Vhhjjjjmk Soruları Çözümü
Önemli Noktalar
- Faktöriyel ifadelerin toplamının mod hesaplamalarında kalanı bulmak için kalana göre sadeleştirme yapılır.
- Modüler aritmetikte işlem sonucu mod değerleriyle hesaplanır.
- Polinomlarda kalanı; verilen bilgiden bilinmeyenlere ulaşmak için mod işlemi uygulanır.
Soruların çözümleri aşağıda adım adım verilmiştir.
İçindekiler
Tip 4 Sorusu Çözümü
Soru:
0! + 1! + 2! + 3! + … + 100! sayısının 5 ile bölümünden kalan kaçtır?
Çözüm:
Faktöriyel büyüdükçe, 5 faktörü içerdiği için 5’e tam bölünür.
- 0! = 1
- 1! = 1
- 2! = 2
- 3! = 6
- 4! = 24
- 5! ve sonrası mutlaka 5 içeren çarpan barındırır → 5 ile tam bölünür → 0 mod 5 kalanı verir.
Dolayısıyla, toplamı mod 5 olarak hesaplayıp sadece 0! ile 4!'e bakarız:
Toplam mod 5:
= (0! + 1! + 2! + 3! + 4!) mod 5
= (1 + 1 + 2 + 6 + 24) mod 5
= (1 + 1 + 2 + 6 + 24) = 34
34 mod 5 = 34 - (5x6) = 34 - 30 = 4
Cevap: E) 4
Pro Tip: Faktöriyellerin 5 ve üzerindeki değerleri 5 ile tam bölündüğünden mod 5 hesabında etkileri yoktur, sadece küçük faktöriyeller yeterlidir.
Tip 5 Sorusu Çözümü
Soru:
2! + 4! + 6! + … + 80! sayısının 42 ile bölümünden kalan kaçtır?
Çözüm:
42 = 6 x 7 olduğundan, faktöriyellerin mod 42’de kalanı için dikkati 6 ve 7 faktörlerine vermeliyiz.
- 7! ve sonrası sayı zaten 7 içerir → 7’ye tam bölünür → mod 7 kalanı 0’dır.
- Ayrıca 6=2x3 olduğundan 6! ve sonrası 6 ile tam bölünür.
Bu durumda 8! ve sonrası hem 6 hem 7 çarpanını içerdiği için 42’ye tam bölünecektir, bunlar toplamada mod 42’ye 0 katkı verir.
80! mod 42 = 0
Öyleyse sadece 2!, 4!, 6!’ya bakalım:
- 2! = 2
- 4! = 24
- 6! = 720
Şimdi bunları mod 42 alalım:
- 2! mod 42 = 2
- 4! mod 42 = 24
- 6! mod 42:
720 ÷ 42 ≈ 17, 17x42 = 714
720-714=6
→ 6! mod 42 = 6
Toplam (2! + 4! + 6!) mod 42 = (2 + 24 + 6) = 32 mod 42 = 32
Cevap: D) 32
Tip 6 Sorusu Çözümü
Soru:
x sayısının 3 ile bölümünden kalan 2’dir.
Buna göre, x² + 3x - 1 sayısının 3 ile bölümünden kalan kaçtır?
Çözüm:
Verilen: x mod 3 = 2
Hesaplama: (x² + 3x - 1) mod 3
Adım adım:
- x mod 3 = 2
- x² mod 3 = (x mod 3)² = 2² = 4 mod 3 = 1
- 3x mod 3 = 0 (çünkü 3 katsayısı 3’ün katı)
- -1 mod 3 = 2 (çünkü -1 ≡ 2 mod 3)
Toplam: (1 + 0 + 2) mod 3 = 3 mod 3 = 0
Cevap: A) 0
Özet Tablo
| Soru | İşlem | Sonuç (Mod Kalanı) | Doğru Cevap |
|---|---|---|---|
| Tip 4 | 0!+1!+2!+3!+4! mod 5 | 4 | E) 4 |
| Tip 5 | 2!+4!+6! mod 42 | 32 | D) 32 |
| Tip 6 | (x² + 3x -1) mod 3, x mod 3=2 | 0 | A) 0 |
Sık Sorulan Sorular
1. Faktöriyel ifadelerde neden bazı terimler mod ile hesaplanmaz?
Çünkü büyük faktöriyel ifadeler, modun tam katlarını içerdiği için mod sonucu sıfırdır ve toplam mod hesabını etkilemezler.
