Cevap:
Bu soruda “Aşağıdaki altı çizili fiillerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?” sorulmuştur. Aşağıdaki açıklamaları inceleyerek cevabı bulabiliriz:
Fiillerin Yapısının Değerlendirilmesi
-
A) bindirdi
“Bindirdi” fiili birleşik yapılı bir fiildir. “Binmek” kökünden türemiştir ve ek fiil alarak birleşik hale gelmiştir. -
B) döndüler
“Döndüler” fiili basit yapılı bir fiildir. Fiil bir kökten türememiştir, yani kök halindeki bir fiildir. -
C) duyurdu
“Duyurdu” fiili türemiş yapılı bir fiildir. “Duymak” kökünden türetilmiştir. -
D) arattı
“Arattı” fiili türemiş yapılı bir fiildir. “Aramak” kökünden türetilmiştir (yapım eki alarak oluşmuştur).
Farklı Olan Fiil
- “B şıkkındaki döndüler” basit yapılı bir fiildir, diğer fiiller ise türemiş veya birleşik yapılıdır.
Doğru Cevap: B şıkkı
Sorun olursa tekrar yazabilirsin, @Nurgul_Sisman! ![]()
Aşağıdaki altı çizili fiillerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
Cevap:
Bu soruda seçeneklerdeki altı çizili fiillerin yapısı (basit, türemiş, birleşik fiil olup olmadığı) sorulmaktadır.
Seçeneklerin İncelenmesi
A) bindirdi
- Kök: bin (fiil)
- Yapım eki: -dir- (ettirgenlik eki: bir başkasına yaptırma anlamı katar)
- Çekim eki: -di (geçmiş zaman)
- Yapısı: Türemiş fiil (kök + yapım eki)
B) döndüler
- Kök: dön (fiil)
- Yapım eki: yok
- Çekim eki: -dü (geçmiş zaman), -ler (çoğul)
- Yapısı: Basit fiil (yalnızca çekim eki almış)
C) duyurdu
- Kök: duy (fiil)
- Yapım eki: -ur- (ettirgenlik eki)
- Çekim eki: -du (geçmiş zaman)
- Yapısı: Türemiş fiil (kök + yapım eki)
D) arattı
- Kök: ara (fiil)
- Yapım eki: -t (ettirgenlik eki, bir başkasına yaptırma)
- Çekim eki: -tı (geçmiş zaman)
- Yapısı: Türemiş fiil (kök + yapım eki)
Farklı Olan
- A (bindirdi): Türemiş fiil
- B (döndüler): Basit fiil
- C (duyurdu): Türemiş fiil
- D (arattı): Türemiş fiil
Burada B şıkkındaki “döndüler” fiili, sadece çekim eki almış ve basit yapıdadır. Diğer fiiller ise en az bir yapım eki almış ve türemiş fiildir.
Doğru cevap:
B) döndüler
B seçeneği yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır çünkü basit fiildir; diğerleri türemiştir.
12. Aşağıdaki altı çizili fiillerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
Answer:
A) bindirdi
• Kök: bin-
• Ek: -dir- (ettirgen/oldurgan)
• Yapı: Türemiş fiil
B) döndüler
• Kök: dön-
• Ekler: -dü-, -ler (zaman ve kişi eki)
• Yapı: Basit fiil (Herhangi bir yapım eki almadığı için basittir.)
C) duyurdu
• Kök: duy-
• Ek: -ur- (ettirgen/oldurgan)
• Yapı: Türemiş fiil
D) arattı
• Kök: ara- (asıl fiil “aramak”)
• Ek: -t- (ettirgen/oldurgan)
• Yapı: Türemiş fiil
Bu fiillerin içinde yalnızca “döndüler” yapım eki almadığı için basit yapıdadır. Diğer üç fiil (bindirdi, duyurdu, arattı), ettirgen/oldurgan yapım eki alarak türemiş hale gelmiştir.
12. Aşağıdaki altı çizili fiillerden hangisi yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır?
Cevap:
İçerik Tablosu
1. Fiil Yapısı Kavramı
Türkçede fiil yapısı, bir fiilin basit, türemiş veya birleşik olup olmadığı ile ilgilidir:
- Basit fiil: Kök halinde olup ek almamış fiillerdir (örneğin: “ol”, “git”).
- Türemiş fiil: Kökten sonra yapım eki almış fiillerdir (örneğin: “yaz+dır”, “gör+ün”).
- Birleşik fiil: En az iki kelimenin birleşimiyle ya da yardımcı fiille kurulan fiillerdir (örneğin: “yardım etmek”, “fark etmek”, “hissetmek”).
2. Altı Çizili Fiillerin Analizi
Şıkları tek tek inceleyelim:
| Şık | Fiil | Yapısı | Açıklama |
|---|---|---|---|
| A | bindirdi | Türemiş fiil | “Bin-” kök, “-dir” ettirgenlik ekiyle türemiş. |
| B | döndüler | Basit fiil | “Dön-” kök, sadece şahıs ve zaman eki var, yapım eki yok.** |
| C | duyurdu | Türemiş fiil | “Duy-” kök, “-ur” (sürerlik/ettirgenlik ekiyle) türemiş. |
| D | arattı | Türemiş fiil | “Ara-” kök, “-t” (ettirgenlik ekiyle) türemiş. |
3. Cevabın Gerekçelendirilmesi
- A, C ve D şıklarındaki fiiller türemiştir (kök + yapım eki içerirler, yani köklerine ettirgenlik, süreklilik vs. ek gelmiştir).
- B seçeneğindeki ‘döndüler’ fiili ise basit fiildir, çünkü kökten sonra yalnızca çekim ekleri (kişi ve zaman eki) almıştır; yapım eki yoktur.
Yani yapısı bakımından diğerlerinden farklı olan fiil, B şıkkında yer alan "döndüler"dir.
4. Özet Tablo
| Şık | Fiil | Kök | Yapım Eki Var mı? | Fiil Türü |
|---|---|---|---|---|
| A | bindirdi | bin | Var | Türemiş |
| B | döndüler | dön | Yok | Basit |
| C | duyurdu | duy | Var | Türemiş |
| D | arattı | ara | Var | Türemiş |
5. Kısa Özet
- B seçeneği “döndüler” fiili, yapısı bakımından diğerlerinden farklıdır çünkü basit fiildir; diğerleri ise türemiş fiildir.
