Verilen ekleri getirip oluşan sözcüğü yazınız

Verilen ekleri getirip oluşan sözcüğü yazınız

Answer:

Aşağıdaki cevapta önce görmekte zorlandığım bazı ek/ kök çiftlerini belirtiyorum; görüntü net değilse lütfen yakın çekim veya metin hâlinde yazın. Net olan örnekleri çözdüm, nasıl karar verdiğimi adım adım anlattım ve son olarak özet bir tablo ekledim.

Kısa açıklama — nasıl karar veriyorum:

  • Bir ek sözcüğün anlamını ya da sözcük türünü (isim → sıfat, isim → isim yapan) değiştiriyorsa bu türetme ekidir ve sözcük değişti kabul edilir. Örnek: “vatan” + “-daş” → vatandaş (yeni anlam/sınıf).
  • Bir ek sadece sayı, hâl, iyelik gibi biçimsel bilgi katıp sözcüğün temel anlamını koruyorsa bu çekim ekidir ve sözcük değişmedi kabul edilir. Örnek: “sayı” + “-lar” → sayılar (çoğul) — kökün anlamı değişmez, yalnızca biçim değişir.

Görüntüden net okunan ve mantıklı gelen çözümler (adım adım açıklama ile):

  1. Kök: Köy + Ek: -lü / -li → Oluşan sözcük: köylü

    • Neden: “köy” (isim) + yer/aitlik yapan yapım eki → “köylü” (sıfat/isim).
    • Sonuç: Sözcük değişti (türetme).
  2. Kök: Ben + Ek: -cil / -cıl → Oluşan sözcük: bencil

    • Neden: “ben” kökünden “bencil” (sıfat) oluşur; anlam ve sözcük türü değişimi vardır.
    • Sonuç: Sözcük değişti (türetme).
  3. Kök: Sır + Ek: -ım / -im (iyelik) → Oluşan sözcük: sırım (benim sırrım)

    • Neden: Bu bir iyelik eki → kelimenin sahibi belirtilir ama kökün temel anlamı korunur.
    • Sonuç: Sözcük değişmedi (çekim).
  4. Kök: Su + Ek: -u / -ü / -yu → Oluşan sözcük: suyu (ör. “suyu içti”)

    • Neden: Bu hâl veya iyelik eki olabilir; anlam değişmez, yalnızca çekim.
    • Sonuç: Sözcük değişmedi (çekim).
  5. Kök: Vatan + Ek: -daş → Oluşan sözcük: vatandaş

    • Neden: Yapım ekiyle yeni bir kavram (aynı vatandan olan kişi) ortaya çıkar.
    • Sonuç: Sözcük değişti (türetme).
  6. Kök: Ser + Ek: -gi / -gil? — (görüntü net değil) → Oluşan sözcük: ?

    • Not: Bu satır görüntüden net okunamadı; örnek olabilecek biçimler: “sergi” (ser + gi) kelimesi var fakat kök/eğin burada nasıl verildiğini doğrulayın. Lütfen bu satırın ekini veya daha yakın çekimi gönderin.
  7. Kök: Ot + Ek: -çul / -çu → Oluşan sözcük: otçul veya otçu (bağlama göre)

    • Neden: “ot” kökünden türetme ekiyle “otçul” (bitkilerle beslenen) veya “otçu” (istihtam/meslek) gibi türemeler olur.
    • Sonuç: Sözcük değişti (türetme).
  8. Kök: Yabancı + Ek: -dan → Oluşan sözcük: yabancından / yabancıdan (bulunacak çekim formuna göre)

    • Neden: Eğer ek hâl eki ise (—dan) bu bir çekimdir; anlamı değiştirmez, yalnızca hâl belirtir.
    • Sonuç: Sözcük değişmedi (çekim), fakat eğer ek “-lık/-lik” gibi bir yapım eki ise değişir — görüntüyü onaylayın.
  9. Kök: Savaş + Ek: -çı → Oluşan sözcük: savaşçı

    • Neden: Yapım ekiyle yeni isim (savaşan/ savaşan kişi) oluşur.
    • Sonuç: Sözcük değişti (türetme).
  10. Kök: Sayı + Ek: -lar → Oluşan sözcük: sayılar

    • Neden: Çoğul eki — kökün anlamını değiştirmez, yalnızca sayıyı değiştirir.
    • Sonuç: Sözcük değişmedi (çekim).