2. Modüler aritmetikte neden 3x mod 3 = 0 oluyor?
Çünkü mod 3 altında 3 ile çarpılan herhangi bir sayı sıfır kalır; 3x ≡ 0 (mod 3).
3. Mod işlemi hangi durumlarda toplama veya çarpımda uygulanır?
Her işlemden sonra mod alınarak sonuç küçültülür, özellikle büyük sayılarla işlemde hesap kolaylığı sağlar.
Sonraki Adımlar
İsterseniz, modüler aritmetik hakkında daha karmaşık sayılar ve örneklerle ileri seviye çözümler yapabilirim. Ayrıca faktöriyel mod problemlerinde daha fazla ilginç soru çözümü ister misiniz?
Sorular
Kilit Noktalar
- Factorial büyüdükçe, eğer k\ge n ise n ile bölümünden kalan 0 olur.
- Bir toplamın bölümünden kalanını bulmak için yalnızca kalanı sıfır olmayan ilk terimlere bakmak yeterlidir.
- Bir polinomun modüler kalanı, değişkenin modünü yerine koyarak kolayca bulunur.
Tip-4’ün 5 ile bölümünden kalan 4, Tip-5’in 42 ile bölümünden kalan 32, Tip-6’nın 3 ile bölümünden kalan 0.
İçindekiler
Tip-4 Analizi
Soru:
Çözüm adımları:
- 5! =120 olduğundan ve 120 zaten $5$’in katıdır. Dolayısıyla 5! ve daha büyük tüm k! terimleri 5’e bölününce 0 kalır.
- Sadece 0!,1!,2!,3!,4! terimlerini toplarız:0!+1!+2!+3!+4!=1+1+2+6+24=34.
- 34\mod5=4.
Cevap: 4 (Seçenek E).
Tip-5 Analizi
Soru:
Çözüm adımları:
- 42=2\cdot3\cdot7. Herhangi bir k\ge7 için k! içinde 2,3,7 içerdiğinden 42\mid k!.
- Bu nedenle 8!,10!,\dots,80! terimleri mod 42’de $0$’dır. Kalan terimler:
- 2! = 2
- 4! = 24
- 6! = 720,\quad 720\mod42=720-42\cdot17=720-714=6
- Toplam kalanı: 2+24+6=32.
Cevap: 32 (Seçenek D).
Tip-6 Analizi
Soru:
Çözüm adımları:
- x=3m+2 alalım.
- Bu ifade 3’e tam bölünür, kalan $0$’dır.
Cevap: 0 (Seçenek A).
Özet Tablosu
| Soru No | Modül | Kalan | Seçenek |
|---|---|---|---|
| Tip-4 | 5 | 4 | E |
| Tip-5 | 42 | 32 | D |
| Tip-6 | 3 | 0 | A |
SSS
Q1: Neden 5! ve üzeri terimler 5’e bölününce 0 kalır?
A1: $5!$’in içinde 5 faktörü vardır; her ek faktör bölünebilirliği korur.
Q2: Genel olarak n! mod m nasıl bulunur?
A2: Eğer n\ge m ve m asal değilse, n! içinde tüm asal çarpanlar varsa kalanın 0 olması muhtemeldir. Aksi halde her terimi ayrı hesaplayın.
Q3: Polinom modüler kalanı nasıl belirlenir?
A3: Değişkeni yerine x\equiv r\pmod{m} alıp sadeleştirin.
Devamında benzer 3 adet uygulama problemi ister misiniz?
@Ahmet_Yasin1
