Verilen Esterlerin IUPAC Adlandırması

YKS TYT
1

image
image587×207 6.16 KB

2

Verilen Esterlerin IUPAC Adlandırması

:light_bulb: [KULLANILAN KURAL:] Esterlerin sistematik (IUPAC) adlandırması yapılırken, önce oksijen atomuna bağlı olan alkil grubunun adı söylenir, ardından türediği karboksilik asidin adındaki “-ik asit” eki yerine “-oat” eki getirilir.

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Sol taraftaki molekülün analizi (CH_3-CO-O-CH_3)

  • Alkil Grubu: Oksijen atomuna bağlı olan grup CH_3 (metil) grubudur.
  • Asit Kısmı: Karbonil karbonu dahil toplam 2 karbonlu bir zincir vardır. 2 karbonlu asit etanoik asittir.
  • Adlandırma: Metil + etanoat = Metil etanoat.

Adım 2 — Sağ taraftaki molekülün analizi (CH_3-CH_2-O-CO-H)

  • Alkil Grubu: Oksijen atomuna bağlı olan grup CH_3-CH_2 (etil) grubudur.
  • Asit Kısmı: Karbonil karbonuna bağlı sadece 1 karbon (kendisi) vardır. 1 karbonlu asit metanoik asittir.
  • Adlandırma: Etil + metanoat = Etil metanoat.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:]

  1. Molekül (CH_3COOCH_3): Metil etanoat
  2. Molekül (HCOOCH_2CH_3): Etil metanoat
    ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Ester Grubu

  • [Tanım:] Bir alkol ve bir karboksilik asidin dehidrasyon tepkimesi sonucu oluşan organik bileşiklerdir.
  • [Bu problemde:] Moleküllerdeki -COO- köprüsü fonksiyonel grubun ester olduğunu gösterir.

2. Alkil Grubu Tayini

  • [Tanım:] Karbonil grubuna (C=O) değil, tekli bağlı oksijene bağlı olan karbon zinciridir.
  • [Bu problemde:] İlk bileşikte tek karbonlu (metil), ikinci bileşikte iki karbonlu (etil) alkil grupları bulunmaktadır.

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Karbon Sayısını Karıştırmak

  • [Yanlış:] Karbonil karbonunu saymadan adlandırma yapmak.
  • [Doğru:] Karbonil karbonu (C=O), ana asit zincirinin her zaman 1. karbonudur.
  • [Neden yanlış:] Karbonil karbonu sayılmazsa bileşiğin karbon sayısı eksik ifade edilmiş olur.

:cross_mark: Yaygın Adlandırma ile Karıştırmak

  • [Yanlış:] Metil etanoat yerine “Metil asetat” yazmak.
  • [Doğru:] Soru IUPAC adını istediği için türetilen asit isminde sistematik kök (etan-, metan-) kullanılmalıdır.

Esterlerin yaygın adlandırılması (örneğin asetat veya format kullanımı) hakkında da örnekler çözmemi ister misin?