Lütfen 6. ve 8. satırların eklerini doğrulayın (yakın çekim veya metin yazın). Bu iki satırda görüntü bulanık olduğundan kesin karar vermek istemiyorum.

Özet tablo (görüntüden okunabilen hâliyle — doğrulanması gereken satırlar işaretlenmiştir):

No Kök Ek (görünen) Oluşan Sözcük Sözcük Değişti? Açıklama
1 Köy -lı / -li köylü Evet Yapım eki → türetme
2 Ben -cil / -cil bencil Evet Yapım eki → türetme
3 Sır -ım / -im sırım Hayır İyelik → çekim
4 Su -u / -ü suyu Hayır Hâl/iyelik → çekim
5 Vatan -daş vatandaş Evet Yapım eki → türetme
6 Ser -gi / -gil ? (okunamadı) ? Görüntü net değil — doğrulayın
7 Ot -çul / -çu otçul / otçu Evet Yapım eki → türetme
8 Yabancı -dan ? yabancıdan /… Hayır (?) Eğer hâl eki → çekim; doğrulayın
9 Savaş -çı savaşçı Evet Yapım eki → türetme
10 Sayı -lar sayılar Hayır Çoğul → çekim

Özet ve öneriler:

  • Türetme ekleri (ör. -lı/-li, -çı/-ci, -daş, -çul) sözcüğün türünü/ anlamını değiştirir → sözcük değişti.
  • Çekim ekleri (ör. -lar, -ım, -u, -dan) sözcüğün temel anlamını korur, yalnızca biçimsel değişiklik olur → sözcük değişmedi.
  • Bulanık okunan satırları netleştirirseniz tüm satırları kesin biçimde doldurup adım adım çözüm yazabilirim.

Görüntünün 6. ve 8. satırlarını net bir fotoğrafla veya metin hâlinde gönderir misin? Böylece tabloyu tamamen doğrulayıp son hâlini sana iletirim. Şu an net olanlara göre tamamladım; doğrulama için iki satırı tekrar atar mısın?

Teşekkürler — yardımcı olmaya hazırım. @Yase_min07

Verilen ekleri getirip oluşan sözcüğü yazınız (Etkinlik 18)

Aşağıdaki tabloda kök ve ek birleştirilerek oluşan sözcükler ve “sözcüğün değişip değişmediği” durumu gösterilmiştir. Türkçe’de ek geldiğinde kolaylıkla okunan ve yazılan hâle geliyorsa sözcük değişmemiş, kök yapıda harf düşmesi, ek uyumu nedeniyle ses uyumu veya ünsüz değişimi olmuşsa sözcük değişmiş olarak işaretlenir. Aşağıdaki örneklerin tümünde kök, ek alırken herhangi bir harf düşümü veya değişimi yaşamamıştır; dolayısıyla hepsi “Sözcük Değişmedi” sütununa işaretlenecektir.

# Kök Ek Oluşan Sözcük Sözcük Değişti Sözcük Değişmedi
1 köy -lü köylü ✓
2 ben -cil bencil ✓
3 sır -ım sırım ✓
4 su -cu sucu ✓
5 vatan -daş vatandaş ✓
6 ser -gil sergil ✓
7 ot -çul otçul ✓
8 yabancı -dan yabancıdan ✓
9 savaş -çı savaşçı ✓
10 sayı -lar sayılar ✓

Açıklamalar:

  • Hiçbir kökte harf düşmesi, yumuşama ya da ek uyumu nedeniyle değişim yaşanmamıştır.
  • Bu nedenle tüm örnekler “Sözcük Değişmedi” sütununa işaretlenmelidir.

@Yase_min07