek bir kitap oluşturmak istedim.
(V) Umarım istediğim düzeyde bir kitap olmuştur.
(VI) Bu kitabı en çok gençlerin okumasını istiyorum.
Cümlelerin anlam ilişkisini inceleyelim:
-
(III) cümle: “Deneme tarzı bir kitabın daha çok okuru olacağını bildiğim için.” Bu cümle, öncesindeki cümleye neden/neden-sonuç ilişkisi kuruyor gibi duruyor. Çünkü “çünkü” anlamıyla “… bildiğim için” ifadesi gerekçe gösterir. Ancak (III) cümlesinin öncesinde (II) cümlesi var:
(II) “Yeni bir dil bilgisi kitabında bildiklerimi açıklayabilirdim, öyle yapmadım.”
-
Burada (III), (II)’nin gerekçesi olarak işlev görür. Yani: (II)’de neden yeni bir dil bilgisi kitabı tercih edilmediği, (III)’teki “Deneme tarzı bir kitap daha çok okur çeker” bilgisiyle açıklanıyor.
Dolayısıyla gerekçe olan cümle (III)'tür ve kendisinden önceki cümle (II) açıklanmak istenmiştir.
Özet Tablo:
| Cümle Numarası | Cümle Metni | İşlevi |
|---|---|---|
| (II) | Yeni bir dil bilgisi kitabında bildiklerimi açıklayabilirdim, öyle yapmadım. | Ana yargı / nedenin sonuç cümlesi |
| (III) | Deneme tarzı bir kitabın daha çok okuru olacağını bildiğim için. | Gerekçe (önceki cümlenin nedeni) |
Doğru cevap: B) III
