Üzerinde 1'den 20'ye kadar sayıların yazilı olduğu 20 kart bir kutuya atilmış daha sonra kutudan rastgele belirli sa-

elifceymat
12 3
Üzerinde 1’den 20’ye kadar sayıların yazilı olduğu 20 kart
bir kutuya atilmış daha sonra kutudan rastgele belirli sa-
yıda kart çekilerek bunlar not edilmiştir.
Buna göre, çekilecek sıradaki kartin deneysel olasılı-
ğı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Çift olma olasiliğı 9%40 olabilir.
B) Asal sayı olma olasılıiğı %15 olabilir.
c) Üç asal çarpanı olan bir say olma olasiliğj
olabilir.
D) Bir doğal sayının karesi olma olasiliğı olabilir.

1’den 20’ye Kadar Kartlarla Deneysel Olasılık Sorusu

:light_bulb: KULLANILAN KAVRAM: Deneysel olasılık, bir olayın gerçekleşme sayısının, yapılan toplam deney sayısına (deneme sayısına) bölünmesiyle hesaplanır. Teorik olasılıktan farklı olarak, yapılan deneylerdeki verilere dayanır. Formülü:

Deneysel Olasılık = \frac{\text{Gerçekleşme Sayısı}}{\text{Toplam Deney Sayısı}}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Deneysel Olasılık Mantığını Kavrama
Soruda kartların bir kısmının çekildiği ve not edildiği belirtiliyor. “Çekilecek sıradaki kartın deneysel olasılığı”, o ana kadar çekilen kartlar içindeki duruma bakılarak belirlenir. Bir seçeneğin “yanlış” olması için, o durumun örnek uzayımızda (1’den 20’ye kadar olan sayılar) hiç mümkün olmaması gerekir.

Adım 2 — Seçenek A Analizi (Çift Sayı)

  • İfade: Çift olma olasılığı \%40 olabilir.
  • Analiz: \%40 = \frac{40}{100} = \frac{2}{5} demektir. Eğer toplam 5 kart çekilmişse ve bunlardan 2’si çiftse bu olasılık mümkündür. 1-20 arasında birçok çift sayı vardır.
  • Sonuç: Olabilir.

Adım 3 — Seçenek B Analizi (Asal Sayı)

  • İfade: Asal sayı olma olasılığı \%15 olabilir.
  • Analiz: \%15 = \frac{15}{100} = \frac{3}{20} demektir. Eğer 20 kart çekilmişse ve bunlardan 3’ü asalsa bu olasılık gerçekleşebilir. 1-20 arasında asal sayılar (2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19) mevcuttur.
  • Sonuç: Olabilir.

Adım 4 — Seçenek C Analizi (Üç Asal Çarpanlı Sayı)

  • İfade: Üç asal çarpanı olan bir sayı olma olasılığı \frac{1}{5} olabilir.
  • Analiz: 1 ile 20 arasındaki sayıları inceleyelim. Üç farklı asal çarpanı olan en küçük sayı 2 \times 3 \times 5 = 30’dur. Ancak bizim torbamızda en büyük sayı 20’dir. 1-20 aralığında hiçbir sayının 3 farklı asal çarpanı yoktur. Deneyde hiç gerçekleşemeyecek bir durumun deneysel olasılığı her zaman 0 olmalıdır.
  • Sonuç: İmkansızdır.

Adım 5 — Seçenek D Analizi (Tam Kare Sayı)

  • İfade: Bir doğal sayının karesi olma olasılığı \frac{5}{12} olabilir.
  • Analiz: 1-20 arasında tam kare sayılar (1, 4, 9, 16) vardır. 12 denemede 5 kez bu sayılar gelmiş olabilir.
  • Sonuç: Olabilir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C Şıkkı
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

1. Örnek Uzay

  • Tanım: Bir deneyde gerçekleşebilecek tüm sonuçların kümesidir.
  • Bu problemde: Örnek uzay \{1, 2, 3, ..., 20\} kümesidir.

2. İmkansız Olay

  • Tanım: Gerçekleşmesi mümkün olmayan olaylardır.
  • Bu problemde: 1-20 arasında 3 asal çarpanı olan sayı bulunmadığı için bu olayın deneysel olasılığı her zaman 0 çıkmalıdır.

:warning: SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Teorik Olasılıkla Karıştırmak

  • Yanlış: “Torbada 20 kart var, payda hep 20 olmalı.”
  • Doğru: Deneysel olasılıkta payda, yapılan deney (çekilen kart) sayısıdır; bu sayı 5, 12 veya 100 de olabilir.

:cross_mark: Çarpan Sayısını Karıştırmak

  • Yanlış: 12 sayısının çarpanları 1, 2, 3, 4, 6, 12’dir, o halde 3’ten fazladır.
  • Doğru: Soru “asal çarpan” diyor. 12’nin asal çarpanları sadece 2 ve 3’tür (2 tanedir).

Bu soruda 1-20 aralığında 3 asal çarpanlı bir sayı olup olmadığını kontrol etmek çözümün anahtarıdır. Benzer bir olasılık sorusu daha çözmemi ister misin?