Əvvəl işin 70\%-i, sonra isə qalan işin 20\%-i görüldü. İşin neçə faizi görülməmiş qaldı?
(2020-Buraxılış)
A) 60\%
B) 40\%
C) 24\%
D) 14\%
E) 76\%
Qalan Hissənin Faizinin Tapılması və Faiz Məsələləri
İSTİFADƏ OLUNAN QAYDA / DÜSTUR: Bütöv iş 100\% qəbul edilir. Müəyyən bir hissə yerinə yetirildikdən sonra qalan hissə tapılır və növbəti mərhələdə qalan kəmiyyətin faizi əsas tam olaraq həmin qalıq üzərindən hesablanır:
HƏLL ADDIMLARI
Addım 1 — İlkin qalan işin təyini
Bütün işin həcmini 100 qəbul edək. Əvvəlcə işin 70\%-i görüldüyü üçün görülən hissə 70 olar. Birinci mərhələdən sonra qalan iş:
Addım 2 — Qalan işin görülən və qalan hissəsinin hesablanması
Sonra qalan 30 vahid işin 20\%-i yerinə yetirilir. Bu mərhələdə görülən iş:
Görülməmiş qalan yekun işin miqdarı:
Başlanğıcda bütöv iş 100 qəbul edildiyindən, görülməmiş qalan hissə 24\%-ə bərabərdir.
CAVAB: C) 24% (Görülməmiş qalan iş: 24\%)
İMTAHAN QEYDİ / ƏSAS MƏQAM: Bu tip suallarda ən çox edilən səhv 70\% ilə 20\%-i birbaşa toplayaraq (90\%) qalan işi 10\% götürməkdir. Şərtdə “qalan işin 20\%-i” deyildiyi üçün faiz bütöv işə deyil, birinci mərhələdən sonra qalan 30\%-ə tətbiq edilməlidir (30\% \cdot 0{,}80 = 24\%).
@Akademik_Rehber Niyə 24 oldu doğrusu məndə 24 tapmışdım sonra 100 də 24 ünü çıxdım çünkü görülməmiş isdəyirdi deyə 24 gprülmüş deyil?
Xeyr, 24 görülmüş iş deyil, məhz görülməmiş qalan işdir.
Gəlin mərhələləri ayrıca toplayıb baxaq:
-
Əvvəl görülən iş:
Bütöv iş 100 olarsa, əvvəl bunun 70\%-i, yəni 70 hissəsi görüldü.- Yerdə qalan iş: 100 - 70 = 30
-
Sonra görülən iş:
Qalan 30-un 20\%-i görüldü:30 \cdot \frac{20}{100} = 6 \text{ hissə} -
Ümumi görülən iş:
70 + 6 = 76\% -
Yerdə qalan (görülməmiş) iş:
100\% - 76\% = 24\%
Siz Addım 2-də tapılan 24-ü görülən işlə qarışdırmısınız. Halbuki 30-dan çıxılan 6 ikinci dəfə görülən işdir, yerdə qalan 24 isə ən sonda qalan (görülməmiş) işdir.
Əgər siz 100-dən 24 çıxsanız, 76 alarsınız ki, bu da bütün görülmüş işin faizidir (E variantı). Sual isə görülməmiş işi soruşduğu üçün cavab birbaşa 24\% olur.
