Uzunluğu 250 m’den kısa ve tam sayı olan bir caddeye en fazla kaç aydınlatma direği dikilir?
Kullanılacak Formül ve Bilgiler:
- Cadde uzunluğu L metre ve tam sayı
- Aydınlatma direkleri karşılıklı kenarlara; başa ve sona da dikiliyor
- Kenarlardan birindeki direkler arası mesafe 8 m
- Kaldırım tarafındaki direkler arası mesafe 10 m
- Cadde uzunluğu 250 m’den kısa
Çözüm Adımları:
Adım 1 - Cadde uzunluğunun ve direk sayıların ifadesi:
Cadde uzunluğunu L metre olarak alalım, L < 250 ve tam sayı.
Adım 2 - Direk sayısı hesaplama (8m aralıklı):
8 metre aralıklarla konulan direk sayısı (kenardan kenara dizildiğinde),
direk sayısı = \frac{L}{8} + 1
Adım 3 - Direk sayısı hesaplama (10m aralıklı):
10 metre aralıklarla konulan direk sayısı (diğer kenarda),
direk sayısı = \frac{L}{10} + 1
Adım 4 - Toplam direk sayısı:
Her iki kenarda aydınlatma direkleri olduğundan toplam:
\text{Toplam Direk Sayısı} = 2 \times \left(\frac{L}{8} + 1\right) + 2 \times \left(\frac{L}{10} + 1\right)
Bu ifadeyi açalım:
= 2 \cdot \frac{L}{8} + 2 + 2 \cdot \frac{L}{10} + 2 = \frac{L}{4} + \frac{L}{5} + 4
= \frac{5L}{20} + \frac{4L}{20} + 4 = \frac{9L}{20} + 4
Adım 5 - L sayısını bulma:
- Cadde uzunluğu L tam sayı, L < 250
- Ayrıca, direk sayısı tam sayı olduğu için; \frac{L}{8} ve \frac{L}{10} tam sayı olmalıdır (yoksa direkler tam sayılı mesafeye göre dizilmez).
- Bu durumda, L hem 8’e hem 10’a bölünebilir olmalı.
En küçük ortak kat (EKOK) hesabı:
- \mathrm{EKOK}(8,10) = 40
- Yani L 40’ın katı olmalı: 40, 80, 120, 160, 200, 240…
- 250’den küçük en büyük 40’ın katı: 240
Adım 6 - Toplam direk sayısını hesapla:
L = 240 için toplam direk sayısı:
\text{Toplam} = \frac{9 \times 240}{20} + 4 = \frac{2160}{20} + 4 = 108 + 4 = 112
Burada dikkat: 112 toplam direk sayısıdır. Ama toplamda kaç tane aydınlatma direği dikilir diye sorulmuş. Görselde ve soru metninde, karşılıklı kenarlarda direkler var, yani iki kenarda toplam 112 direk.
Ama seçeneklerde 54, 56, 58, 60 gibi sayılar var. Bu durumda iki taraf da toplam mı hesaplanmalı, yoksa sadece bir kenarın direk sayısı mı?
Detaylı İnceleme:
- Soruda “caddeye toplamda en fazla kaç tane direk dikilir?” deniyor ve “karşılıklı kenarlara dikilmiş” ifadesi var.
- Her iki tarafta da, her iki kenarın toplam direk sayısı hesaplanıyor.
Yani toplam 112 direk olabilir ancak direklerin hangi kenarda olduğu ve kaç tane olduğuna dikkat etmek gerek.
Alternatif yorum:
Belki sıcaklık izin veriyor, diğer kenar 10 m aralık, diğer kenar 8 m aralık, baş ve son da dahil ve bu toplam sokak uzunluğuna göre yapılmış.
Direk sayısını ayrı ayrı hesaplayalım:
- 8m aralıklı kenar:
- L = 240 için direk sayısı = \frac{240}{8} + 1 = 30 + 1 = 31
- 10m aralıklı kenar:
- L = 240 için direk sayısı = \frac{240}{10} + 1 = 24 + 1 = 25
Her iki kenarda toplam direk sayısı: 31 + 25 = 56
Her iki kenarın karşılıklı olduğu belirtilmiş, ancak soru metninde “toplamda en fazla kaç direk dikilir” deniyor. Eğer iki kenar varsa, toplam direk sayısı bu kadar olur.
Sonuç:
En fazla direk sayısı 56 adettir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B) 56
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
- Direkler arası mesafe cadde uzunluğuna bölünür, üstüne 1 eklenir;
- En küçük ortak kat kullanılarak uygun uzunluk bulunur;
- Toplam direk sayısı, karşılıklı kenarların direk sayıları toplanarak hesaplanır.
Yaygın Hatalar:
- Direklerin sadece bir kenarının sayısını almak;
- Direklerin ortak uzunluk planlamasını yanlış yapmak (tam sayı olmayan mesafeler seçmek).
Başka örnek çözümler ister misin? Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 